Rangers F.C.
Rangers futbol klubi — Glazgoning Govan tumanida joylashgan, Shotlandiya Premer-ligasida oʻynaydigan Shotlandiya professional futbol klubi. Rasmiy nomi mavjud emas, koʻpincha Shotlandiyadan tashqarida Glazgo Reynjers deb ataladi. Shotlandiyadagi toʻrtinchi eng qadimgi futbol klubi Rangers 1872-yilning mart oyida West End Park (hozirgi Kelvingrove Park) boʻylab oʻtayotgan toʻrt nafar oʻsmir bola tomonidan asos solingan va u yerda ular futbol klubini tashkil etish gʻoyasini muhokama qilishgan va birinchi oʻyinini hozirgi klubga qarshi oʻtkazishgan. Oʻsha yilning may oyida Glasgow Green shahrida Fleshers Haugh hududidagi Kallander yakunlangan. Reynjersning uy maydonchasi, stadion arxitektori Archibald Leytch tomonidan ishlab chiqilgan va 1929-yilda ochilgan Ibroks stadioni B toifasidagi bino va Shotlandiyadagi uchinchi yirik futbol stadionidir. Klub har doim qirollik koʻk liboslarida oʻynagan[1].
Reynjers Shotlandiya futbolidagi eng muvaffaqiyatli klublardan. Klub 55 marta Shotlandiya Ligasi chempionligini, 34 marta Shotlandiya kubogini, 27 marta Shotlandiya Ligasi kubogini va yetti marta ichki treblni qoʻlga kiritdi. Reynjers 1972-yilda, 1961-yilda (UEFA turniri finaliga chiqqan birinchi Britaniya klubi) va 1967-yilda finalchilarni ikki marta yutqazib, Yevropa kubogi gʻoliblari kubogini qoʻlga kiritdi. Klub 2008-yilda UEFA kubogi finaliga chiqqanida yana ikkita Yevropa finalida magʻlub boʻldi va 2022-yilda UEFA Yevropa ligasi finalida Tevropa musobaqalarida toʻrtinchi oʻrinni egalladi.
Reynjersning Seltik bilan uzoq yillik raqobati bor edi. Glazgoning ikki klubi birgalikda „Eski firma“ nomi bilan tanilgan, bu bilan ular dunyodagi eng yirik futbol derbilaridan biri hisoblanadi[2][3]. Dunyo boʻylab 35 mamlakatda 600 dan ortiq Reynjers tarafdorlari klublari bilan Reynjers jahon futbolidagi eng katta muxlislariga ega jamoalardan biridir[4]. Klub futbol tarixidagi eng katta sayohatni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha rekordga erishgan, oʻshanda 200 000 ga yaqin Reynjers muxlislari Manchester shahriga UEFA kubogi finali uchun kelgan[5][6]. Reynjers, shuningdek, 2022-yilgi UEFA Yevropa Ligasi finali uchun Sevilyaga taxminan 100 000 muxlis kelganida xorijdagi eng katta sayohat yordamini oladi[7].
Shotlandiya futbol Ligasining 11 asl aʼzosidan biri boʻlgan[8] Reynjers 2011—2012-yilgi oʻyin mavsumida moliyaviy inqirozni boshdan kechirib, klub maʼmuriyatga oʻtishga[9] va asl kompaniya tugatilganga[10][11] qadar doimiy ravishda yuqori divizionda qoladigan boʻldi[12]. Kompaniyaning yangi tuzilishi ishlab chiqildi[13]. Klub Shotlandiya futbol ligasining assotsiatsiyalangan aʼzosi sifatida qabul qilindi va keyingi mavsum boshlanishi uchun Shotlandiya futbol ligasi tizimining toʻrtinchi darajasiga joylashtirildi. Reynjers toʻrt yil ichida uchta koʻtarilishda gʻalaba qozondi va 2016—2017-yilgi mavsum boshida Premer-Ligaga qaytdi. Shotlandiya quyi divizionida boʻlganida Reynjers Shotlandiyada har bir ichki sovrinni qoʻlga kiritgan yagona klubga aylandi. 2020—2021-yillarda Reynjers Shotlandiya Premer-ligasida gʻalaba qozondi. Bu oʻn yil ichida birinchi Shotlandiya chempionati, oʻsha paytdagi jahon rekordi — Ellik beshinchi Liga gʻalabasi edi. Shuningdek, u ketma-ket oʻnta chempionlikni qoʻlga kiritib, ichki rekordni yangilashga intilayotgan raqibi Seltikni toʻxtatdi.
Jamoa tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Shakllanish, dastlabki yillar va Uilyam Uilton
[tahrir | manbasini tahrirlash]Reynjers 1872-yil mart oyida West End Parkda (hozirgi Kelvingrov Park nomi bilan tanilgan) uchrashgan toʻrtta asoschi- aka-uka Moses Makneyl va Piter Makneyl, Piter Kempbell va Uilyam MakBit tomonidan tuzilgan. Oʻsha yilning may oyida Reynjersning birinchi oʻyini Glazgo Grinda Kallander bilan golsiz oʻrtoqlik oʻyini boʻldi. Jamoada Devid Xill ham asoschi aʼzo boʻlgan[14]. 1873-yilda klub oʻzining birinchi yillik yigʻilishini oʻtkazdi va xodimlar saylandi. 1876-yilga kelib, Reynjers oʻzining birinchi xalqaro oʻyinchisiga ega boʻldi, u Uelsga qarshi oʻyinda Shotlandiya vakili Moses Makneyl edi[15]. 1877-yilda Reynjers Shotlandiya kubogi uchun oʻyinda finaliga chiqdi. Birinchi oʻyin durang natija bilan qayd etildi, soʻng Reynjers takroriy oʻyinga kelishdan bosh tortdi va kubok Leven Valega topshirildi. Reynjers keyingi yili Glazgo savdogarlari xayriya kubogini Vale Levenga qarshi 2-1 hisobni qoʻlga kiritdi, bu ularning birinchi yirik gʻalabasi edi[16]. Seltikka qarshi tarixdagi birinchi oʻyin 1888-yilda, East End klubi tashkil etilganidan keyin boʻlib oʻtgan. Reynjers Hiberniandan kelgan mehmonlardan tashkil topgan raqibga oʻrtoqlik oʻyinida 5:2 hisobida magʻlub boʻldi[17][18].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/RangersFC_League_Performance.svg/250px-RangersFC_League_Performance.svg.png)
1890—1891-yilgi mavsumda Shotlandiya futbol ligasi tashkil topdi. Reynjers oʻsha paytda birinchi Ibroks stadionida oʻynagan oʻnta asl aʼzodan biri edi. Klubning 1890-yil 16-avgustda oʻtkazilgan birinchi Liga oʻyinida jamoa Heart of Midlothian ustidan 5:2 hisobida gʻalaba qozondi. Dumbarton bilan birgalikda birinchi oʻrinni egallaganidan soʻng, Cathkin Parkda boʻlib oʻtgan oʻyinni 2-2 hisobida yakunlandi. Reynjers Shotlandiya kubogidagi ilk gʻalabani 1894-yilda Seltik ustidan 3:1 hisobidagi gʻalabadan soʻng qoʻlga kiritgan. XX asr boshiga kelib, Reynjers ikki marta Liga chempionligini va uchta Shotlandiya kubogini qoʻlga kiritdi[19]. Uilyam Uilton oʻyin kotibi va keyin jamoa menejeri boʻlgan vaqtida Reynjers oʻnta Liga chempionligiga erishdi.
