trzeć
trzeć (język polski)
[edytuj]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Men_cut_wood_by_using_machine.jpg/220px-Men_cut_wood_by_using_machine.jpg)
- znaczenia:
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
- (1.1) naciskając, pocierać
- (1.2) dotykać, utrudniając ruch
- (1.3) kulin. rozdrabniać na cząstki lub rozgniatać na jednolitą masę
- (1.4) rzad. uwierać, obcierać
- (1.5) techn. wygładzać, wyrównywać powierzchnię odpowiednim narzędziem
- (1.6) środ. rozcinać, rżnąc piłą
czasownik zwrotny niedokonany trzeć się (dk. brak)
- (2.1) pocierać sobą o coś
- (2.2) dotykać się, utrudniając ruch
- (2.3) przen. kłócić się
- (2.4) zool. (o rybach) odbywać tarło, wykonywać funkcje rozrodcze
- odmiana:
- (1.1-6) koniugacja XI
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik trzeć czas teraźniejszy trę trzesz trze trzemy trzecie trą czas przeszły m tarłem tarłeś tarł tarliśmy tarliście tarli ż tarłam tarłaś tarła tarłyśmy tarłyście tarły n tarłom tarłoś tarło tryb rozkazujący niech trę trzyj niech trze trzyjmy trzyjcie niech trą pozostałe formy czas przyszły m będę tarł,
będę trzećbędziesz tarł,
będziesz trzećbędzie tarł,
będzie trzećbędziemy tarli,
będziemy trzećbędziecie tarli,
będziecie trzećbędą tarli,
będą trzećż będę tarła,
będę trzećbędziesz tarła,
będziesz trzećbędzie tarła,
będzie trzećbędziemy tarły,
będziemy trzećbędziecie tarły,
będziecie trzećbędą tarły,
będą trzećn będę tarło,
będę trzećbędziesz tarło,
będziesz trzećbędzie tarło,
będzie trzećczas zaprzeszły m tarłem był tarłeś był tarł był tarliśmy byli tarliście byli tarli byli ż tarłam była tarłaś była tarła była tarłyśmy były tarłyście były tarły były n tarłom było tarłoś było tarło było forma bezosobowa czasu przeszłego tarto tryb przypuszczający m tarłbym,
byłbym tarłtarłbyś,
byłbyś tarłtarłby,
byłby tarłtarlibyśmy,
bylibyśmy tarlitarlibyście,
bylibyście tarlitarliby,
byliby tarliż tarłabym,
byłabym tarłatarłabyś,
byłabyś tarłatarłaby,
byłaby tarłatarłybyśmy,
byłybyśmy tarłytarłybyście,
byłybyście tarłytarłyby,
byłyby tarłyn tarłobym,
byłobym tarłotarłobyś,
byłobyś tarłotarłoby,
byłoby tarłoimiesłów przymiotnikowy czynny m trący, nietrący ż trąca, nietrąca trące, nietrące n trące, nietrące imiesłów przymiotnikowy bierny m tarty, nietarty tarci, nietarci ż tarta, nietarta tarte, nietarte n tarte, nietarte imiesłów przysłówkowy współczesny trąc, nie trąc rzeczownik odczasownikowy tarcie, nietarcie - (2.1-4) koniugacja XI
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik trzeć się czas teraźniejszy trę się trzesz się trze się trzemy się trzecie się trą się czas przeszły m tarłem się tarłeś się tarł się tarliśmy się tarliście się tarli się ż tarłam się tarłaś się tarła się tarłyśmy się tarłyście się tarły się n tarłom się tarłoś się tarło się tryb rozkazujący niech się trę trzyj się niech się trze trzyjmy się trzyjcie się niech się trą pozostałe formy czas przyszły m będę się tarł,
będę się trzećbędziesz się tarł,
będziesz się trzećbędzie się tarł,
