postawić
postawić (język polski)
[edytuj]- znaczenia:
czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)
- (1.1) stawiając, umieścić coś lub kogoś na czymś[1][2]
- (1.2) podnieść do góry, przywrócić lub nadać komuś lub czemuś postawę stojącą[1][2]
- (1.3) wybudować, wznieść jakąś budowlę, konstrukcję[1][2]
- (1.4) zbudować coś na czyjąś cześć[1]
- (1.5) sformułować coś, wystąpić z czymś[1][2]
- (1.6) wyłożyć pieniądze jako stawkę w grze, loterii, zakładach itp.[1][2]
- (1.7) zapłacić za kogoś, zwłaszcza w kawiarni, restauracji itp.[1]
- (1.8) o zwierzętach: podnieść ku górze np. uszy, ogon[1]
- (1.9) umieścić naczynie na kuchni celem podgrzania, zagotowania jego zawartości[1]
- (1.10) daw. ugościć, urządzić, umieścić kogoś w jakimś pomieszczeniu[2]
- (1.11) ezot. ułożyć karty w celu przepowiedzenia przyszłości[2]
- (1.12) książk. ująć, nakreślić, opisać sylwetkę jakiejś postaci, bohatera literackiego[2]
- (1.13) teatr. zinterpretować, odegrać rolę[2]
- (1.14) mianować kogoś na jakieś stanowisko[2]
- (1.15) sprawić, że ktoś znajdzie się w jakiejś sytuacji[2]
- (1.16) wytoczyć komuś proces sądowy, doprowadzić kogoś pod sąd[2]
- (1.17) o stopniach szkolnych: dopisać nowy stopień do ocen danego ucznia
- (1.18) żegl. o żaglach: sprawić aby zaczęły pracować
- (1.19) o krokach: zrobić, wykonać
czasownik zwrotny dokonany postawić się (ndk. brak)
- (2.1) przeciwstawić się komuś, okazać upór, nieprzejednaną postawę[2][3]
- (2.2) zachować się zuchwale względem kogoś[3]
- (2.3) zrobić coś na pokaz, w sposób dostojny, okazały; popisać się[2][3]
- (2.4) pot. postawić (1.3) sobie dom[3]
- (2.5) daw. stanąć, ustawić się[2]
- (2.6) daw. stać się kimś, znaleźć sobie miejsce w jakimś środowisku, wśród kogoś[2]
- (2.7) daw. stawić się, zgłosić się[2]
- odmiana:
- (1.1-18) koniugacja VIa
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik postawić czas przyszły prosty postawię postawisz postawi postawimy postawicie postawią czas przeszły m postawiłem postawiłeś postawił postawiliśmy postawiliście postawili ż postawiłam postawiłaś postawiła postawiłyśmy postawiłyście postawiły n postawiłom postawiłoś postawiło tryb rozkazujący niech postawię postaw niech postawi postawmy postawcie niech postawią pozostałe formy czas zaprzeszły m postawiłem był postawiłeś był postawił był postawiliśmy byli postawiliście byli postawili byli ż postawiłam była postawiłaś była postawiła była postawiłyśmy były postawiłyście były postawiły były n postawiłom było postawiłoś było postawiło było forma bezosobowa czasu przeszłego postawiono tryb przypuszczający m postawiłbym,
byłbym postawiłpostawiłbyś,
byłbyś postawiłpostawiłby,
byłby postawiłpostawilibyśmy,
bylibyśmy postawilipostawilibyście,
bylibyście postawilipostawiliby,
byliby postawiliż postawiłabym,
byłabym postawiłapostawiłabyś,
byłabyś postawiłapostawiłaby,
byłaby postawiłapostawiłybyśmy,
byłybyśmy postawiłypostawiłybyście,
byłybyście postawiłypostawiłyby,
byłyby postawiłyn postawiłobym,
byłobym postawiłopostawiłobyś,
byłobyś postawiłopostawiłoby,
byłoby postawiłoimiesłów przymiotnikowy przeszły m postawiony, niepostawiony postawieni, niepostawieni ż postawiona, niepostawiona postawione, niepostawione n postawione, niepostawione imiesłów przysłówkowy uprzedni postawiwszy rzeczownik odczasownikowy postawienie, niepostawienie - (2.1-7) koniugacja VIa