Bill Strut va Skot Saymon
[tahrir | manbasini tahrirlash]1920-yilda Uilyam Uilton vafotidan soʻng boshqaruvchi lavozimini egallagan Bill Strut Reynjersning eng muvaffaqiyatli menejeri boʻlib qoldi. U Ikkinchi Jahon urushi boshlanishidan oldin klubni 14 Ligada chempionlikka olib chiqqan. 1939-yilning 2-yanvarida Britaniya Ligasida tomoshabinlar boʻyicha rekord oʻrnatildi, chunki anʼanaviy Yangi yil kuni Old Firm oʻyinida Reynjers Seltikni magʻlub etgani tomosha qilish uchun katta qiziqish uygʻotdi va 118 567 muxlis tashrif buyurdi[20]. 1954-yilgacha 34 yil davomida klubni boshqargan Strut Shotlandiya futboli tarixidagi barcha murabbiylardan koʻproq sovrinlarni qoʻlga kiritdi, u 18 ta Liga chempionligi, 10 ta Shotlandiya kubogi, 2 ta Liga kubogi, 7 ta urush davridagi chempionat, 19 ta Glazgo kubogi, 17 ta Glazgo kubogi va 17 ta savdogarlar kubogini qoʻlga kiritdi. Urush davridagi mintaqaviy Ligani oʻrnatish paytida Reynjers Janubiy Futbol Ligasida 8-1 hisobida gʻalaba qozonib, Seltikga qarshi oʻzining eng yuqori koʻrsatkichiga erishdi[21][22]. Strut hukmronligi davrida Reynjers 1938—1939-yilgi mavsumdan 1946—1947-yilgi mavsumgacha ketma-ket toʻqqizta Liga chempionligiga erishgan MTK Budapeshtdan keyin Britaniyaning birinchi klubi va Yevropaning ikkinchi klubi boʻlish boʻyicha yangi rekord oʻrnatishga muvaffaq boʻldi[23].
Skot Saymon Strutning muvaffaqiyatini davom ettirdi va oltita Liga chempionligi, beshta Shotlandiya kubogi va toʻrtta Liga kubogini qoʻlga kiritdi. Bu orqali u klubning eng zoʻr oʻyinchilaridan biri boʻlgan Slim Jim Baxter davridagi 1963—1964-yilgi mavsumda ichki treblni qoʻlga kiritgan ikkinchi murabbiyga aylandi[24][25]. Reynjers shuningdek 7:1 hisobidagi eng yirik Old Firm farqi bilan magʻlub boʻldi[21].
Reynjers 1960-yilda Yevropa kubogining yarim finaligacha yetib borgan va Germaniyaning „Ayntraxt Frankfurt“ klubi bilan qarshi oʻyinda Shotlandiya jamoasi uchun 12:4 hisobida yutqazgan[26]. 1961-yilda Reynjers Kubok egalari kubogi finalida Italiyaning Fiorentina jamoasiga qarshi bahs olib borib, umumiy hisobda 4:1 hisobida magʻlub boʻlgan birinchi Britaniya jamoasi boʻldi[27]. Reynjers 1967-yilda oʻsha musobaqaning finalida qoʻshimcha boʻlimlardan soʻng yana bitta gol evaziga Bavariyaga yutqazdi.
Ibrox falokati, Yevropa muvaffaqiyati va Jok Uolles
[tahrir | manbasini tahrirlash]![The Ibrox Disaster memorial statue, commemorating the 1971 tragedy](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Johngreig.jpg/160px-Johngreig.jpg)
Ibrox falokati—1971-yil 2-yanvarda Old Firm oʻyinining choʻqqisida zinapoyadan chiqishda keng koʻlamli ezish natijasida 66 kishi halok boʻlgani haqidagi voqea. Vaziyat shuni koʻrsatdiki, siqilish final hushtagidan oʻn daqiqa oʻtib sodir boʻlgan va kimdir zinapoyaga yiqilib tushgani bilan boshlangan. Falokatdan soʻng qurbonlarning oilalariga mablagʻ yigʻish uchun „foyda oʻyini“ boʻlib oʻtadi. Reynjers va Seltik qoʻshma jamoasi Xempdenda Shotlandiya XI bilan oʻynadi, oʻyinni 81 405 muxlis tomosha qildi[28].
1972-yilda Reynjers oʻtgan yilgi fojeadan chiqib, nihoyat Yevropa sahnasida muvaffaqiyatga erishdi. Kolin Shtaynning goli va Villi Jonstonning dubli Barselonadagi Nou Kampda Moskvaning Dinamo jamoasi ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozonib, „Yevropa kubogi g‘oliblari“ kubogiga koʻtarishga yordam berdi. Kapitan John Griggs kubokni Nou Kampda Reynjers muxlislari Ispaniya politsiyasining ogʻir taktikasiga munosabat bildirganidan soʻng, kubokni oldi. Ularning aksariyati Kataloniyadan tashqarida olib kelingan edi. Reynjers oʻz muxlislarining xatti-harakati uchun ikki yilga Yevropadan chetlashtirildi, keyinroq apellyatsiya natijasida chetlashtiruv bir yilga qisqartirildi[29].
Keyingi mavsumda klub tarixda ilk bor Yevropa Superkubogi uchun kurash olib bordi. Yevropadagi taqiq uni rasman Reynjersning yuz yillik yubiley oʻyini sifatida tan olgan boʻlsa ham jamoa 1973-yilning yanvarida bu gʻoyani birinchi boʻlib taklif qilgan Yevrokuboklar sohibi Ayaks jamoasi bilan oʻynadi. Gollandiya jamoasi juda kuchli ekanligini isbotladi va umumiy 6:3 hisobida gʻalaba qozondi. Reynjers Ibroksda 1:3 va Amsterdamda 3:2 hisobida magʻlub boʻldi[30].
Jok Shtaynning Seltik jamoasining boshqaruvidan chiqqan Reynjers menejer Jok Uolles boshqaruvi ostida sezilarli ichki muvaffaqiyatga erishdi. Oʻzining birinchi boshqaruv mavsumida — klubning 100 yilligida- Reynjers Xempdenda 122 714 muxlis oldida Shotlandiya kubogini qoʻlga kiritdi[31]. 1974—1975-yillarda Uolles Reynjersni 11 yil ichida birinchi marta Liga chempionligi gʻalabasiga olib keldi, keyingi mavsumda trebl yutib, 1977—1978 yillardagi tarixiy muvaffaqiyatni takrorladi[32].
Jon Greig besh yil davomida murabbiy boʻlib ishladi, ammo oʻyinchi sifatida erishgan muvaffaqiyatga erisha olmadi. Jamoa boshqaruvi davrida Ligada gʻalaba qozona olmadi va uning oʻrniga 1983-yilda Uolles jamoaga qoʻshildi. Uolles oʻzining birinchi boshqaruv davridagi muvaffaqiyatini 50 % dan kam gʻalaba bilan takrorlay olmadi va oʻzini 1986-yilda Grem Souness bilan almashtirishlariga rozi boʻldi.
Grem Souness, Valter Smit va 9-in-bir qator
[tahrir | manbasini tahrirlash]Har yili 1988—1989 mavsumidan 1996—1997-yilgi mavsumgacha Reynjers Liga chempionligini qoʻlga kiritdi. Bu ketma-ket toʻqqizta yutuq Seltikning Shotlandiya futbol ligasi Premer-divizioni tashkil etilishidan oldin oʻrnatilgan rekordiga tenglashdi. Undan keyin raqobatchi jamoalar mavsumda toʻrt marta toʻqnash kelishdi. Ushbu mavsumlarning dastlabki uchtasini klubni Grem Souness boshqargan, oxirgi oltitasi Valter Smitning boshqaruvi ostida edi[33].
Eʼtiborga molik mavsumlar qatoriga 1990—1991-yilgi mavsumlar qoʻshiladi. Bu soʻnggi kun finali bilan yakunlandi. Reynjers Ibroksda Aberdin ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozondi, chempionlikni taʼminlash uchun faqat durang kerak edi. 1992—1993-yilgi- oʻyin mavsumi ichki sovrinlar soni, shuningdek, UEFA Chempionlar Ligasining ilk bosqichida uzoq davom etishi bilan ajralib turdi, klub bir bosqichda final yoʻllanmasini qoʻlga kiritishdan soʻng faqat bitta gol urdi[34].
