Kazimierz Glabisz
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
10 lutego 1893 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
25 listopada 1981 |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1914–1981 |
Siły zbrojne |
|
Formacja | |
Jednostki |
14 Wielkopolska Dywizja Piechoty |
Stanowiska |
szef sztabu dywizji |
Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Data i miejsce urodzenia |
10 lutego 1893 | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci |
25 listopada 1981 | ||||||
Kariera seniorska[a] | |||||||
| |||||||
Kariera trenerska | |||||||
| |||||||
|
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego | |
Okres | |
Poprzednik | |
Następca | |
Prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej | |
Okres |
od 20 lutego 1937 |
Poprzednik | |
Następca |
Kazimierz Glabisz (ur. 10 lutego 1893 w Odolanowie, zm. 25 listopada 1981 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz sportowy, ostatni przedwojenny prezes PZPN.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 10 lutego 1893 roku w Odolanowie k. Ostrowa Wielkopolskiego w rodzinie Mieczysława i Bolesławy z Bobowskich[1]. Jego starszą, przyrodnią siostrą była Maria Glabiszówna[2].
Absolwent Gimnazjum Męskiego w Ostrowie. W latach gimnazjalnych działał w niepodległościowym Towarzystwie Tomasza Zana, Gimnazjalnym Klubie Sportowym Venetia, Towarzystwie Sportowym Sokół. W latach 1913–1915 studiował prawo na uniwersytetach w Monachium i we Wrocławiu. W czasie I wojny światowej ukończył niemiecką oficerską szkołę artylerii. Tytuł magistra prawa i administracji zdobył już po wojnie, w roku 1923, na Uniwersytecie Poznańskim.
W 1918 roku walczył w powstaniu wielkopolskim. W latach 1919–1920 pracował w Oddziale Operacyjnym Sztabu Dowództwa Głównego Armii Wielkopolskiej, a podczas wojny polsko-bolszewickiej w Kwaterze Polowej Naczelnego Wodza i w Adiutanturze Generalnej. Od 1921 r. był członkiem tajnej organizacji wojskowej przy Władysławie Sikorskim „Honor i Ojczyzna” mającej dbać o morale oficerów Wojska Polskiego. W latach 1921–1922 pracował w Oddziale IIIa Biura Ścisłej Rady Wojennej w Warszawie. Podczas plebiscytu był członkiem Polskiej Komisji Przejęcia Górnego Śląska.
3 listopada 1923 roku został powołany do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza II Kursu Doszkolenia. 15 października 1923 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do 14 Dywizji Piechoty w Poznaniu na stanowisko szefa sztabu[3]. Z dniem 15 listopada 1924 roku został przydzielony do macierzystego 14 pułku artylerii polowej w Poznaniu na stanowisko dowódcy I dywizjonu[4]. 15 listopada 1925 roku został przydzielony z 14 pap do Biura Ścisłej Rady Wojennej w Warszawie na stanowisko oficera Oddziału IIIa (Operacyjnego)[5]. W 1927 roku został oficerem Referatu „Niemcy” Oddziału II Sztabu Generalnego. 5 listopada 1928 roku otrzymał przeniesienie do Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych na stanowisko oficera do zleceń[6]. Do 31 sierpnia 1939 roku był I oficerem do zleceń Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych.
W latach 1934 i 1935 odbył, na polecenie marszałka Józefa Piłsudskiego dwie nieoficjalne podróże do Niemiec i do Austrii w celu wybadania sytuacji militarnej i nastrojów politycznych w obu krajach. W latach międzywojennych uczestniczył w pracach Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego, był prezesem Polskiego Związku Piłki Nożnej oraz przewodniczącym Polskiego Komitetu Olimpijskiego.
W kampanii wrześniowej 1939 był oficerem do zleceń Naczelnego Wodza (1 – 3 IX), a następnie dowódcą improwizowanej Grupy „Kielce” (3 – 9 IX). Po przegranej polskich wojsk wyjechał do Warszawy, a w roku 1940 przedostał się na Węgry, gdzie współdziałał przy ewakuacji polskich żołnierzy na Zachód. W tym samym roku wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie w maju 1941 roku został mianowany szefem Oddziału I Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. Po 14 czerwca 1942 roku był zastępcą dowódcy 1 Brygady Strzelców. 20 lutego 1943 roku został wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy 1 Dywizji Grenadierów (kadrowej)[7]. 29 października 1943 roku Naczelny Wódz mianował go z dniem 20 listopada dowódcą 2 Dywizji Grenadierów Pancernych (kadrowej). 18 listopada 1943 roku objął dowództwo dywizji[8]. Od 15 lutego 1945 roku do 1947 roku dowodził 4 Dywizją Piechoty.
Po II wojnie światowej pozostał w Londynie. Udzielał się jako działacz polonijny, społeczny, sportowy, działał w polskich organizacjach i stowarzyszeniach wojskowych, publikował w prasie emigracyjnej, wydał także wspomnienia z lat gimnazjalnych. 26 maja 1977 został powołany na członka Głównej Komisji Skarbu Narodowego[9].
Pochowany został w Londynie. Komitet Organizacyjny Uroczystości sprowadzenia prochów gen. Kazimierza Glabisza – na czele której stanął Burmistrz Gminy i Miasta Odolanów Józef Wajs – postanowił przenieść szczątki generała do rodzinnego miasta. 31 maja 2008 roku urna została złożona przy kościele św. Marcina w Odolanowie.
