Marian Spoida
![]() | |||||||||||||||||||||
Data i miejsce urodzenia |
4 stycznia 1901 | ||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci |
kwiecień 1940 | ||||||||||||||||||||
Wzrost |
172 cm | ||||||||||||||||||||
Pozycja | |||||||||||||||||||||
Kariera seniorska[a] | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Kariera reprezentacyjna | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Kariera trenerska | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Odznaczenia | |||||||||||||||||||||
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/PZPN_-_Offizielle_Mitteilung_aus_1926.jpg/220px-PZPN_-_Offizielle_Mitteilung_aus_1926.jpg)
Marian Spoida (ur. 4 stycznia 1901 w Poznaniu, zm. w kwietniu 1940 w Katyniu) – polski piłkarz (pomocnik) i trener piłkarski. Długoletni zawodnik poznańskiej Warty. Olimpijczyk 1924.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Marian Spoida urodził się 4 stycznia 1901 w Poznaniu, w rodzinie Piotra i Jadwigi z Przybylskich. W niemieckiej metryce urodzenia zapisano jego nazwisko w brzmieniu Spoida. W aktach personalnych nr 1686 Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie figuruje jako Spojda[1]. W takim też brzmieniu widnieje jego nazwisko w Komunikacie Oficjalnym Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w Krakowie z 1926 (załączony skan dokumentu)[2] oraz w innych międzywojennych publikacjach (kilka dokumentów poniżej). Brak jest jednak jakichkolwiek dokumentów poświadczających sądową zmianę pierwotnej pisowni Spoida, a w takim przypadku pozostaje ona obowiązująca.
Spoida pracował jako urzędnik bankowy. Uczestniczył w powstaniu wielkopolskim i wojnie polsko-bolszewickiej[3]. Absolwent Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie i Szkoły Podchorążych Wojsk Łączności w Zegrzu. Zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1921 w korpusie oficerów rezerwy łączności (jako Spojda). W 1934 roku posiadał przydział mobilizacyjny do 6 Batalionu Telegraficznego w Jarosławiu (jako Spojda)[4].
Rozpoczynał grać w piłkę w poznańskiej drużynie Chelsea, później był piłkarzem Posnani (1915–1916) oraz poznańskiej Warty (1916–1929). Z klubem tym brał udział w finałach mistrzostw Polski, a w 1929 został mistrzem kraju. W reprezentacji debiutował w 3 września 1922 w meczu z Rumunią, ostatni raz zagrał w 1928. Brał udział w igrzyskach olimpijskich w Paryżu. Łącznie w biało-czerwonych barwach rozegrał 14 oficjalnych spotkań (jeden mecz z jego udziałem uznano w 1997 za nieoficjalny). Występował na pozycji lewego, a później środkowego pomocnika. Mistrz Polski 1929 oraz wicemistrz 1922, 1925 i 1928.
Po zakończeniu kariery piłkarskiej został trenerem. Krótko prowadził kluby w rodzinnym mieście Legię Poznań (1930) i Wartę (1931–1932). Po ukończeniu kursu trenerskiego zatrudniony z dniem 1 maja 1932 jako trener objazdowy PZPN, gdzie pracował m.in. jako asystent selekcjonera Józefa Kałuży (1934–1939). Pełnił funkcję asystenta selekcjonera podczas finałów mistrzostw świata, rozgrywanych w 1938 r. we Francji. W jednym meczu – przegranym 1:2 z Łotwą – samodzielnie poprowadził kadrę (25 września 1938 w Rydze). Spotkanie z Łotyszami było jednym z dwóch meczów polskiej reprezentacji rozgrywanych tego dnia (25 września 1938). W drugim drużyna prowadzona przez Kałużę zremisowała z Jugosławią.
Jako podporucznik rezerwy 3 pułku lotniczego uczestniczył w kampanii wrześniowej i dostał się do radzieckiej niewoli. Został rozstrzelany przez NKWD w Lesie Katyńskim. W trakcie prac ekshumacyjnych prowadzonych w 1943 roku przez Niemców przy jego zwłokach (nr 3624) znaleziono dowód osobisty oraz legitymację KS Warta[5].
5 października 2007 minister obrony Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia porucznika[6]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Mecze w reprezentacji Polski
[edytuj | edytuj kod]Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1931)[21]
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jarosław Owsiański, Tomasz Siwiński: Historia futbolu wielkopolskiego. WZPN Poznań, 2013. ISBN 978-83-64237-00-3.
- Wojciech Frączek, Mariusz Gudebski, Jarosław Owsiański: Encyklopedia ekstraklasy, statystyczny bilans 80 sezonów. Fundacja Dobrej Książki Warszawa, 2015. ISBN 978-83-86320-65-3.
- Andrzej Gowarzewski: MISTRZOSTWA POLSKI. LUDZIE (1918–1939). 100 lat prawdziwej historii (1), Wydawnictwo GiA, Katowice 2017
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ J. Owsiański, T. Siwiński – Historia futbolu wielkopolskiego, Poznań 2013, s. 173
- ↑ Komunikat Oficjalny Zarządu PZPN w Krakowie z 1926 r.
- ↑ Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, opracowanie zespołowe pod kierunkiem Marka Tarczyńskiego, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Warszawa 2000, ISBN 83-905590-7-2, s. 587, jako Marian Spojda.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 177, 700, tu także, jako Marian Spojda.
- ↑ Amtliches Material zum Massenmord von Katy, zwłoki numer 3634
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON. W decyzji figuruje jako Marian Spojda.
- ↑ International football MATCH report: 03.09.1922 Romania vs Poland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 01.10.1922 Yugoslavia vs Poland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 03.06.1923 Poland vs Yugoslavia. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 23.09.1923 Finland vs Poland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 25.09.1923 Estonia vs Poland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 18.05.1924 Sweden vs Poland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 26.05.1924 Hungary vs Poland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 29.06.1924 Poland vs Turkey. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 10.08.1924 Poland vs Finland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 31.08.1924 Hungary vs Poland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 30.08.1925 Finland vs Poland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 02.09.1925 Estonia vs Poland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 20.08.1926 Hungary vs Poland. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ International football MATCH report: 01.07.1928 Poland vs Sweden. eu-football.info. [dostęp 2012-07-13]. (ang.).
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 64, poz. 104 „za zasługi na polu rozwoju sportu” (jako Marjan Spojda).
- Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa)
- Ludzie urodzeni w Poznaniu
- Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu
- Piłkarze Warty Poznań
- Podporucznicy łączności II Rzeczypospolitej
- Polscy olimpijczycy (Paryż 1924)
- Polscy piłkarze na igrzyskach olimpijskich
- Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1924
- Polscy trenerzy piłkarscy
- Powstańcy wielkopolscy (1918–1919)
- Reprezentanci Polski w piłce nożnej
- Selekcjonerzy reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn
- Trenerzy piłkarzy Warty Poznań
- Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Urodzeni w 1901
- Zmarli w 1940