Reynjersning ketma-ket toʻqqizinchi chempionlik unvoni Tannadis Parkda 1997-yil 7-mayda Dandi Yunayted ustidan yagona gol evaziga gʻalaba qozondi[35].
Dik Advocaat, Aleks Makleysh va Pol Le Guen
[tahrir | manbasini tahrirlash]1998-yilda Gollandiyalik Dik Advocaat klubning birinchi xorijlik menejeri boʻldi[36]. Ketma-ket toʻqqizta davrning natijalarini oldinga siljib, Advocaat jamoaga katta sarmoya kiritdi va darhol natijalarga erishdi.U klubni oltinchi ichki treblga olib keldi. Liga chempionligi 1999-yil 2-mayda Seltik Parkda 3:0 hisobida gʻalaba qozondi[37]. Ketma-ket ikkinchi Liga chempionligi rekord darajadagi 21 ochkolik farq bilan qoʻlga kiritildi[38]. Klub Shotlandiya kubogi finalida Aberdin ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozonib, ichki dublni qoʻlga kiritdi. Reynjersning Chempionlar ligasidagi kampaniyasi UEFA kubogi sohibi Parmani magʻlub etishdi[39][40].
Advocaatning uchinchi mavsumida Reynjers yangi bosh murabbiy Martin O'Nil qoʻl ostida Seltikga qarshi ichki musobaqada qatnasha olmadi. Jamoaga sarmoya kiritganiga qaramay, shu jumladan Tore Andre Flo klub rekordi uchun £12million ajratdi.[41] Chempionlar ligasi guruh bosqichidan keyingi Yevropa muvaffaqiyati yana qiyin boʻldi[42]. Keyingi mavsumni boshlaganidan soʻng, Advocaat 2001-yil dekabr oyida oʻz lavozimidan isteʼfoga chiqdi va uning oʻrniga Aleks Makleysh jamoaga qoʻshildi[43].
Oʻzining birinchi toʻliq kompaniyasida, 2002—2003-yilgi mavsumda Makleysh mahalliy treblni amalga oshirgan oltinchi Reynjers menejeriga aylandi[44]. Chempionat Ibroksda Dunfermline Athletic ustidan 6:1 hisobida gʻalaba qozongan dramatik soʻnggi kun davomida gollar farqiga koʻra gʻalaba qozondi. Bunda Reynjers 50-Liga chempionligini qoʻlga kiritdi va bu muvaffaqiyatga erishgan dunyodagi birinchi klub boʻldi.[45] Rais Devid Myurrey tomonidan ruxsat etilgan katta xarajatlar Reynjersni 52 million funt sterling miqdoridagi katta qarzlar bilan yuklagan edi.[46] Klubning moliyaviy ahvoli yomonlashgani sababli, 2003-yilning yozida koʻplab eng yaxshi oʻyinchilari jamoani tark etishdi, natijada jamoa keyingi mavsumda hech qanday sovrinlar ololmadi. 1985—1986-yilgi mavsumdan buyon ikkinchi bunday holat kuzatilishi edi[47].
2004—2005-yilgi mavsumda Reynjers muvaffaqiyatini tikladi va jamoa Jan-Alen Boumsong[48], Dado Prso[49] va Nacho Novo[50] va sobiq sardor Barri Fergyusonning qaytishi bilan kuchaydi. Angliya Blekbern Rovers bilan[51] Klubning chempionat gʻalabasi soʻnggi kunning dramatik yakuni bilan yakunlandi. Kubokning maqsadi kutilmaganda oʻzgardi, Seltik Fir Parkda Motherwellga kech gol oʻtkazib yubordi, Reynjers esa Xibernianga qarshi maydonga tushdi va SPL kubogini olib ketayotgan vertolyot yoʻnalishini oʻzgartirishi va sovrinni Leytdagi Easter Road maydonchasiga yetkazishni talab qildi[52][53].
Chempionlikni saqlab qolish uchun kurash yoqimli kayfiyatda boshlanganiga qaramay, Reynjers sentabr va noyabr oylarida misli koʻrilmagan yomon natijalarga erishdi. Klub rekordi — oʻnta oʻyinda ham gʻalabasiz kechdi. Bu davr ichida Inter bilan 1:1 hisobidagi durang Reynjersni Chempionlar ligasining 1/16 finaliga olib chiqdi, bu 1993-yildan buyon muvaffaqiyatga erishgan ilk Shotlandiya jamoasi edi. Yakunda klub Vilyarrealga mehmonda gol urish qoidasi asosida chiqib ketdi[54]. 2006-yil 9-fevralda Devid Myurrey oʻsha mavsum oxirida Makleyshning bosh murabbiylik lavozimini tark etishini eʼlon qildi[55].
![Rangers F.C. showing French card display at Ibrox to welcome Paul Le Guen](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Rangers_F.C._Tifo.jpg/220px-Rangers_F.C._Tifo.jpg)
Fransiyalik Pol Le Guen 2005—2006-yilgi mavsumdan soʻng Aleks Maklishni oʻrniga murabbiy boʻldi[56]. Mavsum Liga kubogidan erta chiqib ketish bilan boshlandi[57], Seltik esa turnir jadvalida ustunlikka erishdi[58]. UEFA kubogida Reynjers oʻz guruhini magʻlubiyatsiz yakunlaganidan soʻng, guruh bosqichi boshlanganidan beri musobaqaning soʻnggi 32-turiga yoʻllanma olgan birinchi Shotlandiya jamoasi boʻldi[59]. Biroq, menejer va sardor Barri Fergyuson oʻrtasidagi nomutanosiblik daʼvolari fonida, 2007-yil 4-yanvarda Le Guen oʻzaro rozilik bilan Reynjersni tark etgani eʼlon qilindi[60].
Valter Smitning qaytishi va Ally McCoist
[tahrir | manbasini tahrirlash]2007-yil 10-yanvarda sobiq xoʻjayin Valter Smit Shotlandiya menejeri lavozimidan isteʼfoga chiqdi va Ibrox boshqaruviga qaytish uchun Ally McCoist menejer yordamchisi sifatida faoliyat yuritdi[61].
![The 2008 UEFA Cup Final in Manchester which Rangers contested](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Uefa_Cup_Final_2008.jpg/250px-Uefa_Cup_Final_2008.jpg)
Keyingi mavsumda Reynjers Chempionlar ligasidan tushib ketganidan keyin UEFA kubogi uchun kurash olib bordi[62]. Klub finalga chiqdi va yoʻlda Panatinaikos, Verder, Sporting Lissabon va Fiorentina jamoalarini magʻlub etdi[63]. Reynjers sobiq bosh murabbiyi Dik Advocaat[64] boshqargan Zenitga qarshi Manchesterdagi final uchrashuvi 2:0 hisobidagi magʻlubiyat bilan yakunlandi[65]. Taxminan 200 000 ga yaqin tarafdorlar tadbir uchun Manchesterga borishdi[66] va 2008-yilgi UEFA kubogi finali tartibsizliklari sodir boʻldi.
2008—2009-yilgi mavsumda Reynjers UEFA Chempionlar Ligasidan Litvaning Kaunas klubiga erta chiqishni namoyish qildi[67]. Klub mavsumning soʻnggi kunida Dandi Yunayted ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozonib, 52-Liga chempionligini qoʻlga kiritdi[68]. Reynjers ham finalda Falkirkni 1:0 hisobida magʻlub etib, Shotlandiya kubogini muvaffaqiyatli himoya qildi[69].
