Джура Курапа
Джура Курапа | |
---|---|
сербск.: Ђуро Курепа | |
![]() | |
Дата нараджэння | 16 жніўня 1907[1][2][…] |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 2 лістапада 1993[1][2][…] (86 гадоў) |
Месца смерці |
|
Месца пахавання | |
Грамадзянства |
|
Род дзейнасці | матэматык, выкладчык універсітэта |
Навуковая сфера | матэматыка[5], тапалогія[5], тэорыя мностваў[5] і тэорыя лікаў[5] |
Месца працы | |
Навуковая ступень | доктар фізіка-матэматычных навук |
Альма-матар |
|
Навуковы кіраўнік | Maurice René Fréchet[d] |
Вядомы як | матэматычная логіка, тэорыя мностваў |
Член у |
|
Узнагароды |
![]() AVNOJ award[d] (1976) |
![]() |
Джу́ра Ку́рапа (сербск.: Ђуро Курепа / Đuro Kurepa; 16 жніўня 1907, Майске Полянэ — 2 лістапада 1993, Бялград) — сербскі югаслаўскі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук, правадзейны член Сербскай акадэміі навук і мастацтваў, на працягу шматлікіх гадоў прафесар Бялградскага ўніверсітэта. Аўтар звыш 700 навуковых артыкулаў, кніг, аглядаў і іншых публікацый.
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]Джура Курапа нарадзіўся 16 жніўня 1907 года ў вёсцы Майске Полянэ Каралеўства Харватыі і Славоніі, якое ўваходзіла ў склад Аўстра-Венгрыі. Быў малодшым з чатырнаццаці дзяцей у сваіх бацькоў Радэ і Андэліі Курапаў.
Скончыў мясцовую агульнаадукацыйную школу, пазней працягнуў навучанне ў муніцыпалітэце Гліна, затым вучыўся ў старэйшай школе ў Крыжаўці. У 1931 годзе скончыў факультэт прыродазнаўчых навук Заграбскага ўніверсітэта, пасля чаго на працягу некаторага часу працаваў памочнікам выкладчыка матэматыкі. Пазней адправіўся працягваць навучанне ў Францыю, вучыўся ў Калеж дэ Франс і Парыжскім універсітэце. Пад кіраўніцтвам выдатнага французскага матэматыка Марыса Рэнэ Фрэшэ у 1935 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму Ensembles ordonnées et ramifiés[8].
Стаўшы доктарам матэматычных навук, Курапа працягваў вывучэнне прадмета ў Парыжскім універсітэце і ў Варшаўскім універсітэце. У 1937 годзе ўладкаваўся працаваць памочнікам прафесара ў Заграбскім універсітэце, з 1948 года з’яўляўся штатным прафесарам гэтай навучальнай установы. Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны і стварэння Сацыялістычнай Федэратыўнай Рэспублікі Югаславія правёў маштабнае турнэ па пяці буйных амерыканскіх ВНУ: чытаў лекцыі ў Гарвардскім універсітэце, Чыкагскім універсітэце, Каліфарнійскім універсітэце, Інстытуце перспектыўных даследаванняў у Прынстане і Калумбійскім універсітэце.
Пачынаючы з 1965 года Джура Курапа працаваў у Бялградскім універсітэце, прысвяціў сябе вывучэнню матэматычнай логікі і тэорыі мностваў. З’яўляўся правадзейным членам некалькіх навуковых арганізацый, як то Сербская акадэмія навук і мастацтваў і Югаслаўская акадэмія навук і мастацтваў (у 1991 годзе пераназвана ў Харвацкую акадэмію навук і мастацтваў). Акрамя таго, быў заснавальнікам і прэзідэнтам Таварыства матэматыкаў і фізікаў Харватыі, заснавальнікам і галоўным рэдактарам часопіса «Mathematica Balkanica», прэзідэнтам Югаслаўскага нацыянальнага камітэта па матэматыцы, Балканскага матэматычнага таварыства, Саюза югаслаўскіх таварыстваў матэматыкаў, фізікаў і астраномаў. У 1976 годзе ганараваны ўзнагародай AVNOJ, у 1977 годзе сышоў з Бялградскага ўніверсітэта на заслужаны адпачынак[9].
Памёр 2 лістапада 1993 года ў Бялградзе. Яго пляменнік Светазар Курапа таксама быў даволі вядомым матэматыкам[10].
Зноскі
- ↑ а б MacTutor History of Mathematics archive — 1994. Праверана 22 жніўня 2017.
- ↑ а б Đuro Kurepa // Hrvatski biografski leksikon — 1983.
- ↑ https://graves.mf.uni-lj.si/graves/888/duro-kurepa
- ↑ https://beogradskagroblja.com/znamenite-licnosti/
- ↑ а б в г Czech National Authority Database Праверана 7 лістапада 2022.
- ↑ а б в г д е ё ж MacTutor History of Mathematics archive — 1994.
- ↑ а б Матэматычная генеалогія — 1997.
- ↑ Kurepa biography . www-history.mcs.st-andrews.ac.uk. Праверана 14. 9. 2012.
- ↑ Ђуро КУРЕПА(недаступная спасылка). www.sanu.ac.rs. Архівавана з першакрыніцы 5 сакавіка 2016. Праверана 14. 9. 2012.
- ↑ Umro istaknuti matematičar Svetozar Kurepa — Dnevnik.hr
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Джура Курапа
- Джура Курапа (англ.) у праекце «Матэматычная генеалогія».
- Біяграфія Джура Курапы Архівавана 12 сакавіка 2009. (англ.)
- Нарадзіліся 16 жніўня
- Нарадзіліся ў 1907 годзе
- Нарадзіліся ў Харватыі
- Памерлі 2 лістапада
- Памерлі ў 1993 годзе
- Памерлі ў Бялградзе
- Пахаваныя на Новых могілках (Бялград)
- Выкладчыкі Заграбскага ўніверсітэта
- Выкладчыкі Бялградскага ўніверсітэта
- Дактары фізіка-матэматычных навук
- Выпускнікі Калеж дэ Франс
- Выпускнікі Парыжскага ўніверсітэта
- Выпускнікі Варшаўскага ўніверсітэта
- Акадэмікі Сербскай акадэміі навук і мастацтваў
- Кавалеры залатой зоркі ордэна «За заслугі перад народам»
- Асобы
- Вучоныя паводле алфавіта
- Матэматыкі Сербіі
- Матэматыкі Югаславіі
- Выпускнікі Заграбскага ўніверсітэта
- Сербы ў Харватыі