pracować
pracować (język polski)
[edytuj]- znaczenia:
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
- (1.1) wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym
- (1.2) zmieniać rozmiar pod wpływem czynników zewnętrznych
- odmiana:
- (1.1-2) koniugacja IV
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik pracować czas teraźniejszy pracuję pracujesz pracuje pracujemy pracujecie pracują czas przeszły m pracowałem pracowałeś pracował pracowaliśmy pracowaliście pracowali ż pracowałam pracowałaś pracowała pracowałyśmy pracowałyście pracowały n pracowałom pracowałoś pracowało tryb rozkazujący niech pracuję pracuj niech pracuje pracujmy pracujcie niech pracują pozostałe formy czas przyszły m będę pracował,
będę pracowaćbędziesz pracował,
będziesz pracowaćbędzie pracował,
będzie pracowaćbędziemy pracowali,
będziemy pracowaćbędziecie pracowali,
będziecie pracowaćbędą pracowali,
będą pracowaćż będę pracowała,
będę pracowaćbędziesz pracowała,
będziesz pracowaćbędzie pracowała,
będzie pracowaćbędziemy pracowały,
będziemy pracowaćbędziecie pracowały,
będziecie pracowaćbędą pracowały,
będą pracowaćn będę pracowało,
będę pracowaćbędziesz pracowało,
będziesz pracowaćbędzie pracowało,
będzie pracowaćczas zaprzeszły m pracowałem był pracowałeś był pracował był pracowaliśmy byli pracowaliście byli pracowali byli ż pracowałam była pracowałaś była pracowała była pracowałyśmy były pracowałyście były pracowały były n pracowałom było pracowałoś było pracowało było forma bezosobowa czasu przeszłego pracowano tryb przypuszczający m pracowałbym,
byłbym pracowałpracowałbyś,
byłbyś pracowałpracowałby,
byłby pracowałpracowalibyśmy,
bylibyśmy pracowalipracowalibyście,
bylibyście pracowalipracowaliby,
byliby pracowaliż pracowałabym,
byłabym pracowałapracowałabyś,
byłabyś pracowałapracowałaby,
byłaby pracowałapracowałybyśmy,
byłybyśmy pracowałypracowałybyście,
byłybyście pracowałypracowałyby,
byłyby pracowałyn pracowałobym,
byłobym pracowałopracowałobyś,
byłobyś pracowałopracowałoby,
byłoby pracowałoimiesłów przymiotnikowy czynny m pracujący, niepracujący ż pracująca, niepracująca pracujące, niepracujące n pracujące, niepracujące imiesłów przysłówkowy współczesny pracując, nie pracując rzeczownik odczasownikowy pracowanie, niepracowanie
- przykłady:
- (1.1) Rolnik pracuje od rana do wieczora.
- (1.2) Musisz zostawić szparę między deskami a ścianą by deski mogły pracować. Inaczej mogą się wybrzuszyć.
- kolokacje:
- (1.1) człowiek / rolnik / nauczyciel / asystentka / silnik / maszyna /… pracuje • pracować nad kimś = dążyć do poprawy czyichś umiejętności lub charakteru • pracować w fabryce / biurze / zespole /…, na roli / bazarze / stadionie /… • pracować jako nauczyciel / tokarz /… • pracować fizycznie / umysłowo / dorywczo / ochotniczo / zarobkowo /… • pracować ciężko / wydajnie / z poświęceniem /…
- antonimy:
- (1.1) lenić się
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. pracowniczka ż, pracowanie n, praca ż, pracowitość ż, pracownia ż, pracownica ż, pracownik mos, spracowany mos, zapracowany mos, dopracowywanie n, dopracowanie n, nadpracowanie n, napracowanie n, opracowywanie n, opracowanie, popracowanie n, przepracowywanie n, przepracowanie n, rozpracowywanie n, rozpracowanie n, spracowanie n, wypracowywanie n, wypracowanie n, zapracowywanie n, zapracowanie n
- czas. dopracowywać ndk., dopracować dk., nadpracować dk., napracować się dk., opracowywać ndk., opracować dk., popracować dk., przepracowywać ndk., przepracować dk., rozpracowywać ndk., rozpracować dk., spracować dk., wypracowywać ndk., wypracować dk., zapracowywać ndk., zapracować dk.
