Vitruvijev čovek
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Da_Vinci_Vitruve_Luc_Viatour.jpg/250px-Da_Vinci_Vitruve_Luc_Viatour.jpg)
Vitruvijev čovek je svetski poznati crtež koji je nacrtao Leonardo da Vinči iz oko 1487. godine[1][2] u jednoj od svojih beležnica. Uz crtež se nalaze i beleške temeljene na delu slavnog starorimskog arhitekte Vitruvija. Izveden je mastilom i perom na papiru, a prikazuje figuru muškarca u dva polažaja koji se preklapaju, s raširenim rukama (u jednoj) te raširenim rukama i nogama (u drugoj), dok su oko njih opisani kružnica i kvadrat. Crtež i tekst se ponekad nazivaju Zakonom proporcija ili, ređe, Proporcijama čoveka. Čuva se u Galeriji Akademije u Veneciji i, poput većine radova na papiru, prikazuje se samo povremeno. Kod Vitruvijevog čoveka telo treba da je sedam puta duže od glave. Crtež pripada epohi humanizma.
Proporcije crteža
[уреди | уреди извор]Prema Leonardu važe sledeće proporcije:
- dlan je širok koliko i 4 prsta
- stopalo treba da je dugačko koliko i 4 dlana
- razdaljina izmedju brade i vrha glave iznosi 1/8 čovekove visine
- dužina šake je 1/10 čovekove visine
- dužina uva je 1/3 dužine lica
- visina čoveka iznosi 4 koraka (tj. 24 dlana)
- dužina čovekovih raširenih ruku (raspon ruku) jednak je njegovoj visini
- razmak između početka kose na čelu i dna brade jeste 1/10 čovekove visine
- razmak između dna vrata i do početka kose iznosi 1/6 čovekove visine
- maksimalna širina ramena iznosi 1/4 čovekove visine
- razmak između sredine prsa do vrha glave iznosi 1/4 čovekove visine
- razmak od lakta do vrha šake iznosi 1/4 čovekove visine
- razmak od lakta do pazuha iznosi 1/8 čovekove visine
- razmak između dna brade i nosa iznosi 1/3 visine glave
- razmak između početka kose i obrva iznosi 1/3 dužine lica
- dužina čovekovog stopala iznosi 1/6 njegove visine
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Vitruvian_Man_Measurements.png/220px-Vitruvian_Man_Measurements.png)
Istorija crteža
[уреди | уреди извор]Crtež se nalazio u kolekciji Đuzepea Bosija koji ga je ubacio u svoju monografiju o Leonardovoj Tajnoj večeri. Sledeće godine odvojio je deo monografije koji se odnosio na Vitruvijevog čoveka i objavio ga kao Delle opinioni di Leonardo da Vinci intorno alla simmetria de Corpi Umani („Mišljenja Leonarda da Vinčija o simetričnosti ljudskog tela”) (1811.). Nakon Bossijeve smrti 1815. godine, Vitruvijev čovek je došao u posed Gallerije dell'Accademia, zajedno s većinom Leonardovih crteža. Ovo delo je bilo podstrek mnogim velikim umetnicima između ostalog i velikom nemačkom slikaru Albrehtu Direru. U Londonu se nalazi trodimenzionalni prikaz ovog crteža.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/FGMartini1.jpg/220px-FGMartini1.jpg)