مصطفٰی رضا خان
مفتی اعظم | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
مصطفٰی رضا خان | |||||||
جم | 18 جولائی 1892 | ||||||
وفات | 11 نومبر 1981 (89 سال) | ||||||
رہائش | دفتر مفتی اعظم | ||||||
مذہب | اسلام | ||||||
فرقہ | سنی | ||||||
فقہی مسلک | حنفی | ||||||
رکن | دفتر مفتی اعظم ، اسلامک کیمونٹی آف انڈیا | ||||||
والد | احمد رضا خان | ||||||
والدہ | ارشاد بیگم | ||||||
بہن/بھائی | حامد رضا خان ، مصطفائی بیگم
| ||||||
مناصب | |||||||
مفتی اعظم ہند (8 ) | |||||||
دفتر وچ 1900ء کی دہائی – ۱۹۸۱ |
|||||||
| |||||||
عملی زندگی | |||||||
پیشہ | لکھاری ، مفتی ، فقیہ ، محدث ، مفسر قرآن ، مفتی اعظم | ||||||
پیشہ ورانہ زبان | عربی | ||||||
کارہائے نمایاں | الملفوظ | ||||||
تحریک | بریلوی مکتب فکر | ||||||
![]() | |||||||
ترمیم ![]() |
مضامین بسلسلہ |
بریلوی تحریک |
---|
فائل:Barelvihead.png |
|
ادارے بھارت
پاکستان
مملکت متحدہ |
مصطفٰی رضا خان قادری دا جم ٢٢ (22) /ذی الحجہ ١٣١٠ھ(1310)مطابق ٧ (7) / جولائی ١٨٩٣ء1893 ء بروزجمعہ بوقت صبح صادق علامہ حسن رضا خاں قادری دے گھر رضا نگرمحلہ سوداگران بریلی شریف وچ ہوئیا۔
مفتی اعظم ہند مولانا مصطفیٰ رضا خان قادری بریلوی علم اسلام دے اک عظیم بھارتی عالم دین تے حنفی فقیہ دے مفتی اعظم سن ۔
انہاں دی پیدائش 22 ذوالحجہ 1310ھ نوں ہوئی انہاں دا ناں محمد رکھیا گیا تے اوہ مصطفٰی رضاکے ناں توں معروف ہوئے۔ انہاں نے جملہ اپنے والد احمد رضا خان، بھائی محمد حامد رضا خان، علامہ شاہ رحم الہی منگلوری، سید بشیر احمد علی گڑھی تے ظہور الحسین رامپوری توں مختلف دینی و دنیاوی علوم و فنون وچ تعلیم حاصل کيتی۔
شجرہ نسب
[سودھو]خدمات
[سودھو]انہاں نے جامعہ رضویہ منظر اسلام بریلی وچ تقریباً تِیہہ سال تک تدریس دا فریضہ انجام دتا۔ اوہ اپنی جماعت رضائے مصطفٰی دے پلیٹ فارم توں شدھی تحریک ورگی تحریکاں دے خلاف جہاد کردے رہے تے ایمرجنسی دے دور وچ جدوں حکومت کیتی جانب توں جبرا نسبندی کرائی جارہی سی تاں آپ نے اس وقت اس دے حرام ہونے دا فتوی صادر کيتا تے حکومت کیتی جانب توں دباؤ بنانے دے باوجود وی فتوی واپس نئيں لیا تے انہاں نے قیام پاکستان دے لئی مؤثر اقدامات کیتے۔ بوہت سارے فتاویٰ جات لکھے تے کتاباں لکھياں۔
کتاباں تے رسالے
[سودھو]آپ دیاں لکھتاں دے متعلق ہن تک جو علم ہوئے سکیا انہاں دی مجموعی تعداد 38 اے، جو لکھتاں، تالیفات تے حواشی اُتے مبنی نيں۔[۱]
تصنیفات
[سودھو]- القسوۃ علی ادوارِ الحمرا الکفرۃ، 1334ہجری
- القول العجیب فی جواز التثویب، 1342 ہجری
- النکۃ علی مراء کلکتہ،
- مقتل اکذب و اجھل
- حجۃ و اھرہ بوجوب الحجۃ الحاضرۃ، 1342 ہجری
- مقتل کذب و کید، 1332 ہجری
- وقعات السنان فی حلق المسماۃ بسط البنان، 1330 ہجری
- الموت الالحمر، 1337 ہجری
- طرق الھدیٰ والارشاد الی احکام الامارۃ و الجھاد، 1341 ہجری
- فتاویٰ مصطفویہ، 1349 ہجری
- ادخال السنان الی حنک الحلقی بسط البنان
- سامان بخشش عرف گلستان نعت نوری
- طرد الشیطان (عمدۃ البیان)