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik postawić się czas przyszły prosty postawię się postawisz się postawi się postawimy się postawicie się postawią się czas przeszły m postawiłem się postawiłeś się postawił się postawiliśmy się postawiliście się postawili się ż postawiłam się postawiłaś się postawiła się postawiłyśmy się postawiłyście się postawiły się n postawiłom się postawiłoś się postawiło się tryb rozkazujący niech się postawię postaw się niech się postawi postawmy się postawcie się niech się postawią pozostałe formy czas zaprzeszły m postawiłem się był postawiłeś się był postawił się był postawiliśmy się byli postawiliście się byli postawili się byli ż postawiłam się była postawiłaś się była postawiła się była postawiłyśmy się były postawiłyście się były postawiły się były n postawiłom się było postawiłoś się było postawiło się było forma bezosobowa czasu przeszłego postawiono się tryb przypuszczający m postawiłbym się,
byłbym się postawiłpostawiłbyś się,
byłbyś się postawiłpostawiłby się,
byłby się postawiłpostawilibyśmy się,
bylibyśmy się postawilipostawilibyście się,
bylibyście się postawilipostawiliby się,
byliby się postawiliż postawiłabym się,
byłabym się postawiłapostawiłabyś się,
byłabyś się postawiłapostawiłaby się,
byłaby się postawiłapostawiłybyśmy się,
byłybyśmy się postawiłypostawiłybyście się,
byłybyście się postawiłypostawiłyby się,
byłyby się postawiłyn postawiłobym się,
byłobym się postawiłopostawiłobyś się,
byłobyś się postawiłopostawiłoby się,
byłoby się postawiłoimiesłów przymiotnikowy przeszły m postawiony, niepostawiony postawieni, niepostawieni ż postawiona, niepostawiona postawione, niepostawione n postawione, niepostawione imiesłów przysłówkowy uprzedni postawiwszy się rzeczownik odczasownikowy postawienie się, niepostawienie się
- przykłady:
- (1.1) Dżentelmen czekał cierpliwie przy wejściu do trezoru, aż pracownica banku powoli wyciągnie z jednej ze skrzynek pudełko i postawi ostrożnie na stole. Otworzył je dopiero, gdy był już zupełnie sam.
- (1.3) Postawili przekaźnik radiowy na ziemi Marka.
- (1.5) Zatrzymywano go kilkakrotnie, ale nigdy nie postawiono mu konkretnych zarzutów.
- (1.6) Chcę postawić na jedenastkę.
- (1.7) Czy mogę postawić ci piwo?
- (1.18) Marynarze postawili żagle i odpłynęli.
- (1.19) Mój syn postawił swe pierwsze kroki w (wieku) roku.
- składnia:
- kolokacje:
- (1.11) postawić pasjansa • postawić karty
- (1.17) postawić jedynkę / dwóję / tróję / czwórkę / piątkę / szóstkę
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. dorastanie n, dostanie n, dostawanie n, dostawianie n, dostawienie n, nadostawanie n, nadstawianie n, nadstawienie n, nastanie n, nastawanie n, nastawianie n, nastawienie n, naustawianie n, obstanie n, obstawanie n, obstawianie n, obstawienie n, odstanie n, odstawanie n, odstawianie n, odstawienie n, ostanie n, ostawanie n, ostawianie n, ostawienie n, podostawanie n, podostawianie n, podstanie n, podstawianie n, podstawienie n, ponastawianie n, poobstawianie n, popostawianie n, popowstawanie n, popozostawianie n, poprzedstawianie n, poprzestawanie n, poprzestawianie n, poprzystawianie n, porozstawianie n, postanie n, postawianie n, poustawianie n, powstanie n, powstawanie n, powstawianie n, powydostawanie n, powystawianie n, pozastawianie n, pozestawianie n, pozostanie n, pozostawanie n, pozostawianie n, pozostawienie n, przeciwstawianie n, przeciwstawienie n, przedostanie n, przedostawanie n, przedstawianie n, przedstawienie n, przestanie n, przestawanie n, przestawianie n, przestawienie n, przystanie n, przystawanie n, przystawianie n, przystawienie n, przyzostanie n, rozstanie n, rozstawanie n, rozstawianie n, rozstawienie n, stanie n, stawanie n, stawianie n, stawienie n, ustanie n, ustawanie n, ustawianie n, ustawienie n, wstanie n, wstawanie n, wstawianie n, wstawienie n, wydostanie n, wydostawanie n, wystanie n, wystawanie n, wystawianie n, wystawienie n, zaprzestanie n, zaprzestawanie n, zastanie n, zastawanie n, zastawianie n, zastawienie n, zestawianie n, zestawienie n, zostanie n, zostawanie n, zostawianie n, zostawienie n