- przym. pracowity, pracowniczy, zapracowany
- ims. spracowany, zapracowany
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- nie mylić z: prasować
- tłumaczenia:
- afrykanerski: (1.1) werk
- ajmara: (1.1) irnaqaña
- albański: (1.1) punoj
- aleucki: (1.1) awal
- angielski: (1.1) work
- arabski: (1.1) عمل (ʿamila); egip. arab. اشتغل (ištaḡal); marok. arab. خدم (ḵedem)
- aragoński: (1.1) treballar
- arumuński: (1.1) lucredz
- asamski: (1.1) কাম কৰা (kām korā)
- asturyjski: (1.1) trabayar
- azerski: (1.1) işləmək, çalışmaq
- baskijski: (1.1) lan egin
- baszkirski: (1.1) эшләү (ešläw)
- bengalski: (1.1) কাজ করা (kāj kôrā)
- białoruski: (1.1) працаваць (pracavać)
- birmański: (1.1) လုပ် (lup)
- boloński: (1.1) lavurèr
- bośniacki: (1.1) raditi
- bretoński: (1.1) labourat
- bułgarski: (1.1) работя (rabotya)
- chiński standardowy: (1.1) 工作 (gōngzuò), 干 (gàn), 上班 (shàngbān), 打工 (dǎgōng), 干活 (gànhuó), 干活儿 (gànhuór)
- chorwacki: (1.1) raditi
- czeski: (1.1) pracovat
- cziczewa: (1.1) kugwira ntchito
- czirokeski: (1.1) ᏚᎸᏫᏍᏓᏁᎭ (dulvwisdaneha)
- czuwaski: (1.1) ӗҫле (ĕśle)
- dalmatyński: (1.1) stentur
- dolnołużycki: (1.1) źěłaś
- dolnoniemiecki: (1.1) warken
- duński: (1.1) arbejde
- esperanto: (1.1) labori
- estoński: (1.1) töötama
- estremadurski: (1.1) trebajal
- ewe: (1.1) wɔ dɔ
- farerski: (1.1) arbeiða
- fiński: (1.1) työskennellä
- francuski: (1.1) travailler
- friulski: (1.1) lavorâ
- fryzyjski: (1.1) wurkje
- galicyjski: (1.1) traballar
- gocki: (1.1) 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌺𐌾𐌰𐌽 (waurkjan), 𐌰𐍂𐌱𐌰𐌹𐌳𐌾𐌰𐌽 (arbaidjan)
- górnołużycki: (1.1) dźěłać
- grenlandzki: (1.1) sulivoq
- gruziński: (1.1) მუშაობა (mušaoba)
- guarani: (1.1) mba’apo
- gudźarati: (1.1) કામ કરવા (kāma karavā)
- haitański: (1.1) travay
- hakka: (1.1) 工作 (kûng-chok)
- hawajski: (1.1) hana
- hebrajski: (1.1) לעבוד (laawod)
- hindi: (1.1) काम करना (kām karnā)
- hiszpański: (1.1) trabajar
- ido: (1.1) laborar
- indonezyjski: (1.1) bekerja
- interlingua: (1.1) laborar
- irlandzki: (1.1) bheith ag obair, oibrigh
- islandzki: (1.1) vinna
- istriocki: (1.1) lavurà
- jaćwieski: (1.1) radid
- japoński: (1.1) 働く (はたらく, hataraku), 勤める (つとめる, tsutomeru)
- jidysz: (1.1) אַרבעטן (arbetn)
- kantoński: (1.1) 工作 (gung1 zok3)
- kaszubski: (1.1) robic
- kataloński: (1.1) treballar
- kazachski: (1.1) жұмыс істеу (jumıs istew)
- keczua: (1.1) llamk'ay
- khmerski: (1.1) ធ្វើការ (thvəə kaa)
