อำเภอมะขาม
อำเภอมะขาม | |
---|---|
การถอดเสียงอักษรโรมัน | |
• อักษรโรมัน | Amphoe Makham |
![]() | |
คำขวัญ: พระบาทมะขาม ทิวทัศน์งามหนองตะพอง มากมีลองกอง มังคุด เงาะ ระกำหวาน เสียงขับขานน้ำตกชำปาง เที่ยวบ้านอ่างสวนสมุนไพร ไหว้ท่านพ่อใยศูนย์รวมใจแห่งศรัทธา | |
![]() แผนที่จังหวัดจันทบุรี เน้นอำเภอมะขาม | |
พิกัด: 12°40′25″N 102°11′48″E / 12.67361°N 102.19667°E | |
ประเทศ | ![]() |
จังหวัด | จันทบุรี |
พื้นที่ | |
• ทั้งหมด | 480.1 ตร.กม. (185.4 ตร.ไมล์) |
ประชากร (2566) | |
• ทั้งหมด | 32,737 คน |
• ความหนาแน่น | 68.19 คน/ตร.กม. (176.6 คน/ตร.ไมล์) |
รหัสไปรษณีย์ | 22150 |
รหัสภูมิศาสตร์ | 2205 |
ที่ตั้งที่ว่าการ | ที่ว่าการอำเภอมะขาม เลขที่ 233/39 หมู่ที่ 1 ถนนเฉลิมพระเกียรติ ร.9 ตำบลมะขาม อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี 22150 |
![]() |
มะขาม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดจันทบุรี เป็นอำเภอที่ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของอำเภอเมืองจันทบุรี ห่างจากตัวเมืองจันทบุรี 15 กิโลเมตร อดีตเป็นอำเภอที่มีพื้นที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัดจันทบุรี อาณาเขตกว้างขวางมากการดูแลยากที่จะเข้าถึงทั้งหมด ภายหลังจึงแยกพื้นที่การปกครองออกเป็นอำเภอแก่งหางแมว[1] อำเภอโป่งน้ำร้อน[2][3] อำเภอสอยดาว อำเภอเขาคิชฌกูฏ[4][5] และบางส่วนของอำเภอเมืองจันทบุรี (ตำบลแสลง)[6]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/%E0%B8%95%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%A0%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%A1_-_panoramio.jpg/275px-%E0%B8%95%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%A0%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%A1_-_panoramio.jpg)
ที่ตั้งและอาณาเขต
[แก้]อำเภอมะขาม มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเขาคิชฌกูฏและอำเภอโป่งน้ำร้อน
- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอโป่งน้ำร้อนและอำเภอขลุง
- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอขลุงและอำเภอเมืองจันทบุรี
- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองจันทบุรีและอำเภอเขาคิชฌกูฏ
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/%E0%B8%95%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%A0%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%A1_-_panoramio_%282%29.jpg/275px-%E0%B8%95%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%A0%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%A1_-_panoramio_%282%29.jpg)
ประวัติ
[แก้]อำเภอมะขามเดิมเรียกว่า อำเภอท่าหลวง ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2422 โดยมีพระพลสงครามเป็นนายอำเภอคนแรก ซึ่งก่อนหน้านั้นเป็นด่านสำหรับเก็บส่วยอากร ตั้งอยู่บริเวณริมแม่น้ำจันทบุรี ที่ตั้งตำบลท่าหลวงปัจจุบัน ต่อมาการค้าขายได้เจริญขึ้น มีการติดต่อค้าขายกับประเทศเขมร โดยใช้เส้นทางผ่านอำเภอมะขามไปยังอำเภอโป่งน้ำร้อน และข้ามไปประเทศเขมรกันมากขึ้น ที่ว่าอำเภอที่ว่าอำเภอหลังเดิมอยู่ห่างจากเส้นทางที่นะผ่านไปอำเภอโป่งน้ำร้อนมากและ เพื่อความสะดวกต่อการเก็บส่วยอากร จึงได้ย้ายที่ว่าการอำเภอมาตั้งอยู่ ณ บ้านมาข้าม หรือ มะขาม ในปี พ.ศ. 2460 และ ได้เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอมะขาม ในอดีตอาณาเขตพื้นที่อำเภอมะขามกว้างขวางมากและยากต่อการดูแลอย่างทั่วถึงมีอาณาเขต ครอบคลุม 6 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเขาคิชฌกูฏ อำเภอโป่งน้ำร้อน อำเภอสอยดาว อำเภอเมืองจันทบุรีบางส่วน(ตำบลแสลง) อำเภอแก่งหางแมว(ตำบลแก่งหางแมว) และ อำเภอมะขามในปัจจุบัน
สาเหตุที่ได้ชื่อว่า "มะขาม" ไม่ได้มีต้นมะขามหรือความเกี่ยวข้องกับต้นมะขามแต่อย่างใด เล่าต่อกันมาว่าในขณะนั้นพื้นที่อำเภอมะขามเป็นป่าดงดิบมีสัตว์ดุร้าย ไข้ป่าชุกชุม ทำให้ผู้ที่ผ่านไปมาประสบภัยอยู่เป็นเนือง ๆ การเดินทางไม่มีถนนเหมือนในปัจจุบัน การคมนาคมติดต่อกับในจังหวัดที่สะดวกที่สุดได้แก่ การใช้เส้นทางแม่น้ำจันทบุรีโดยทางเรือ ใช้เวลาเดินทางหลายชั่วโมง การเดินทางโดยทางบกต้องใช้ม้าหรือเกวียน เป็นพาหนะเดินทางผ่านเขาลัดเลาะไปตามแนวป่า กินเวลาเดินทางประมาณ 2 วัน จึงจะถึงตัวเมือง ทั้ง ๆ ที่ระยะทางประมาณ 15 กิโลเมตรเท่านั้น การเดินทางที่ยากลำบากเพราะยุคนั้นการตัดถนนยังไม่มีสภาพสิ่งแวดล้อมเป็นป่าเขาจึงมีสัตว์ร้ายนานาชนิดชุกชุม รวมทั้งไข้ป่าหรือไข้มาลาเรีย ทำให้มักมีการเสียชีวิตระหว่างเดินทาง ผู้ที่ไม่เคยมาเมื่อมาถึงแล้วหลังจากกลับก็ไม่กล้ามาอีก เพราะความขยาดต่อความทุรกันดาร และพากันขนานนามว่า "มาข้าม" ต่อมาได้เพี้ยนเป็น "มะขาม"
- วันที่ - 2445 แยกพื้นที่ตำบลทับไทร ตำบลโป่งน้ำร้อน ตำบลคลองตาคง และตำบลทรายขาว จากอำเภอท่าหลวง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอท่าหลวง[2] และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอท่าหลวง
- วันที่ 26 กรกฎาคม 2457 โอนพื้นที่ตำบลแก่งหางแมว อำเภอท่าหลวง ไปขึ้นกับอำเภอพลอยแหวน (อำเภอท่าใหม่)[1]
- วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอท่าหลวง จังหวัดจันทบุรี มณฑลจันทบุรี เป็น อำเภอมะขาม และเปลี่ยนแปลงชื่อกิ่งอำเภอท่าหลวง อำเภอท่าหลวง จังหวัดจันทบุรี เป็น กิ่งอำเภอกำพุช[7]
- วันที่ 5 ตุลาคม 2467 โอนพื้นที่ตำบลแสลง อำเภอมะขาม ไปขึ้นกับอำเภอเมืองจันทบุรี[6]
- วันที่ 16 มกราคม 2481 โอนพื้นที่หมู่ 4,5 (ในตอนนั้น) จากตำบลท่าหลวง ไปขึ้นกับตำบลมะขาม และรวมพื้นที่ตำบลน้ำรัก เข้ากับตำบลท่าหลวง แล้วจัดตั้งเป็นตำบลใหม่ ขนานนามว่า ตำบลท่าหลวง[8]
- วันที่ 25 กันยายน 2482 เปลี่ยนแปลงชื่อกิ่งอำเภอกำพุช อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี เป็น กิ่งอำเภอโป่งน้ำร้อน[9]
- วันที่ 25 กรกฎาคม 2484 ยกฐานะกิ่งอำเภอโป่งน้ำร้อน อำเภอมะขาม เป็น อำเภอโป่งน้ำร้อน[3]
- วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลฉมัน แยกออกจากตำบลปัถวี และตำบลมะขาม[10]
- วันที่ 15 ตุลาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลมะขาม ในท้องที่บางส่วนของตำบลมะขาม[11]
- วันที่ 17 สิงหาคม 2525 ตั้งตำบลอ่างคีรี แยกออกจากตำบลมะขาม[12]
- วันที่ 22 กันยายน 2530 ตั้งตำบลคลองพลู แยกออกจากตำบลตะเคียนทอง[13]
- วันที่ 13 พฤศจิกายน 2535 ตั้งตำบลชากไทย แยกออกจากตำบลพลวง[14]
- วันที่ 1 กรกฎาคม 2536 แยกพื้นที่ตำบลชากไทย ตำบลพลวง ตำบลตะเคียนทอง และตำบลคลองพลู จากอำเภอมะขาม ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอเขาคิชฌกูฏ[4] และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอมะขาม
- วันที่ 22 ธันวาคม 2536 ตั้งตำบลจันทเขลม แยกออกจากตำบลคลองพลู[15]
- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลมะขาม เป็นเทศบาลตำบลมะขาม[16] ด้วยผลของกฎหมาย
- วันที่ 8 กันยายน 2550 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเขาคิชฌกูฏ อำเภอมะขาม เป็น อำเภอเขาคิชฌกูฏ[5]
- วันที่ 11 มกราคม 2551 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลอ่างคีรี ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลอ่างคีรี[17]
- วันที่ 25 กรกฎาคม 2551 เปลี่ยนแปลงชื่อองค์การบริหารส่วนตำบลมะขาม อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี เป็นองค์การบริหารส่วนตำบลมะขามเมืองใหม่[18] และจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลมะขามเมืองใหม่ ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลมะขามเมืองใหม่[19]
- วันที่ 26 ตุลาคม 2552 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลฉมัน ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลฉมัน[20] จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลวังแซ้ม ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลวังแซ้ม[21] และจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลท่าหลวง ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลท่าหลวง[22]
- วันที่ 30 กันยายน 2554 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลปัถวี ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลปัถวี[23]
การแบ่งเขตการปกครอง
[แก้]การปกครองส่วนภูมิภาค
[แก้]อำเภอมะขามแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 6 ตำบล 56 หมู่บ้าน ได้แก่
ลำดับ | อักษรไทย | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนประชากร (ธันวาคม 2565)[24] |
---|---|---|---|---|
1. | มะขาม | Makham | 10
|
7,954
|
2. | ท่าหลวง | Tha Luang | 8
|
2,644
|
3. | ปัถวี | Patthawi | 12
|
7,752
|
4. | วังแซ้ม | Wang Saem | 12
|
4,335
|
5. | ฉมัน | Chaman | 9
|
4,434
|
6. | อ่างคีรี | Ang Khiri | 8
|
5,492
|
การปกครองส่วนท้องถิ่น
[แก้]ท้องที่อำเภอมะขามประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
- เทศบาลตำบลมะขาม ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลมะขาม
- เทศบาลตำบลอ่างคีรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอ่างคีรีทั้งตำบล
- เทศบาลตำบลมะขามเมืองใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะขาม (นอกเขตเทศบาลตำบลมะขาม)
- เทศบาลตำบลท่าหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าหลวงทั้งตำบล
- เทศบาลตำบลวังแซ้ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังแซ้มทั้งตำบล
- เทศบาลตำบลฉมัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลฉมันทั้งตำบล
- เทศบาลตำบลปัถวี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปัถวีทั้งตำบล
อ้างอิง
[แก้]- ↑ 1.0 1.1 "ประกาศงดการเก็บอากรสมพักศรในตำบลตะเคียนทอง ตำบลแก่งหางแมว ท้องที่ อำเภอท่าหลวง แขวงเมืองจันทบุรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 31 (0 ก): 276. July 26, 1914.
- ↑ 2.0 2.1 "ประกาศยกเว้นการเกณฑ์ทหารแก่ราษฎรซึ่งตั้งบ้านเรือนอยู่ในตำบลทับไทร ตำบลโป่งน้ำร้อน ตำบลคลองตาคง ตำบลทรายขาว ในท้องที่กิ่งอำเภอท่าหลวง เมืองจันทบุรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 27 (0 ก): 76–77. September 11, 1910.
- ↑ 3.0 3.1 "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ตั้งอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 58 (0 ง): 2291. July 25, 1941. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-05-16. สืบค้นเมื่อ 2021-09-17.
- ↑ 4.0 4.1 "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเขาคิชฌกูฎ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 110 (86 ง): 3. July 1, 1993. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-07-18. สืบค้นเมื่อ 2021-09-17.
- ↑ 5.0 5.1 "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอฆ้องชัย...และอำเภอเหล่าเสือโก้ก พ.ศ. ๒๕๕๐" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 124 (46 ก): 14–21. August 24, 2007. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2007-09-30. สืบค้นเมื่อ 2021-09-17.
- ↑ 6.0 6.1 "ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง การใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา พุทธศักราช ๒๔๖๔ ในท้องที่มณฑลจันทบุรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 41 (0 ก): 160–162. October 5, 1924.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนชื่ออำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 34 (0 ก): 40–68. April 29, 1917. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-11-07. สืบค้นเมื่อ 2021-09-17.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในจังหวัดจันทบุรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 55 (0 ง): 3398–3399. January 16, 1938.
- ↑ "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนนามอำเภอ กิ่งอำเภอและตำบลบางแห่ง พุทธศักราช ๒๔๘๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 56 (0 ก): 877–882. September 25, 1939. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-01-25. สืบค้นเมื่อ 2021-09-17.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (26 ง): 1114–1433. June 10, 1947. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-11-09. สืบค้นเมื่อ 2021-09-17.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลมะขาม อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 73 (83 ง): (ฉบับพิเศษ) 17-18. October 15, 1956.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 99 (114 ง): 3349–3351. August 17, 1982.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 104 (190 ง): 6533–6538. September 22, 1987.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 109 (145 ง): (ฉบับพิเศษ) 109-114. November 13, 1992.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภอเขาคิชฌกูฏ อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 110 (217 ง): (ฉบับพิเศษ) 1-4. December 22, 1993.
- ↑ "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (9 ก): 1–4. February 24, 1999. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2008-04-09. สืบค้นเมื่อ 2021-09-17.
- ↑ "จัดตั้งเทศบาลจากองค์การบริหารส่วนตำบล อ่างคีรี เป็น เทศบาลตำบลอ่างคีรี". January 11, 2008.
{{cite journal}}
: Cite journal ต้องการ|journal=
(help) - ↑ "เปลี่ยนชื่อ องค์การบริหารส่วนตำบลมะขาม ไปเป็น องค์การบริหารส่วนตำบลมะขามเมืองใหม่". July 25, 2008.
{{cite journal}}
: Cite journal ต้องการ|journal=
(help) - ↑ "จัดตั้งเทศบาลจากองค์การบริหารส่วนตำบล มะขามเมืองใหม่ เป็น เทศบาลตำบลมะขามเมืองใหม่". July 25, 2008.
{{cite journal}}
: Cite journal ต้องการ|journal=
(help) - ↑ "จัดตั้งเทศบาลจากองค์การบริหารส่วนตำบล ฉมัน เป็น เทศบาลตำบลฉมัน". October 26, 2009.
{{cite journal}}
: Cite journal ต้องการ|journal=
(help) - ↑ "จัดตั้งเทศบาลจากองค์การบริหารส่วนตำบล วังแซ้ม เป็น เทศบาลตำบลวังแซ้ม". October 26, 2009.
{{cite journal}}
: Cite journal ต้องการ|journal=
(help) - ↑ "จัดตั้งเทศบาลจากองค์การบริหารส่วนตำบล ท่าหลวง เป็น เทศบาลตำบลท่าหลวง". October 26, 2009.
{{cite journal}}
: Cite journal ต้องการ|journal=
(help) - ↑ "จัดตั้งเทศบาลจาก องค์การบริหารส่วนตำบลปัถวี เป็น เทศบาลตำบลปัถวี". September 30, 2011.
{{cite journal}}
: Cite journal ต้องการ|journal=
(help) - ↑ "ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหาร". stat.bora.dopa.go.th.