Sarthe
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/ChateauBoisclaireau1.jpg/250px-ChateauBoisclaireau1.jpg)
Sarthe ( shqiptimi frëngjisht: [saʁt] ( dëgjoni); Shqip: Sarta) është një departament i rajonit francez të Pays de la Loire, dhe provincës së Maine. Ai është emërtuar sipas lumit Sarthe, i cili rrjedh nga lindja e Le Mans në veri të Angers . Kishte një popullsi prej 566,412 banorësh në 2019. [1]
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në fund të shekullit të 18-të, përpara se të ishte zyrtarisht Sarta, fisnikëria ndërtoi pallatet e tyre dhe kështjellat në këtë territor, si një arratisje nga Parisi.
Departamenti u krijua gjatë Revolucionit Francez më 4 mars 1790, në përputhje me ligjin e 22 dhjetorit 1789, duke filluar nga një pjesë e provincës së Maine . Ky i fundit u nda në dy departamente, Sarta në lindje dhe Majena në perëndim. [2]
Në kohën romake, kjo provincë përmbante qytetin e Mans, dhe shumë nga rrënojat e tij janë ende në këmbë. Banja termale romake tërheq shumë turistë, siç bën edhe Teatri i Aubigné-Racan, të dyja të vendosura në periferi të Anjou, Maine dhe Touraine .
Marin Mersenne, ndoshta figura më e rëndësishme shkencore në fillim të shekullit të 17-të, lindi në afërsi të Sartës.
Gjeografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Departamenti i Sartës është në skajin verior të rajonit administrativ të Pays de la Loire . Është në jug të Normandisë dhe në skajin jugor të Masivit Armorican . Kufizohet nga departamentet : Orne, Eure-et-Loir, Loir-et-Cher, Indre-et-Loire, Maine-et-Loire dhe Mayenne .
Ardhja e hekurudhave në 1854 nxiti tregtinë për ekonominë vendore. Një lidhje TGV u ndërtua në vitin 1989, duke lidhur komunitetin me transportin me shpejtësi të lartë. Për sa i përket lidhjeve rrugore, autooute A11, e cila u ndërtua në Le Mans nga lindja në 1978, rrit pozicionin strategjik të Sartës si portë për në perëndim francez.
Qytetet kryesore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Komuna më e populluar është Le Mans, prefektura. Përafërsisht 370,000 njerëz, që përbëjnë 65% të popullsisë së departamentit, jetojnë në zonën urbane Le Mans. Pjesa tjetër e departamentit ruan karakterin rural, me bujqësinë si pjesën kryesore të ekonomisë. Që nga viti 2019, ka 4 komuna me më shumë se 10,000 banorë: [1]
Komuna | Emri në shqip | Popullsia (2019) |
---|---|---|
Le Mans | Mansi | 143,847 |
La Flèche | Flesha | 14,858 |
Sable-sur-Sarthe | Rërësi | 12,125 |
Allonnes | Alona | 11,167 |
Demografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Zhvillimi i popullsisë që nga viti 1801:
|
Turizmi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]-
Muret Galo-Romane dhe Katedralja në Le Mans
-
Xham i njollosur në katedralen e Le Mans
-
24 Orët e Le Mansit është gara automobilistike më e vjetër në botë.[3]
-
Kisha e La Ferté-Bernard
-
Château du Lude
-
Château de Courtanvaux
- ^ a b Populations légales 2019: 72 Sarthe, INSEE
- ^ "The Sarthe region". Arkivuar nga origjinali më 14 korrik 2016. Marrë më 31 maj 2023.
{{cite web}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ "Weekly auto agenda: Le Mans". The Independent. 11 qershor 2010. Marrë më 22 prill 2011.
{{cite news}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!)