- kirgiski: (1.1) иштөө (iştöö)
- koreański: (1.1) 일하다 (ilhada)
- kornijski: (1.1) lavürya
- korsykański: (1.1) travaglià
- limburski: (1.1) wérke
- lingala: (1.1) kosála
- litewski: (1.1) dirbti
- luksemburski: (1.1) schaffen
- łaciński: (1.1) laboro
- łatgalski: (1.1) dareit, prācavuot
- łotewski: (1.1) strādāt
- macedoński: (1.1) работи (raboti)
- malajski: (1.1) bekerja
- malgaski: (1.1) miasa
- maltański: (1.1) ħadem
- maoryski: (1.1) mahi
- marathi: (1.1) काम (kāma)
- minnan: (1.1) 工作 (kang-chok, kong-chok)
- moksza: (1.1) pokams
- nawaho: (1.1) naʼanish
- neapolitański: (1.1) faticà
- nepalski: (1.1) काम गर्न (kāma garna)
- niderlandzki: (1.1) werken
- niemiecki: (1.1) arbeiten
- norweski (bokmål): (1.1) jobbe
- nowogrecki: (1.1) δουλεύω (doulévo), εργάζομαι (ergázomai)
- ormiański: (1.1) աշխատել (ašxatel)
- papiamento: (1.1) traha
- pendżabski: (1.1) ਕੰਮ ਕਰਨਾ
- pensylwański: (1.1) schaffe
- perski: (1.1) کار کردن (kâr kardan)
- piemoncki: (1.1) travajé
- pitjantjatjara: (1.1) warka palyani
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)
- portugalski: (1.1) trabalhar
- rosyjski: (1.1) работать
- rumuński: (1.1) munci
- russenorsk: (1.1) råbbåtom
- samoański: (1.1) galue
- sanskryt: (1.1) श्रम्
- serbski: (1.1) радити (raditi)
- sindhi: (1.1) ڪم تي
- słowacki: (1.1) pracovať
- słoweński: (1.1) delati
- sotho: (1.1) sebetsa
- staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) работати (rabotati)
- starogrecki: (1.1) ἐργάζομαι (ergázomai)
- suahili: (1.1) kufanya kazi
- sycylijski: (1.1) travagghiari
- syngaleski: (1.1) වැඩට (væḍaṭa)
- szkocki: (1.1) wirk
- szkocki gaelicki: (1.1) obraich
- szwabski: (1.1) schaffe
- szwedzki: (1.1) arbeta, jobba
- tadżycki: (1.1) кор кардан (kor kardan)
- tagalski: (1.1) magtrabaho
- tajski: (1.1) ทำงาน (tam-ngaan), ได้ผล
- tamilski: (1.1) வேலைக்கு (vēlaikku)
- tatarski: (1.1) eşlärgä / эшләргә
- telugu: (1.1) పని చేయడానికి (pani cēyaḍāniki)
- turecki: (1.1) çalışmak
- turkmeński: (1.1) işlemek
- tybetański: (1.1) ལས་ཀ་བྱེད (las ka byed)
- udmurcki: (1.1) ужаны
- ukraiński: (1.1) працювати
- urdu: (1.1) کام کرنا (kām karnā)
- uzbecki: (1.1) ishlamoq
- volapük: (1.1) vobön
- walijski: (1.1) gweithio
- waloński: (1.1) ovrer
- wenecki: (1.1) laorare
- węgierski: (1.1) dolgozik
- wietnamski: (1.1) làm việc
- włoski: (1.1) lavorare
- wolof: (1.1) ligéey
- zulu: (1.1) ukusebenza
- źródła: