Przejdź do zawartości

Żabno: Różnice pomiędzy wersjami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
[wersja przejrzana][wersja nieprzejrzana]
Usunięta treść Dodana treść
m Dodano kategorię "Miasta w Polsce lokowane w XIV wieku" za pomocą HotCat
Aktualizacja nazwiska burmistrza
Linia 14: Linia 14:
|prawa miejskie = sprzed 1385 do 1905, odzyskane w 1934
|prawa miejskie = sprzed 1385 do 1905, odzyskane w 1934
|stanowisko zarządzającego =
|stanowisko zarządzającego =
|zarządzający = Stanisław Jan Kusior
|zarządzający = Marta Danuta Herduś
|powierzchnia = 11,13
|powierzchnia = 11,13
|wysokość = 183
|wysokość = 183

Wersja z 23:58, 7 sty 2019

Żabno
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Fontanna na rynku w Żabnie
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Powiat

tarnowski

Gmina

Żabno

Prawa miejskie

sprzed 1385 do 1905, odzyskane w 1934

Burmistrz

Marta Danuta Herduś

Powierzchnia

11,13 km²

Wysokość

183 m n.p.m.

Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość


4230[1]
380,1 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 14

Kod pocztowy

33-240

Tablice rejestracyjne

KTA

Położenie na mapie gminy Żabno
Mapa konturowa gminy Żabno, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Żabno”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Żabno”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Żabno”
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa konturowa powiatu tarnowskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Żabno”
Ziemia50°07′58″N 20°53′07″E/50,132778 20,885278
TERC (TERYT)

1216154

SIMC

0982641

Urząd miejski
ul. Jagiełły 1
33-240 Żabno
Strona internetowa

Żabnomiasto w powiecie tarnowskim (woj. małopolskie) położone na prawym brzegu Dunajca. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żabno.

Powierzchnia Żabna wynosi 11,13 km², miasto liczy 4230 mieszkańców[2].

Historia

Władysław, król polski, nadaje prawo niemieckie miastom: Książ, Żabno i Brzeg wraz z przyległymi wioskami (1400).
Kościół par. pw. Świętego Ducha
Ratusz w Żabnie

Miejscowość początkowo była niewielką osadą. Najstarsza pisana wzmianka o Żabnie pochodzi z 1274, w tym roku książę Bolesław Wstydliwy nadał miejscowość rycerzowi Świętosławowi z rodu Gryfitów[3]. Prawa miejskie Żabno uzyskało przed 1385 rokiem[4]. W 1400 roku król polski Władysław Jagiełło nadał miastu prawo niemieckie.

Miejscowość wymienia w latach 1470–1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis wymieniając dziedzica Jana Rabsztyńskiego z Kraśnika, który odziedziczył ją po matce. Miasto miało wówczas 12 łanów mieszczańskich, łan wójtowski oraz folwark szlachecki z dworem[4].

Od XV wieku następuje rozwój rzemiosła. Żabno ze względu na swoje położenie komunikacyjne, stało się miejscem jarmarków. Prawo do nich miasto otrzymało w 1487 roku, a ich tradycja przetrwała do dziś. W XV wieku w mieście znajdowały się dwa kościoły, pw. Świętego Ducha i pw. Świętego Krzyża. Obecnie w mieście istnieje jedna parafia rzymskokatolicka pod wezwaniem Ducha Świętego, należąca do dekanatu Żabno, diecezji tarnowskiej[5].

Miasto było wielokrotnie niszczone, w 1501 roku zostało spalone przez Tatarów, a w 1655 roku przez Szwedów i przez wojska Rakoczego.

Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze austriackim. W 1799 roku prawie całe miasto strawił pożar. W XIX wiecznym Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego miejscowość wymieniona jest w powiecie tarnowskim w Galicji. Według austriackiego spisu powszechnego pod koniec XIX wieku we wsi było 178 domów, w których mieszkało 1341 mieszkańców w tym 656 mężczyzn i 685 kobiet. W miasteczku mieszkało wtedy 669 katolików oraz 672 izraelitów[4]. W miejscowości znajdowała się 6-klasowa szkoła ludowa, urząd podatkowy i pocztowy[4].

Miasto utraciło prawa miejskie w 1909 roku, a odzyskało je w 1934 roku już po odzyskaniu niepodległości przez Polskę[6].

W kwietniu 1943 roku opodal miasta doszło do starcia oddziału „Stacha” Gwardii Ludowej z Niemcami i granatową policją. Zginęło kilkunastu gwardzistów[7]. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnowskiego.

Żabno zostało wyzwolone 17 stycznia 1945 roku przez oddziały radzieckie. Dwudziestu żołnierzy poległych w walkach zostało pochowanych w zbiorowej mogile na cmentarzu. W 1948 roku na mogile ustawiono pomnik[8].

Gospodarka

W XIX wieku ludność trudniła się przeważnie rolnictwem oraz handlem. Pierwszym zakładem przemysłowym w Żabnie była cegielnia uruchomiona w 1905 roku Obecnie Żabno jest ośrodkiem usługowym, z drobnym przemysłem m.in. metalowym i przetwórczym (przetwórstwo warzyw). Na terenie miasta znajdują się również dwie fabryki świeczek.

Związani z miejscowością

W Żabnie urodził się pisarz Adolf Rudnicki.

Transport

 Zobacz też: Żabno (stacja kolejowa).

Przez miasto przebiega linia kolejowa TarnówSzczucin (obecnie linia kolejowa jest nieużywana) i drogi wojewódzkie nr 973 oraz nr 975.

Media

  • Nowa Gazeta Żabnieńska

Edukacja

  • Szkoła Podstawowa im. Stanisława Wyspiańskiego
  • Gimnazjum im. Jana Pawła II
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. ks. Janusza St. Pasierba
  • Przedszkole Publiczne
  • Niepubliczne Przedszkole ''Smerfna Chata”

Demografia

31 grudnia 2016 roku Żabno zamieszkiwało 4230 osób, w tym 2170 kobiet i 2060 mężczyzn. Średni wiek mieszkańców miasta wynosi 40,8 lat. Żabno ma dodatni przyrost naturalny (3,3 na tysiąc mieszkańców).

  • Piramida wieku mieszkańców Żabna w 2014 roku[1].


Sport

W Żabnie działa klub piłkarski Polan Żabno, którego najwyższym osiągnięciem jest udział w rozgrywkach IV ligi polskiej w piłce nożnej[9].

Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie: Niemcy Bad Berka[potrzebny przypis]

Zobacz też

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Zabno, w oparciu o dane GUS.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. , 2013-07-26. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507. 
  3. Historia miejscowości Żabno [online], www.sztetl.org.pl [dostęp 2017-05-28] (pol.).
  4. a b c d Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. XIV, hasło „Żabno”. nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1880. s. 717. [dostęp 2018-03-24].
  5. http://www.zabno.diecezja.tarnow.pl/.
  6. http://zabno.pl/pl/00299,historia-zabna.
  7. Józef Bolesław Garas „Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942 – 1945” Wydawnictwo MON 1971 str. 365.
  8. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945", Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, str. 735
  9. http://mlkspolanzabno.futbolowo.pl/.

Linki zewnętrzne