- صلیم الدیان لتقطیع حبالۃ الشیطان
- وقایۃ اھل السنۃ عن مکر دیوبند و الفتنہ
- الھیٰ ضرب بہ اھل لحرب
- مسائل سماع
- سیف القھار علی عبید الکفار، 1322 ہجری
- مسلک مرادآباد اُتے معترضانہ ریمارک، 1922ء
- فصل الخلافۃ، 1922ء
- کانگریسیاں دا رد، 200 صفحات
- الرحم الدیانی علی راس الوسواس الشیطانی
- نھاء السنان
- تنویر الحجۃ بالتواء الحجۃ
- داڑھی دا مسئلہ
- وہابیہ دی تقیہ بازی
- القثم القاصم للداسم القاسم
- الکادی وی العادی والغادی
- اشد الباس علی عابد الخناس
- نورالفرقانین جندالالہ و احزاب الشیطان
- شفاء العی فی جواب سوال بمبئی
تالیفات
[سودھو]- الطاری الداری لھفوات عبد الباری (3 حصے)، عبدالباری فرنگی محلی تے امام احمد رضا خان دی خط کتابت دے مجموعے
- الملفوظ، (4 حصے)، امام احمد رضا خان دے ملفوظات دی ترتیب
- نفی العار عن معائب المولوی عبد الغفار
حواشی
[سودھو]- کشف ضلال دیوبند (حواشی وتکمیلات بر الاستمداد علی اجیال الارتداد تصنیف امام احمد رضا خان )
- حاشیہ تفسیر احمدی
- حاشیہ فتاوی عزیزی
- حاشیہ فتاویٰ رضویہ کتاب النکاح
- حاشیہ فتاویٰ رضویہ کتاب الطهارة
شاگرد
[سودھو]مولانا مصطفیٰ رضا خان بریلوی رحمۃ اللہ علیہ دے بوہت سارے شاگرد تے خلیفہ نيں، جنہاں وچوں چند دے ناں درج ذیل نيں:
مفتی محمد اعجاز ولی خاں صاحب بریلی
محمد ضیاء المصطفٰی اعظمی(مبارکپور)
مفتی محمد رجب علی نانپاروی
مفتی غلام جیلانی گھوسوی
محمد ابراہیم رضا خاں جیلانی
غزالی زماں علامہ سید احمد سعید کاظمی
حبیب الرحمن (اڑ یسہ)
حاجی مبین الدین امرہوی
علامہ عبد المصطفٰی ازہری
مفتی محمد شریف الحق امجدی گھوسی
قاضی شمس الدین احمد جونپوری
مشتاق احمد نظامی
مولانا محمد سبطین رضا خان
مولانا محمد تحسین رضا خاں
ریحان رضا خاں
مولانا محمد اختر رضا خان قادری
سید مبشر علی میاں
سیدشاہد علی
وغیرہ زیادہ نمایاں نيں۔
وفات
[سودھو]14 محرم 1402 ہجری/11 نومبر 1981ءرات اک بج کر چالیس منٹ اُتے فوت ہوئے گئے۔ جمعہ دی نماز دے بعد لکھاں افراد نے نماز جنازہ اسلامیہ کالج دے وسیع میدان وچ ادا کيتی تے اپنے والد شیخ الاسلام و المسلمین امام احمد رضا خان بریلوی رحمۃ اللہ علیہ دے پہلو وچ بریلی شہر وچ دفن کر دتا گیا ۔
باہرلے جوڑ
[سودھو]حوالے
[سودھو]- ↑ محمد شکیل مصباحی، جہان مفتی اعظم، شبیر برادرز، لاہور۔ صفحہ 757 توں 776
|
- صفحات مع خاصیت P511
- 1892 دے جم
- 18 جولائی دے جم
- مضامین جنہاں وچ اردو بولی دا متن شامل اے
- 1981 دیاں موتاں
- 11 نومبر دیاں موتاں
- صفحات مع خاصیت P463
- ویکی ڈیٹا توں ماخوذ کارہائے نمایاں
- تحریک ویکی ڈیٹا توں ماخوذ
- ٹُٹے ہوئے جوڑاں آلے صفحے
- 1918 دیاں موتاں
- احمد رضا خان دا خاندان
- احمد رضا خان دے خلفا
- احناف
- بریلوی مکتب فکر دیاں شخصیتاں
- بریلی دیاں شخصیتاں
- بھارت دے سنی علما
- ہندوستانی صوفیا
- بھارتی مصنف
- پشتون نژاد بھارتی شخصیتاں
- سلسلہ برکاتیہ
- علماء علوم اسلامیہ
- مسلم تاریخی شخصیتاں
- مفتیان اعظم
- نعت خواں
- نعتیہ شاعر
- بھارتی مفتیان اعظم
- بھارتی علمائے اسلام