Przejdź do zawartości

Modernistyczne osiedla mieszkaniowe w Berlinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Modernistyczne osiedla mieszkaniowe w Berlinie[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo

 Niemcy

Typ

kulturowy

Spełniane kryterium

II, IV

Numer ref.

1239

Region[b]

Europa i Ameryka Północna

Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę

2008
na 32. sesji

Położenie na mapie Berlina
Mapa konturowa Berlina, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Miasto ogród Falkenberg”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Miasto ogród Falkenberg”
Ziemia52°24′37,0″N 13°33′53,0″E/52,410278 13,564722

Modernistyczne osiedla mieszkaniowe w Berlinie (niem. Siedlungen der Berliner Moderne) – sześć zespołów domów mieszkalnych, będących efektem innowacyjnej polityki mieszkaniowej w latach 1910 do 1933, szczególnie w okresie Republiki Weimarskiej[1]: miasto ogród Falkenberg, osiedle Schillerpark, wielki zespół mieszkaniowy Britz, osiedle im. Carla Legiena, Białe Miasto, wielki zespół mieszkaniowy Siemensstadt. Osiedla w duchu Nowej Rzeczowości (niem. Neue Sachlichkeit) zaprojektowali niemieccy architekci, głównie Bruno Taut i Martin Wagner(inne języki). Kompleksy ilustrują rozwój modernistycznego budownictwa socjalnego od miast-ogrodów po funkcjonalne wielkie zespoły mieszkaniowe.

W lipcu 2008 modernistyczne osiedla mieszkaniowe w Berlinie zostały wpisane na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO[2].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Osiedla modernistyczne były efektem innowacyjnej polityki mieszkaniowej prowadzonej po I wojnie światowej, szczególnie w okresie Republiki Weimarskiej. Celem polityki była budowa funkcjonalnych mieszkań za przystępną cenę, by poprawić warunki życia ludności o niskich dochodach. Projektowano słoneczne, jedno-, pięciopokojowe mieszkania z balkonami, wyposażone w kuchnie i łazienki[2]. W latach 1924–1931 powstało w Berlinie 140 tysięcy nowych mieszkań[3]. Szczególną wagę przykładano do funkcjonalności osiedli, zapewniano dobrze rozwiniętą infrastrukturę publiczną oraz liczne tereny zielone (parki i skwery).

Głównymi planistami berlińskich osiedli byli niemieccy architekci przedwojennego modernizmu Bruno Taut i Martin Wagner(inne języki), z którymi współpracowali również inni budowniczowie, m.in. Hans Scharoun i Walter Gropius. Nowe osiedla w dzielnicach Bohnsdorf, Britz, Charlottenburg, Prenzlauer Berg, Reinickendorf i Wedding stały się przykładem dla rozwiązań architektonicznych budownictwa socjalnego w okresie międzywojennym.

Jako pierwsze powstało miasto ogród Falkenberg (niem. Gartenstadt Falkenberg) projektu Bruno Tauta, oferujące 128 mieszkań (1913–1916). Zespół składa się z jedno- i dwupiętrowych domów różniących się wielkością i proporcjami. Domy odznaczają się kolorowymi elewacjami o kontrastujących barwach.

W latach 1924–1930 Taut zainspirowany funkcjonalną architekturą holenderską (Jakobusa Ouda) zbudował osiedle Schillerpark. Zespół składa się z dwupiętrowych domów (300 mieszkań) o ścianach z czerwonej palonej cegły ze wstawkami wokół okien i balkonów z cegły pomalowanej na biało.

W latach 1925–1930 powstał duży kompleks mieszkaniowy na blisko dwa tysiące mieszkań – wielki zespół mieszkaniowy Britz (zwany też Osiedlem Podkowy), zaprojektowany wspólnie przez Tauta i Martina Wagnera. W centrum osiedla znajduje się półkolisty staw otoczony wielorodzinnym budynkiem na planie podkowy.

Pod koniec lat 20. Taut zaprojektował duże osiedle niskich, trzy-, czteropiętrowych bloków na 1500 mieszkań (miasto-sypialnię) – osiedle im. Carla Legiena (niem. Wohnstadt Carl Legien).

Na przełomie lat 20. i 30. miasto sfinansowało za sumę 15 milionów marek budowę kolejnych dwóch osiedli na około 2600 mieszkań: Białego Miasta (niem. Weisse Stadt) i wielkiego zespołu mieszkaniowego Siemensstadt (niem. Grossiedlung Siemensstadt).

Lista osiedli

[edytuj | edytuj kod]
Osiedle Dzielnica Budowa Projekt Architekci Zdjęcie
Miasto ogród Falkenberg Bohnsdorf
(Treptow-Köpenick)
1913–1916 Bruno Taut Bruno Taut
Heinrich Tessenow
Osiedle Schillerpark Wedding
(Mitte)
1924–1930 Bruno Taut Bruno Taut
Max Taut (odbudowa)
Hans Hoffmann (rozbudowa)
Wielki zespół mieszkaniowy Britz Britz
(Neukölln)
1925–1930 Bruno Taut Bruno Taut
Martin Wagner(inne języki)
Osiedle im. Carla Legiena Prenzlauer Berg
(Pankow)
1928–1930 Bruno Taut Bruno Taut
Franz Hillinger(inne języki)
Białe Miasto Reinickendorf
(Reinickendorf)
1929–1931 Otto Rudolf Salvisberg
Martin Wagner(inne języki)
Otto Rudolf Salvisberg
Bruno Ahrends(inne języki)
Wilhelm Büning(inne języki)
Wielki zespół mieszkaniowy Siemensstadt Charlottenburg
(Charlottenburg-Wilmersdorf)
1929–1934 Hans Scharoun
Martin Wagner(inne języki)
Hans Scharoun
Walter Gropius
Otto Bartning(inne języki)
Fred Forbat(inne języki)
Hugo Häring
Paul Rudolf Henning(inne języki)

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Niemcy. Polski Komitet ds. UNESCO. [dostęp 2017-04-24].
  2. a b Monika Kuc. Niemieckie zabytki skromne i gustowne. „Rzeczpospolita”, 2008-08-12. [dostęp 2008-11-20]. 
  3. Berliner Siedlungen der 1920er Jahre auf der UNESCO Welterbe-Liste Politischer und sozialer Hintergrund. [dostęp 2008-11-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (31 marca 2016)]. (niem.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]

Literatura

[edytuj | edytuj kod]
  • Jörg Haspel, Annemarie Jaeggi: Siedlungen der Berliner Moderne. Monachium: Deutscher Kunstverlag, 2007. ISBN 978-3-422-02091-7. (niem.).
  • Landesdenkmalamt Berlin im Auftrag der Senatsverwaltung für Stadtentwicklung Berlin (wyd.), Winfried Brenne: Siedlungen der Berliner Moderne. Nominierung zur Aufnahme in die Welterbeliste der UNESCO. Berlin: Braun Verlagshaus, 2007. ISBN 3-938780-20-7. (niem.).
  • ICOMOS Nationalkomitee der Bundesrepublik Deutschland und Landesdenkmalamt Berlin: Welterbestätten des 20. Jahrhunderts. Defizite und Risiken aus europäischer Sicht. Michael Imhof Verlag, 2008. ISBN 978-3-86568-393-9. (niem.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]