Pierre Cambronne
![]() | |
generał | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Główne wojny i bitwy |
Pierre Jacques Étienne Cambronne (ur. 26 grudnia 1770 w Saint-Sébastien-sur-Loire, zm. 29 stycznia 1842 w Nantes) – francuski generał.
Walczył we wszystkich wojnach epoki napoleońskiej. Towarzyszył Napoleonowi Bonapartemu na wyspie Elbie.[potrzebny przypis] W bitwie pod Waterloo, dowodząc dywizją gwardii, został ranny[1].
Przypisywane są mu słowa, które miał wypowiedzieć w czasie bitwy pod Waterloo. Na wezwanie Brytyjczyków do poddania się miał odpowiedzieć: La garde meurt, mais elle ne se rend pas („Gwardia umiera, ale nie poddaje się”)[2], podczas gdy jeden z jego żołnierzy dodał: Merde! (dosł. „Gówno!”)[1][3].
W późniejszym okresie otrzymał tytuł wicehrabiego (1820) oraz pełnił funkcję komendanta Lille.
Nawiązania w kulturze
[edytuj | edytuj kod]Słowa Cambronne’a spod Waterloo przytacza Victor Hugo w „Nędznikach” (gdzie przypisywana mu jest wersja ze słowem Merde![4]).
Nawiązanie do postaci Cambronne’a i jego słów pojawia się w wierszu Władysława Broniewskiego pt. Bagnet na broń, napisanym w kwietniu 1939:
- Bagnet na broń!
- A gdyby umierać przyszło,
- przypomnimy, co rzekł Cambronne,
- i powiemy to samo nad Wisłą[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Malarski 1984 ↓, s. 174–175.
- ↑ La garde meurt
- ↑ mot de Cambronne
- ↑ Victor Brombert , Les Misérables: Salvation from Below, Harold Bloom (red.), „Modern Critical Views: Victor Hugo”, Chelsea House, 1988, s. 212–215 .
- ↑ Bagnet na broń. W: Władysław Broniewski: Wiersze zebrane. Wyd. II. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1956, s. 184.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Tomasz Malarski: Waterloo 1815. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1984. ISBN 83-11-06979-4.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Pierre-Jacques Cambronne (1770–1842). napoleon.org.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-22)].