będzie się trzećbędziemy się tarli,
będziemy się trzećbędziecie się tarli,
będziecie się trzećbędą się tarli,
będą się trzećż będę się tarła,
będę się trzećbędziesz się tarła,
będziesz się trzećbędzie się tarła,
będzie się trzećbędziemy się tarły,
będziemy się trzećbędziecie się tarły,
będziecie się trzećbędą się tarły,
będą się trzećn będę się tarło,
będę się trzećbędziesz się tarło,
będziesz się trzećbędzie się tarło,
będzie się trzećczas zaprzeszły m tarłem się był tarłeś się był tarł się był tarliśmy się byli tarliście się byli tarli się byli ż tarłam się była tarłaś się była tarła się była tarłyśmy się były tarłyście się były tarły się były n tarłom się było tarłoś się było tarło się było forma bezosobowa czasu przeszłego tarto się tryb przypuszczający m tarłbym się,
byłbym się tarłtarłbyś się,
byłbyś się tarłtarłby się,
byłby się tarłtarlibyśmy się,
bylibyśmy się tarlitarlibyście się,
bylibyście się tarlitarliby się,
byliby się tarliż tarłabym się,
byłabym się tarłatarłabyś się,
byłabyś się tarłatarłaby się,
byłaby się tarłatarłybyśmy się,
byłybyśmy się tarłytarłybyście się,
byłybyście się tarłytarłyby się,
byłyby się tarłyn tarłobym się,
byłobym się tarłotarłobyś się,
byłobyś się tarłotarłoby się,
byłoby się tarłoimiesłów przymiotnikowy czynny m trący się, nietrący się ż trąca się, nietrąca się trące się, nietrące się n trące się, nietrące się imiesłów przysłówkowy współczesny trąc się, nie trąc się rzeczownik odczasownikowy tarcie się, nietarcie się
- przykłady:
- (1.1) Jak się kąpię, to trę sobie pięty pumeksem.
- (1.1) Nie trzyj oka, bo znów jęczmyk ci się zrobi.
- (1.3) Turlał goryl po Urlach kolorowe korale, rudy góral kartofle tarł na tarce wytrwale, gdy spotkali się w Urlach góral tarł, goryl turlał chociaż sensu nie było w tym wcale[1].
- składnia:
- synonimy:
- (1.1) pocierać, ocierać, nacierać, szorować
- (2.1) ocierać się
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. zacierka ż, tarcie n, tarło n, natarcie n, tarcica ż, trak m
- czas. utrzeć dk., zetrzeć dk., wycierać ndk., przecierać ndk.
- przym. tarłowy, tarty
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) rub, chafe; (1.3) grate; (2.1) rub
- esperanto: (1.1) froti
- francuski: (1.1) frotter; (1.6) scier
- hawajski: (1.1) walu, kahi
- hiszpański: (1.1) frotar, restregar, estregar; (1.2) rozar; (1.3) rallar; (1.4) rozar; (2.1) frotarse, estregarse; (2.4) desovar, poner huevos
- interlingua: (1.1) fricar, frictionar
- islandzki: (1.1) núa
- jidysz: (1.1) רײַבן (rajbn)
- kaszubski: (1.1) trzéc
- litewski: (1.1) tarkuoti, trinti, zulinti
- łotewski: (1.1) trīt, rīvēt, berzt; (1.3) rīvēt; (2.1) berzēt; (2.2) rīvēties, berzēties
- niemiecki: (1.1) reiben, schleifen; (1.3) reiben; (2.4) laichen
- nowogrecki: (2.4) γεννώ
- portugalski: (1.1) esfregar
- rosyjski: (1.1) тереть
- szwedzki: (1.1) riva, frottera
- ukraiński: (1.1) терти
- wilamowski: (1.1) raeiwa, rȧjva, rajwa
- włoski: (1.1) fregare; (1.3) grattugiare
- źródła:
- ↑ Małgorzata Strzałkowska: Wierszyki łamiące języki