Awanse
[edytuj | edytuj kod]- kapitan – zweryfikowany 3 maja 1922 roku ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów zawodowych artylerii
- major – 31 marca 1924 roku ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 22. lokatą w korpusie oficerów zawodowych artylerii
- podpułkownik – 24 grudnia 1929 roku ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 roku i 12. lokatą w korpusie oficerów zawodowych artylerii
- pułkownik – 26 stycznia 1935 roku ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 roku i 2. lokatą w korpusie oficerów zawodowych artylerii[10]
- generał brygady – ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1945 roku w korpusie generałów
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (27 lutego 1973)[11]
- Krzyż Niepodległości z Mieczami (20 grudnia 1932)[12]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[13]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923)[14]
- Krzyż Walecznych (1921)[13][15]
- Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami
- Złoty Krzyż Zasługi (17 marca 1930)[13][16]
- Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi[13]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[13]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[13]
- Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych (12 maja 1936)
- Order Trzech Gwiazd III klasy (Łotwa)[13]
- Order Krzyża Orła III klasy (Estonia)[13]
- Order Legii Honorowej IV klasy (Francja, zezwolenie w 1933)[17][13]
- Order Lwa Białego IV klasy (Czechosłowacja)[13]
- Order Gwiazdy Rumunii IV klasy z mieczami (Rumunia, zezwolenie w 1933)[18][13]
- Order Leopolda V klasy (Belgia)[13]
- Odznaka Honorowa Olimpijska I kl. (Niemcy)[13]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Akt urodzenia Kazimierza Glabisza – szukajwarchiwach.pl [dostęp z dnia: 2015-07-04]
- ↑ Alina Bednarz, Katarzyna Kieś-Kokocińska, Aleksandra Rajwa: Patriotki ze Śląska w służbie Polsce. Stowarzyszenie ON/OFF. [dostęp 2021-03-09].
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 63 z 27 września 1923 roku, s. 586.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 107 z 10 października 1924 roku, s. 594.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 110 z 23 października 1925 roku, s. 591.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 356.
- ↑ W marcu 1943 roku na bazie 1 Brygady Strzelców zorganizowano kadrową 1 Dywizję Grenadierów, którą do lipca 1943 roku dowodził gen. bryg. Bolesław Bronisław Duch. We wrześniu 1943 roku 1 Dywizja Grenadierów przemianowana została na 2 Dywizję Grenadierów Pancernych. Kryska-Karski i Żurakowski podają, że Kazimierz Glabisz był zastępcą dowódcy 1 BS do października 1943 roku.
- ↑ Rozkazy dzienne 1943 ↓, s. 222, 231, 256.
- ↑ Zarządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 26 maja 1977 r. o powołaniu członków Głównej Komisji Skarbu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 25, Nr 3 z 15 listopada 1977.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 26 stycznia 1935 roku. Według Tadeusza Kryska-Karskiego i Stanisława Żurakowskiego, Kazimierz Glabisz awansował na pułkownika ze starszeństwem z 19 marca 1936 roku.
- ↑ Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 28, Nr 5 z 31 grudnia 1973.
- ↑ M.P. z 1932 r. nr 293, poz. 341 zamiast uprzednio nadanego Krzyża Niepodległości (M.P. z 1931 r. nr 64, poz. 100) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 205.
- ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 33.
- ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1982 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 38, poz. 1812)
- ↑ M.P. z 1930 r. nr 98, poz. 143 „za zasługi na polu organizacji wojska”.
- ↑ Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 13, s. 291, 11 listopada 1933.
- ↑ Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 13, s. 292, 11 listopada 1933.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-02-09].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 205.
- Rozkazy dzienne 1 Samodzielnej Brygady Strzelców i 1 Dywizji Grenadierów, sygn. R.27. Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, 1943. [dostęp 2017-01-14].
- Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 40–41. ISBN 83-60353-11-5.
- Jarosław Biernaczyk, Kazimierz Glabisz, [w:] Alma Mater Ostroviensis – Księga Pamięci – Non Omnis Moriar, tom X, Ostrów Wielkopolski 2003.
- Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Warszawa 1991, s. 96.
- Włodzimierz Nowak, Generał brygady Kazimierz Glabisz (1893–1981). Zarys biografii, Przegląd Historyczno-Wojskowy Nr 3 (223), Warszawa 2008, s. 117–135.
- Andrzej Gowarzewski: MISTRZOSTWA POLSKI. LUDZIE (1918–1939). 100 lat prawdziwej historii (1), Wydawnictwo GiA, Katowice 2017.
- Członkowie Głównej Komisji Skarbu Narodowego (1949–1991)
- Członkowie Towarzystwa Tomasza Zana
- Generałowie brygady Polskich Sił Zbrojnych
- Ludzie urodzeni w Odolanowie
- Ludzie związani z Ostrowem Wielkopolskim
- Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego (1939)
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie)
- Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami
- Polacy – Oficerowie Legii Honorowej
- Polacy – oficerowie armii Cesarstwa Niemieckiego
- Polacy odznaczeni Odznaką Honorową Olimpijską
- Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii
- Polacy odznaczeni Orderem Krzyża Orła
- Polacy odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia)
- Polacy odznaczeni Orderem Lwa Białego
- Polacy odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd
- Polscy historycy emigracyjni
- Powstańcy wielkopolscy (1918–1919)
- Prezesi Polskiego Związku Piłki Nożnej
- Pułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej
- Prezesi Polskiego Komitetu Olimpijskiego
- Selekcjonerzy reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Urodzeni w 1893
- Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej
- Zmarli w 1981
- Oficerowie dowództwa 1 Dywizji Pancernej (PSZ)
- Oficerowie dowództwa 4 Dywizji Piechoty (PSZ)
- Oficerowie dowództwa 1 Samodzielnej Brygady Strzelców
- Dowódcy dywizji Polskich Sił Zbrojnych