2009—2010-yilgi mavsumda Reynjers ketma-ket beshinchi ichki finalga chiqdi. Shotlandiya Liga kubogida Sent-Mirrenga qarshi oʻyinda klub qizil kartochkalar olgandan soʻng, ikki kishilik kamchilikni bartaraf etdi, Kenni Millerning kechki hal qiluvchi goli gʻalabaga olib keldi[70]. Liga chempionligi unvoni saqlab qolindi. Uchta oʻyin qolganda, Easter Roadda, Kayl Laffertining goli bilan Hibernianni 1-0 hisobida magʻlub etdi. 2010—2011-yilgi mavsumda Smitning soʻnggi oʻyinida Reynjers Xempdenda Seltikni soʻngi daqiqalarda Nikita Yelavichning goli bilan magʻlub etib, Liga kubogini saqlab qoldi[71]. Mavsumning oxirgi kunida Kilmarnockni 5:1 hisobida magʻlub etib, Smitning klub boshqaruvidagi soʻnggi oʻyinida ketma-ket uchinchi chempionlikni qoʻlga kiritdi.
Alli Makkoist 2011-yil iyun oyida Uolter Smitni boshqargan edi, ammo 2011—2012-mavsumi Reynjersning avgust oxirigacha ikkita Yevropa musobaqasidan chetlatilishi bilan boshlandi. Chempionlar Ligasi 3-bosqich saralash oʻyinida Shvetsiyaning Malmyo FF jamoasiga[72] va Sloveniyaga magʻlub boʻldi. Maribor jamoasi Yevropa ligasi saralash bosqichidan oʻrin olgan[73]. Birinchi 15 oʻyinda magʻlubiyatga uchramagan Reynjers yaxshi Liga shakliga ega boʻlgan boʻlsa-da, Ibroksda Falkirk[74] Liga kubogidan va Dandi Yunayted tomonidan Shotlandiya kubogidan chiqarib yuborildi[75]. Reynjers 2012-yil 14-fevralda maʼmuriyatga joylashtirildi, natijada klub SPL qoidalariga koʻra 10 ochkodan mahrum boʻldi[76]. Reynjers 25-mart kuni Ibroksda 3:2 hisobida gʻalaba qozonib, Seltik chempionligini qoʻlga kiritishdan qochgan boʻlsa-da, yakunda Reynjers Seltikdan 20 ochko ortda qolib, ikkinchi oʻrinni egalladi[77].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Oldfirm.jpg/309px-Oldfirm.jpg)
Caixinhaning birinchi toʻliq mavsumi Reynjers oʻz tarixidagi eng yomon natijalardan biri bilan boshlandi. Ibroksda 1:0 hisobida gʻalaba qozongan Reynjers Lyuksemburgning Progrès Niederkorn jamoasiga 2:0 hisobida magʻlub boʻldi, natijada Reynjers 2017—2018-yilgi Yevropa ligasining birinchi saralash bosqichida umumiy hisobda 2:1 hisobida nokautga uchradi. Progrès bundan oldin hech qachon durang oʻynamagan va Yevropa musobaqalarida faqat bir marta gol urgan[78]. Mavsumning omadsiz boshlanishidan soʻng ahvol yaxshilanmadi, Ligada oʻz uyida Seltikga 2:0 hisobida gʻalaba qozonish[79] va Shotlandiya Liga kubogi yarim finalida Motherwelldan bir xil hisobda magʻlub boʻlish kabi sezilarli natijalar boshlandi[80]. 26-oktabr kuni, 95-daqiqada Ibroksda soʻnggi oʻrinni egallagan Kilmarnok hisobni tenglashtirganidan bir kun oʻtib, Reynjers 1:1 hisobida durang natija qayd etdi, Kaysinha ishdan boʻshatildi va Grem Murti yana vaqtinchalik boshqaruvchi lavozimini egalladi. Portugaliyalik murabbiyning hukmronligi „boshdan oxirigacha umidsiz tartibsizlik“ sifatida tasvirlangan[81].
Jerrard davri
[tahrir | manbasini tahrirlash]2018-yilning 4-mayida Liverpul va Angliya terma jamoasining sobiq sardori Stiven Jerrard toʻrt yillik shartnomaga muvofiq Reynjersning yangi bosh murabbiyi etib tasdiqlandi[82]. Jerrard davri muvaffaqiyatli boshlandi.Uning davrida Reynjers dastlabki 12 oʻyinda magʻlubiyatga uchramay, UEFA Yevropa ligasi guruh bosqichiga yoʻl oldi[83]. Biroq, Reynjers mavsumning birinchi „Old Firma“ oʻyinida Seltikga magʻlub boʻldi[84] va keyingi oyda Aberdin Liga Kubogidan chiqarib yuborildi[85]. 29-dekabr kuni Reynjers Ibroksda Seltikni magʻlub etib, Brendan Rojersga „Old Firm“ning 13 oʻyinidagi birinchi magʻlubiyatini keltirdi. Reynjers 2016-yilning aprelida Shotlandiya kubogidagi gʻalabadan keyin Seltik ustidan gʻalaba qozonadi va bu gʻalaba 2012-yil martidan beri Seltik ustidan qozonganilgan ilk gʻalaba edi[86]. 2019-yil 12-mart kuni Ibroksda Shotlandiya kubogida 2:0 hisobida gʻalaba qozongan Aberdin Reynjersni mavsumda ikkinchi marta kubokdan chiqarib yubordi[87].
Krest va klub formasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Krest
[tahrir | manbasini tahrirlash]Reynjersda futbol klubi uchun oʻzgacha ikkita timsol bor. Bugungi kundagi uning asl koʻrinishi quidagicha: klub chiziqlari koʻrinib turadi, keng taralgan sheʼr gerbi esa ommaviy axborot vositalarida, klub tovarlarida va rasmiy klub hujjatlarida qoʻllaniladi. Taxminlarga koʻra, RFC harflarining bir-biriga oʻxshashligini ifodalovchi oʻrami 1872-yilda klub tashkil topganidan beri qoʻllanilgan, garchi bu gerbni oʻz ichiga olgan eng qadimgi esdalik buyumlari 1881—1882-yillar mavsumiga tegishli. 1959-yilda oʻrami oʻrniga arslon koʻtarilgan klub tepasi, eski uslubdagi futbol va klubning „Aye Ready“ (Shotland tilida „Har doim tayyor“ degan maʼnoni anglatadi)dan qisqartirilgan „tayyor“ shiori aks ettirilgan. Barchasi jamoa nomi (Reynjers futbol klubi) bilan oʻralgan. 1968-yilda keng tarqalgan sherlar klub tepasida modernizatsiya qilingan. Sherning avj olishi, jamoa nomi, klub shiori va eski uslubdagi futbol ramkasi hammasi qoldi. U 1990-yillarning boshida biroz yangilandi, keyin esa 2020-yilda joriy versiyaga yana bir marta yangilandi. Zamonaviy dumaloq toʻr muntazam ravishda klub tovarlari va ommaviy axborot vositalarida qoʻllaniladi. 1968-yilda klub futbolkasining koʻkragida birinchi marta oʻralgan gerb paydo boʻldi, ammo modernizatsiya qilingan klub gerbi hali ham klubning rasmiy logotipi boʻlib qoldi. Gerb oʻrami birinchi marta 1978—1979-yilgi mavsum boshida jamoalar shortilarida paydo boʻlgan[88][89].
Klub formasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yillar davomida klub futbolkasida oʻralgan toʻrning paydo boʻlishi biroz oʻzgargan. 1990—1994-yillar oraligʻida „Reynjers futbol klubi“ va „Tayyor“ shiori mos ravishda Krest tepasida va ostida paydo boʻldi. 1997—1999-yillar oraligʻida qalqon ichida oʻralgan tepalik tasvirlangan. 2003-yilda mavsumni muvaffaqiyatli yakunlagandan soʻng, bu Reynjersga ichki trebl va 50-liga chempionligini taqdim etdi. Yangilanishlarga koʻra oʻramning tepasiga besh yulduz qoʻshildi. Jamoa 2012-yilning 8-dekabrida tashkil etilganining 140 yilligi munosabati bilan uy ligasida Stirling Albionga qarshi oʻyinda maxsus gerbli formada chiqqan edi. Oʻram tepasida „1872—2012“ yozuvi paydo boʻlib, quyida „140 yil“ soʻzlari koʻrsatilgan[90][91].
Toʻplam yetkazib beruvchilar[91] | ||
---|---|---|
Davr | Yetkazib beruvchi | |
1978—1990-yillar | Umbro | |
1990—1992-yillar | Admiral | |
1992—1997-yillar | Adidas | |
1997—2002-yillar | Nike | |
2002—2005-yillar | Diadora[92] | |
2005—2013-yillar | Umbro[93] | |
2013—2018-yillar | Puma[94][95] | |
2018—2020-yillar | Hummel[96] | |
2020—hozirgi kungacha | Kastor[97] |
Koʻylak homiylarining old qismi[91] | |
---|---|
Davr | Homiy |
1984—1987-yillar | CR Smit[98][99] |
1987—1999-yillar | McEwanʼs Lager[98][99] |
1999—2003-yillar | NTL[100][98] |
2003—2010-yillar | Carling[101] |
2010—2013-yillar | Tennentning[102][103] |
2013—2014-yillar | Blackthorn[104] |
2014—hozirgi kungacha | 32 Qizil[105][106] |
Klub sardorlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Oʻyinchilar
Birinchi jamoa tarkibi
[tahrir | manbasini tahrirlash]
|
|
UEFA klublar koeffitsienti reytingi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Klub sardorlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]
|
|
Homiylar
[tahrir | manbasini tahrirlash]2022-yil avgust holatiga koʻra Reynjersga quyidagi hamkorlar homiylik qiladi[108]:
Rasmiy hamkorlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Rasmiy toʻplam ishlab chiqaruvchisi, chakana savdo, tovar va litsenziyalash hamkori- Castore[109]
- Rasmiy klub homiysi- 32Red[110]
- Rasmiy koʻylakning yuqori orqa qismi homiysi va logistika hamkori- Seko Logistics[111]
- Rasmiy koʻylakning pastki orqa qismi homiysi- Socomec[112]
- Rasmiy Sleeve hamkori- BOXT[113]
- Rasmiy oʻquv toʻplami hamkori- Unibet[114]
- Rasmiy ayollar hamkori- DCP Capital[115]
- Rasmiy ayollar koʻylagi hamkori- BioWaveGO[116]
- Akademiyaning rasmiy hamkori- Carrick Packaging[117]
- Rasmiy Lager hamkori — Tennentʼs Lager
- Rasmiy salomatlik hamkori- Vitality[118]
- Rasmiy energiya hamkori- Utilita Energy[119]
- Rasmiy raqamli auktsion yetkazib beruvchi- MatchWornShirt[120]
- Rasmiy videooʻyin hamkori- EA Sports[121]
Hamkor hamkorlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Rasmiy gazaklar hamkori- Cadbury[122]
- Rasmiy ayollar koʻylagi hamkori-TGI Fridays[123]
- Rasmiy tadbirlar hamkori- Dundonald Links
- Rasmiy shotland viski hamkori- Duglas Laing & Co[124]
- Rasmiy restoran hamkori- Qora xoʻroz[125]
- Rasmiy muhandislik hamkori- Forrest Precision Engineering[126]
- Rasmiy kiberxavfsizlik hamkori- NordVPN[127]
- Rasmiy konditsioner hamkori- CSD Air Conditioning[128]
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Rangers – Historical Kits“. Historicalkits.co.uk. Qaraldi: 4-iyul 2019-yil.
- ↑ „Passion, pride, tradition and nastiness: Why Old Firm match is greatest derby in the world“. Evening Times (11-mart 2017-yil). Qaraldi: 12-iyun 2017-yil.
- ↑ „Classic Rivalries: Old Firm's enduring appeal“. FIFA (16-aprel 2016-yil). 2018-yil 26-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-iyul 2018-yil.
- ↑ „Supporters Clubs“ (inglizcha). Rangers Football Club, Official Website. Qaraldi: 12-aprel 2020-yil.
- ↑ „Rangers invasion: your views“. British Broadcasting Corporation (15-may 2008-yil). 25-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-dekabr 2019-yil.
- ↑ McLeod. „175,000-strong Rangers support the biggest in world football“. Daily Record (15-may 2008-yil). 2019-yil 17-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-dekabr 2019-yil.
- ↑ „Rangers in Seville: Police say 100,000 fans expected“. BBC (17-may 2022-yil). Qaraldi: 5-iyul 2022-yil.
- ↑ Gammelsæter, Hallgeir. The Organisation and Governance of Top Football Across Europe. Routledge, 2011 — 48 bet. ISBN 978-1-136-70533-5. 2015-yil 16-noyabrda qaraldi.
- ↑ „Rangers Football Club enters administration“. BBC (12-fevral 2012-yil). Qaraldi: 28-mart 2020-yil.
- ↑ „How the mighty Glasgow Rangers have fallen“. The Guardian (18-yanvar 2015-yil). Qaraldi: 16-sentabr 2019-yil.
- ↑ „Rangers to re-form after creditors' deal is rejected“. BBC (12-iyun 2012-yil). Qaraldi: 7-sentabr 2019-yil.
- ↑ „Rangers to re-form after creditors' deal is rejected“. BBC (12-iyun 2012-yil). Qaraldi: 7-sentabr 2019-yil.
- ↑ „The Rangers Football Club Limited“. Companies House. Qaraldi: 24-avgust 2019-yil.
- ↑ Paul Smith. Scotland Who's Who: International Players 1872–2013. Pitch Publishing, 2013 — 126 bet.
- ↑ „Co founder of Glasgow Rangers Football Club, Rangers and Scotland Footballer – a true Footballing Pioneer“. Helensburgh Heroes. helensburghheroes.com. — „McNeil won two caps for Scotland, the first Ranger to represent his country, the first on 25 March 1876 in a 4–0 win over Wales and the second on 13 March 1880 in a 5–4 win over England, in which he played alongside his brother, Henry. Henry McNeil won a total of 10 caps for his country and scored 5 goals.“. 2013-yil 25-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 23-dekabr 2012-yil.
- ↑ Chapter XX.—Queenʼs Park and Glasgow Charity cup, History of the Queenʼs Park Football Club 1867 — 1917, Richard Robinson (1920), via Electric Scotland
- ↑ „Summer Soccer & Football Camps train with the best teams in world football“. football-soccer-camps.com. — „After joining, Rangers finally reached their first final of the Scottish Cup in 1877 but were not victorious.
The eternal rivalry, known as the Old Firm, between the two Glaswegian city teams, Rangers and Celtic has been ongoing since the first Old Firm match in 1888, in which Rangers lost 5–2 in a friendly against the Celtic team which was largely made up of "guest players" from Hibernians.“. 2013-yil 20-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-dekabr 2012-yil. - ↑ „The Founding of Celtic Football Club 1888“. BBC Scotland (2005-yil noyabr). 14-sentabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 3-yanvar 2013-yil. „It would be over six months later before the newly-constituted Celtic club played its first ever match, on 28 May 1888 which resulted in a 5–2 win over Rangers, in what was called a 'friendly match'.“.
- ↑ „Rangers“. Scottish Football League (2014-yil iyul). 2012-yil 17-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-iyul 2014-yil.
- ↑ Forsyth, Roddy. „A lot of bottle in Old Firm duels“. The Daily Telegraph (22-sentabr 2006-yil). 8-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 24-avgust 2012-yil. „The record Old Firm gate at a club ground was set on 2 Jan 1939 by a crowd of 118,567 at Ibrox.“.
- ↑ 21,0 21,1 Murray, Scott. „The Joy of Six: new year football fixtures“. The Guardian (30-dekabr 2011-yil). 18-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6-yanvar 2013-yil. „The humiliated Rangers boss that day was Scot Symon, so it is with a pleasing symmetry that Symon was a player in the other record victory in an Old Firm match. Because while Celtic's 7–1 win is the biggest win in official competition, Rangers went one better in an unofficial wartime Scottish Southern League ne'erday game between the two rivals in 1943. An Ibrox crowd of just over 30,000 watched a strong Rangers side including Symon, George Young and the legendary winger Willie Waddell rattle up an 8–1 victory.“.