- czas. dorastać ndk., dostać dk., dostawać ndk., dostawiać ndk., dostawić dk., nadostawać dk., nadstawiać ndk., nadstawić dk., nastać dk., nastawać ndk., nastawiać ndk., nastawić dk., naustawiać dk., obstać dk., obstawać ndk., obstawiać ndk., obstawić dk., odstać dk., odstawać ndk., odstawiać ndk., odstawić dk., ostać dk., ostawać ndk., ostawiać ndk., ostawić dk., podostawać dk., podostawiać dk., podstać dk., podstawiać ndk., podstawić dk., ponastawiać dk., poobstawiać dk., popostawiać dk., popowstawać dk., popozostawiać dk., poprzedstawiać dk., poprzestawać dk., poprzestawiać dk., poprzystawiać dk., porozstawiać dk., postać dk., postawiać dk./ndk., poustawiać dk., powstać dk., powstawać dk., powstawiać dk., powydostawać dk., powystawiać dk., pozastawiać dk., pozestawiać dk., pozostać dk., pozostawać ndk., pozostawiać dk./ndk., pozostawić dk., przeciwstawiać ndk., przeciwstawić dk., przedostać dk., przedostawać ndk., przedstawiać ndk., przedstawić dk., przestać dk./ndk., przestawać ndk., przestawiać ndk., przestawić dk., przystać dk., przystawać ndk., przystawiać ndk., przystawić dk., przyzostać dk., rozstać dk., rozstawać ndk., rozstawiać ndk., rozstawić dk., stać ndk., stawać ndk., stawiać ndk., stawić dk./ndk., ustać dk., ustawać ndk., ustawiać ndk., ustawić dk., wstać dk., wstawać ndk., wstawiać ndk., wstawić dk., wydostać dk., wydostawać ndk., wystać dk., wystawać ndk., wystawiać ndk., wystawić dk., zaprzestać dk., zaprzestawać ndk., zastać dk., zastawać ndk., zastawiać ndk., zastawić dk., zestawiać ndk., zestawić dk., zostać dk., zostawać ndk., zostawiać ndk., zostawić dk.
- związki frazeologiczne:
- postawić kropkę nad i • postawić wszystko na jedną kartę • postawić dolary przeciw orzechom • zastaw się, a postaw się
- etymologia:
- uwagi:
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) put; (1.2) raise, erect; (1.3) put up, build, erect; (1.4) erect; (1.5) diagnozę: make, pytanie: pose, raise, wniosek: lay down; (1.6) bet (some money) on sb/sth; (1.7) pay for sb; (1.17) give; (1.18) hoist; (2.1) stand up to sb, oppose
- chiński standardowy: (1.2) 站 (zhàn); (1.4) 树 (shù)
- esperanto: (1.1) starigi; (1.3) konstrui
- niemiecki: (1.1) stellen
- rosyjski: (1.1) поста́вить; (1.2) поста́вить; (1.3) поста́вить, возвести́; (1.4) поста́вить, возвести́, установи́ть; (1.5) предъяви́ть; (1.6) поста́вить; (1.7) проста́виться; (1.8) навостри́ть; (1.9) поста́вить; (1.11) сделать расклад; (1.12) предста́вить; (1.13) поста́вить, предста́вить; (1.14) поста́вить; (1.15) поста́вить; (1.17) поста́вить; (1.18) поста́вить; (1.19) сде́лать, предприня́ть; (2.1) воспротивиться; (2.2) хорохо́риться, выде́лываться; (2.4) отстро́иться
- ukraiński: (1.1) поста́вити
- źródła:
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8
Hasło „postawić” w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16
Hasło „postawić” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3
Hasło „postawić się” w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.