- ↑ Rangers dominated wartime football but should their titles be recognised in the record books?, The Scotsman, 21 March 2020
- ↑ Record Sport Online. „Rangers supporters campaign for World War Two titles to be recognised by SFA and SPFL“. Daily Record (8-avgust 2017-yil). Qaraldi: 17-dekabr 2020-yil.
- ↑ „About Scot Symon“. in.com. — „He returned to Rangers just one year later where he would steer them to six league championships. He also took Rangers into European football for the first time reaching two Cup Winners Cup finals which was a fine achievement by losing in both finals“. 2013-yil 1-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-dekabr 2012-yil.
- ↑ Stone, Colin. „Top 10 Glasgow Rangers Players of All Time“. Bleacher Report 2–11 (5-yanvar 2012-yil). — „Regarded as one of Scotland's greatest ever players, Jim Baxter can also be counted amongst the Rangers' greats for his terrific achievements in the '60s.
"Slim Jim" joined the club in 1960 for £17,500, a record at the time, and went on to win 10 trophies in the five years he spent in Scotland.“. 2013-yil 27-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 23-dekabr 2012-yil. - ↑ „Hampden dazzled by white magic“ (inglizcha). The Guardian (15-may 2002-yil). Qaraldi: 10-fevral 2021-yil.
- ↑ Baird, Stuart. „'And the cry was "No Defenders"' The Museum of Scottish Football at Hampden Park, Glasgow“. Culture Wars. Institute of Ideas. — „Rangers were the first British team to reach a European final in 1961“. 2013-yil 2-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 23-avgust 2012-yil.
- ↑ „Scotland XI vs Rangers/Celtic Select Official Programme of the Match“. celticprogrammesonline.com (27-yanvar 1971-yil). — „Attendance: 81,405“. 2013-yil 20-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-avgust 2012-yil.
- ↑ „Rangers triumph in Europe 1972“. BBC Scotland (2005-yil dekabr). 7-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-dekabr 2012-yil. „Rangers were handed a two-year ban by UEFA for their fans' poor behaviour. Waddell succeeded in getting this reduced to one year, meaning Rangers could not defend their trophy. Waddell argued that the police had over-reacted, that the fans were drunk but not intent on violence, and that recent European finals had witnessed rejoicing Celtic, Bayern Munich and Ajax fans running on to the park and those occasions had been deemed acceptable.“.
- ↑ „UEFA Super Cup – History“. UEFA. 2008-yil 14-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-oktabr 2008-yil.
- ↑ „Scottish Cup History And Archives“. Scottish Football Association. — „122,714 supporters packed into Hampden on 5 May 1973 for the Scottish Cup Final between Rangers and Celtic.“. 2013-yil 2-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-dekabr 2012-yil.
- ↑ McKinney, David. „Obituary: Jock Wallace“. The Independent (26-iyul 1996-yil). 5-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-dekabr 2012-yil. „Jock Wallace was a giant of Scottish football. No other description can do justice to the man who ended Celtic's domination of the game in the 1970s and who, as manager, led Rangers to two domestic trebles within three years, the Glasgow club winning the League title, the League Cup and the Scottish Cup.“.
- ↑ „Rangers paying for overspending ways“. The footy pie (2012-yil fevral). — „Graham Souness lead the side to their first two championships as player-manager before his assistant, Walter Smith, took the reign, claiming another seven titles to equal a record set by Jock Stein at Celtic in the 1960s and 70s.“. 2013-yil 20-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-dekabr 2012-yil.
- ↑ „UEFA Champions League 1992/93: Rangers“. UEFA (10-avgust 2011-yil). 2012-yil 18-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-avgust 2012-yil.
- ↑ „Scottish Premier Division 1996–97“. Soccorbot. soccerbot.com (27-iyun 2000-yil). 2013-yil 17-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-avgust 2012-yil.
- ↑ Campbell, Andy. „Advocaat's Rangers legacy“. BBC Sport (13-may 2008-yil). 8-may 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6-avgust 2010-yil. „When Dick Advocaat became the Rangers manager in 1998, it was a brave new dawn for the Ibrox club as chairman David Murray attempted to begin a new chapter in the club's history following Walter Smith's departure.“.
- ↑ „Rangers make history out of chaos“. BBC Sport (3-may 1999-yil). 14-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-dekabr 2012-yil. „Celtic 0–3 Rangers
Rangers created history by winning the title at Celtic Park in a stormy Old Firm game which saw referee Hugh Dallas injured by a missile thrown from the pitch.“. - ↑ „When Rangers can win the league“. The Scotsman (28-mart 2010-yil). 19-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6-avgust 2010-yil. „The biggest winning points margin in the history of the SPL was enjoyed by Rangers in 1999/00, when they finished 21 points clear of Celtic.“.
- ↑ „Champions League group tables“. BBC Sport (2-noyabr 1999-yil). 4-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Rangers put Parma in the shade“. BBC Sport (12-avgust 1999-yil). 4-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-dekabr 2012-yil. „Rangers 2–0 Parma
Rangers secured one of their most impressive European results in years, as Italian giants Parma crashed to defeat in the first leg of their Champions League qualifier“. - ↑ Forsyth, Roddy. „Rangers' £12m Flo gamble“. The Daily Telegraph (12-noyabr 2000-yil). 12-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-dekabr 2012-yil. „DAVID MURRAY, the Rangers chairman, moved dramatically last night to end the crisis at Ibrox by setting a new Scottish transfer record of £12 million for Chelsea's out-of-favour Norwegian international forward, Tore Andre Flo.“.
- ↑ „Kaiserslautern 3–0 Rangers“. BBC Sport (7-dekabr 2000-yil). 4-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6-avgust 2010-yil. „Full time: Kaiserslautern 3–0 Rangers
92 mins The Fritz Walter Stadium erupts on the referee's final whistle which brings down the curtain on Rangers' European campaign.“. - ↑ „Rangers unveil McLeish“. BBC Sport (11-dekabr 2001-yil). 7-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-oktabr 2007-yil. „Alex McLeish has been unveiled as Rangers' 11th manager after a dramatic day at Ibrox.“.
- ↑ „Rangers complete Treble“. BBC Sport (31-may 2003-yil). 11-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-oktabr 2007-yil. „Rangers capped a fabulous season with a hard-earned Scottish Cup win over Dundee at Hampden Park to seal the seventh domestic Treble in the club's history.“.
- ↑ Grahame, Ewing. „Six into one equals victory Rangers secure a world-record 50th championship as title showdown goes all the way to the wire“. The Herald (26-may 2003-yil). 4-iyun 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-dekabr 2012-yil. „Rangers secure a world-record 50th championship“.
- ↑ „Rangers stay cool over huge losses“. The Guardian (30-sentabr 2002-yil). 4-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Rangers chairman John McClelland has attempted to assure shareholders the club's £52m debt is nothing to be alarmed over.“.
- ↑ Salty. „Aston Villa's Alex McLeish, a look at his managerial career“. Football blog. footballblog.co.uk (29-iyul 2011-yil). — „At this point McLeish was viewed as one of the hottest managers in the game. Success doesn't last forever and Rangers financial state cost McLeish dear in 2003. Many of his prize assets were sold and subsequently Celtic won the league comfortably. Also, Rangers failed to pick up a single trophy that season.“. 2012-yil 22-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-dekabr 2012-yil.
- ↑ „Magpies complete Boumsong signing“. BBC Sport (2-yanvar 2005-yil). 14-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-dekabr 2012-yil. „Boumsong joined Rangers from Auxerre on a free transfer last summer and made just 28 appearances for them before moving to England.“.
- ↑ „Rangers get Prso“. BBC Sport (9-may 2004-yil). 22-fevral 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-dekabr 2012-yil. „Rangers have confirmed the signing of Monaco's Croatian striker Dado Prso.“.
- ↑ „Rangers sign Novo“. BBC Sport (6-iyul 2004-yil). 4-noyabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-dekabr 2012-yil. „Rangers have completed the signing of Nacho Novo from Dundee but manager Alex McLeish insists his summer spending spree is not yet over.“.
- ↑ „Ferguson clinches Rangers return“. BBC Sport (1-fevral 2005-yil). Qaraldi: 27-iyul 2011-yil.
- ↑ „Rangers in dramatic title triumph“. BBC Sport (22-may 2005-yil). 26-mart 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-oktabr 2007-yil. „Rangers pipped rivals Celtic to the Scottish Premier League title after a dramatic final day of the season.
The Gers went into the final game two points behind their Glasgow rivals but a sensational late fightback by Motherwell gave them the title.“. - ↑ Jackson, Keith. „Football flashback: Looking back on Rangers' 'helicopter Sunday' triumph in 2005“. Daily Record (22-aprel 2010-yil). 31-iyul 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-dekabr 2012-yil. „NACHO Novo will be remembered forever as the man whose goal made the helicopter change direction.“.
- ↑ „Villarreal 1–1 Rangers (agg 3–3)“. BBC Sport (7-mart 2006-yil). 4-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-oktabr 2007-yil. „Rangers' dream of becoming the first Scottish side in the quarter-finals of the Champions League ended as they lost on the away-goals rule to Villarreal.“.
- ↑ „McLeish to leave Rangers in May“. BBC Sport (9-fevral 2006-yil). 4-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 16-oktabr 2007-yil. „Alex McLeish will leave his position as Rangers manager at the end of the season, the club has confirmed“.
- ↑ „Rangers name Le Guen as manager“. BBC Sport (11-mart 2006-yil). 3-aprel 2011-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18-avgust 2012-yil. „Rangers have announced that Paul Le Guen will replace Alex McLeish as manager at the end of the season.“.
- ↑ „Rangers 0–2 St Johnstone“. BBC Sport (8-noyabr 2006-yil). 7-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. „St Johnstone recorded one of their finest results to stun Rangers at Ibrox and reach the CIS Cup semi-finals.“.
- ↑ Glenn, Patrick. „Gravesen piles pressure on Le Guen“. The Observer (24-sentabr 2006-yil). 4-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Until Gravesen gave the home side the lead there was a wariness about both sides, which betrayed the number of players on each side who were making their first appearance in the conflict. If Celtic were expected to be dominant – with Rangers reliant on the absorption of pressure and the counter-thrust – Gordon Strachan and his players would also be mindful of the four-point advantage they held over their great rivals and the need not to risk having it damaged.“.
- ↑ Murray, Ewan. „Hutton sends Rangers clean through to Old Firm match“. The Guardian (15-dekabr 2006-yil). 3-fevral 2011-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 22-aprel 2011-yil. „Paul Le Guen is satisfied his Rangers players will enter Sunday's Old Firm match in as positive a frame of mind as possible after they sealed the top qualifying position from Group A and secured a second consecutive clean sheet.“.
- ↑ „Le Guen and Rangers part company“. BBC Sport (4-yanvar 2007-yil). 1-yanvar 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Rangers manager Paul Le Guen has left the club by mutual consent.“.
- ↑ „Smith installed as Rangers boss“. BBC Sport (10-yanvar 2007-yil). 23-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Walter Smith has quit as Scotland coach to become boss of Rangers for a second time after agreeing a three-year deal.“.
- ↑ Moffat, Colin. „Rangers 0–3 Lyon“. BBC Sport (12-dekabr 2007-yil). 8-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Rangers crashed out of the Champions League and into the Uefa Cup with a disappointing home defeat to Lyon.“.
- ↑ „Rangers & Zenit chase Uefa glory“. BBC Sport (14-may 2008-yil). 17-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Panathinaikos, Werder Bremen and Fiorentina have been dispatched, along with Sporting since Rangers qualified via their position in the Champions League group stage.“.
- ↑ „Succescoach Advocaat wordt in Sint-Petersburg nooit vergeten“ (niderlandcha). nos.nl. Qaraldi: 10-fevral 2021-yil.
- ↑ Winter, Henry. „Rangers run out of steam as Zenit lift Uefa Cup“. The Daily Telegraph (15-may 2008-yil). 12-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Zenit St Petersburg (0) 2 Rangers (0) 0
It is not only Scottish fuel stations that have been running on empty recently. The warning light began flashing on Rangers' tank midway through the second half last night, their exhausting schedule finally catching up with them, allowing a superior and fresher Zenit side to lift the Uefa Cup.“. - ↑ News, Manchester Evening. „Battle of Piccadilly“. men (19-aprel 2010-yil). Qaraldi: 21-may 2018-yil.
- ↑ „Rangers exit Champions League in Lithuania“. CNN World Sport. CNN (5-avgust 2008-yil). 24-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Scottish giants Rangers slumped to a shock European exit when Linas Pilibaitis gave FBK Kaunas 2–1 an aggregate win in their Champions League second qualifying round tie in Lithuania.“.
- ↑ Forsyth, Roddy. „Rejuvenated Rangers take SPL title in style with victory at Dundee United“. The Daily Telegraph (24-may 2009-yil). 12-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-avgust 2010-yil. „With the boundless relief and joie de vivre of a man who has been reprieved on the steps of the gallows and installed in a palace, Rangers produced a climactic performance to snatch their first championship since 2005 at sun-drenched Tannadice.“.
- ↑ Forsyth, Roddy. „Rangers 1 Falkirk 0: Match report“. The Daily Telegraph (30-may 2009-yil). 12-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-avgust 2010-yil. „Rangers completed the second stage of their Scottish league and cup double in the baking heat of Hampden Park on Saturday thanks to a glorious goal from Nacho Novo, with his first touch of the ball only seconds after arriving as a half-time substitute for Kris Boyd. But the favourites were made to sweat throughout – and not simply because of the sweltering conditions.“.
- ↑ Murray, Ewan. „Kenny Miller sees nine-man Rangers through to victory“. The Guardian (21-mart 2010-yil). 25-mart 2010-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-avgust 2010-yil. „It would, of course, be churlish not to recognise the winning mentality of a team who have lost just a single domestic fixture since Celtic lifted this trophy at their expense a year ago. Yet this win arrived in the most unlikely of circumstances, sealing the League Cup despite being down to nine men.“.
- ↑ „Rangers happy to prove doubters wrong after Cup win“. BBC Sport (20-mart 2011-yil). 10-oktabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Rangers manager Walter Smith described the Co-operative Insurance Cup final win over Celtic as one of his "best ever" victories.
Smith, coming to the end of his second spell in charge at Ibrox, clinched a 20th trophy as Rangers boss after the 2–1 extra-time win at Hampden.“. - ↑ „Rangers crash out of Champions League after seeing red twice at Malmo“. The Guardian (3-avgust 2011-yil). 4-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Rangers' Champions League hopes were shattered as they crashed out of the competition at the hands of Malmo after being reduced to nine men in the qualifier in Sweden. Steven Whittaker and Madjid Bougherra were both shown straight red cards, before Malmo's Ricardinho was also dismissed by the referee Vladislav Bezborodov at the Swedbank stadium“.
- ↑ Campbell, Andy. „Rangers 1 – 1 NK Maribor (agg 2 – 3)“. BBC Sport (25-avgust 2011-yil). 13-iyul 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Rangers exited the Europa League as Maribor claimed an aggregate victory to progress to the group stages.“.
- ↑ „Ally McCoist fuming as Falkirk kids dump Rangers out of cup“. BBC Sport (22-sentabr 2011-yil). 14-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Manager Ally McCoist believes his Rangers players have only themselves to blame for their shock League Cup defeat by a very youthful Falkirk line-up.“.
- ↑ Campbell, Andy. „Rangers 0–2 Dundee Utd“. BBC Sport (5-fevral 2012-yil). 2-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 12-aprel 2012-yil. „Dundee United knocked Rangers out of the Scottish Cup with a deserved fifth-round victory at Ibrox.“.
- ↑ „Rangers' 10-point deduction confirmed by SPL“. BBC Sport (14-fevral 2012-yil). 18-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Rangers have been deducted 10 points after entering administration.“.
- ↑ Lindsay, Clive. „Rangers 3–2 Celtic“. BBC Sport (25-mart 2012-yil). 15-noyabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. „Reigning champions Rangers prevented the Scottish title being won on their own patch despite a dramatic late rally from nine-man runaway leaders Celtic.“.
- ↑ „Progres Niederkorn 2–0 Rangers (agg 2–1)“. BBC Sport (4-iyul 2017-yil). Qaraldi: 4-iyul 2017-yil.
- ↑ „Rangers 0–2 Celtic“. BBC Sport (23-sentabr 2017-yil). Qaraldi: 22-dekabr 2017-yil.
- ↑ „Rangers 0–2 Motherwell“. BBC Sport (22-oktabr 2017-yil). Qaraldi: 22-dekabr 2017-yil.
- ↑ „Rangers: Pedro Caixinha sacked as manager after board meeting“. BBC Sport (26-oktabr 2017-yil). Qaraldi: 22-dekabr 2017-yil.
- ↑ „Steven Gerrard Confirmed As Manager“. Rangers.co.uk (4-may 2018-yil). Qaraldi: 4-may 2018-yil.
- ↑ „FC Ufa 1 : 1 Rangers“. BBC (30-avgust 2018-yil). Qaraldi: 10-noyabr 2018-yil.
- ↑ „Celtic 1 : 0 Rangers“. BBC (2-sentabr 2018-yil). Qaraldi: 10-noyabr 2018-yil.
- ↑ „Aberdeen 1: 0 Rangers“. BBC (28-oktabr 2018-yil). Qaraldi: 10-noyabr 2018-yil.
- ↑ „Rangers 1-0 Celtic“. BBC (29-dekabr 2018-yil). Qaraldi: 30-dekabr 2018-yil.
- ↑ „Rangers 0-2 Aberdeen“. BBC (12-mart 2019-yil). Qaraldi: 12-mart 2019-yil.
- ↑ „The Badges of Rangers Football Club“. Danbury Mint. — „The earliest badge featured the celebrated RFC scroll crest believed to have been used since 1872. Then there's the lion rampant and the club motto 'READY', which have appeared on Rangers' badges since 1959. Finally, see the evolution into the current badge, with the famous blue, white and red colours.“. 2013-yil 31-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-yanvar 2013-yil.
- ↑ „The Rangers Crest“. Rangers F.C.. — „Although the 'RFC' Scroll Crest was omitted in 1959 it made a welcome return in 1968 when it was placed on the club's home jersey for the very first time. It was later added to the shorts a decade later for the start of the 1978–79 season.“. 2013-yil 23-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-yanvar 2013-yil.
- ↑ „The Rangers Crest“. Gersnet Online. — „From 1990 to 1994 'Rangers Football Club' and the 'Ready' motto were placed above and below the Crest respectively. In 1997–98 the Crest was placed in a shield but perhaps the most significant change was before the start of the 2003/04 campaign. Having clinched their 50th League Championship, a year in which Rangers secured a domestic Treble, the Club decided to add five stars above the Scoll Crest, one for every ten titles won.“. 2022-yil 23-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-yanvar 2013-yil.
- ↑ 91,0 91,1 91,2 „Rangers“. Historical Football Kits. Dave Moor. 2012-yil 24-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-avgust 2012-yil.
- ↑ Ross, Kenny. „Diadora in Gers kit deal“. The Mirror (8-mart 2002-yil).
- ↑ „Rangers secure new £6.5m kit deal“. The Scotsman (4-mart 2005-yil).
- ↑ „Rangers Announce New Kit Deal“. Rangers F.C. (28-fevral 2013-yil). 14-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Rangers Football Club sign kit deal with Puma“. BBC News (28-fevral 2013-yil).
- ↑ „Rangers Announce New Kit Deal With Hummel“. Rangers F.C. (20-aprel 2018-yil).
- ↑ „CASTORE X RANGERS PARTNERSHIP“. Castore (15-may 2020-yil).[sayt ishlamaydi]
- ↑ 99,0 99,1 „Magners shirt cash for Celtic ends Old Firm double deals“. The Scotsman (9-yanvar 2013-yil). Qaraldi: 16-sentabr 2017-yil.
- ↑ Robertson, Rob. „Old Firm are united in £13m shirt deal“. The Herald (20-mart 1999-yil). 29-mart 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Carling to sponsor Old Firm“. thegrocer.co.uk (3-yanvar 2003-yil).
- ↑ „Celtic & Rangers sign sponsorship deal with Tennent's“. BBC Sport (3-fevral 2010-yil).
- ↑ „Celtic and Rangers confirm end of joint sponsorship deals after 14 years“. STV Sport (9-yanvar 2013-yil). 4-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 14-fevral 2015-yil.
- ↑ „Blackthorn Deal Announced“. Rangers F.C. (1-mart 2013-yil). 2014-yil 7-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Gers Agree Shirt Deal With 32Red“. Rangers F.C. (14-aprel 2014-yil). 2014-yil 15-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „32Red Shirt Sponsorship Confirmed“. Rangers F.C. (14-iyun 2017-yil).
- ↑ List of Rangers F.C. players#Club captains
- ↑ „Our Partners“. Rangers Football Club, Official Website.
- ↑ „Rangers Announce Historic New Partnership With Castore“. Rangers Football Club, Official Website (17-may 2020-yil). 24-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-may 2020-yil.
- ↑ „Rangers Extend 32Red Partnership“. Rangers Football Club, Official Website (26-aprel 2019-yil).
- ↑ „Seko Logistics announced as official logistics partner“. Rangers Football Club, Official Website (27-iyul 2020-yil).
- ↑ „Rangerz Announce partnership with Socomec“. Rangers Football Club, Official Website (21-iyun 2022-yil).
- ↑ „Rangers Confirm BOXT As Official Sleeve Partner“. Rangers Football Club, Official Website (9-may 2022-yil).
- ↑ „Commercial Update“. Rangers Football Club, Official Website (2-may 2020-yil).
- ↑ „Rangers Partner With DCP Capital“. Rangers Football Club, Official Website (10-dekabr 2019-yil).
- ↑ „Biowave Announced As Womens First Team Front Of Shirt Partner“. Rangers Football Club, Official Website (28-aprel 2021-yil).
- ↑ „Carrick Packaging To Sponsor Academy Squads“. Rangers Football Club, Official Website (15-iyul 2019-yil).
- ↑ „Rangers Announce Vitality As Official Wellness Partner“. Rangers Football Club, Official Website (28-iyul 2021-yil).
- ↑ „Rangers Extend Utilita Partnership“. Rangers Football Club, Official Website (29-iyun 2020-yil).
- ↑ „Rangers Announce Partnership With MatchWornShirt“. Rangers Football Club, Official Website (5-avgust 2022-yil).
- ↑ „Rangers Announce Multi-Year Partnership With EA Sports“. Rangers Football Club, Official Website (23-avgust 2022-yil).
- ↑ „Rangers Football Club Announce New Cadbury Partnership“. Rangers Football Club, Official Website (2-noyabr 2020-yil).
- ↑ „Rangers Announce Partnership With Fridays“. Rangers Football Club, Official Website (28-iyul 2021-yil).
- ↑ „Rangers Partner With Douglas Laing“. Rangers Football Club, Official Website (9-noyabr 2021-yil).
- ↑ „Rangers Announce Partnership With Black Rooster“. Rangers Football Club, Official Website (27-avgust 2021-yil).
- ↑ „Rangers Announce New Associate Partnership With Forrest Precision Engineering“. Rangers Football Club, Official Website (27-iyul 2021-yil).
- ↑ „Rangers Partner With NordVPN“. Rangers Football Club, Official Website (12-fevral 2021-yil).
- ↑ „Rangers Announce New Associate Partnership With CSD Air Conditioning LTD“. Rangers Football Club, Official Website (15-iyul 2022-yil).