Węglan wapnia
Węglan wapnia (E170) – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu węglowego i wapnia.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Wzór sumaryczny |
CaCO3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Masa molowa |
100,09 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||
Wygląd |
biały, drobnokrystaliczny proszek[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||
Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Numer CAS | |||||||||||||||||||||||||||||||||
PubChem | |||||||||||||||||||||||||||||||||
DrugBank | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||||||||||||||||||||
ATC | |||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Występowanie
edytujWęglan wapnia jest szeroko rozpowszechniony w przyrodzie, stanowiąc podstawowy składnik wielu minerałów (np. kalcytu i aragonitu)[4], a także niektórych skał (dolomitu, kredy i koralu[5]).
-
Kalcyt -
Aragonit -
Dolomit -
Koral (gałązki)
Właściwości
edytujPod wpływem wysokiej temperatury rozkłada się na tlenek wapnia i dwutlenek węgla[4]:
Zastosowanie
edytujUżywany jako materiał budowlany. W postaci wapienia stosowany jako kamień budowlany, zaś w formie sproszkowanych skał wapiennych jako surowiec do produkcji wapna palonego[4]. Bardzo drobno zmielony może być także wykorzystywany jako biały barwnik – w postaci farby wodnej (tzw. biel wiedeńska).
Jest chemicznym dodatkiem do żywności, oznaczonym jako E170. Używany jako utwardzacz, a także biały barwnik spożywczy w produktach takich jak: pieczywo, herbatniki, wyroby cukiernicze, lody, cukierki oraz konserwowane owoce i warzywa. Choć w niewielkich ilościach jest uznawany za nieszkodliwy, to jego nadmiar może powodować bóle brzucha oraz zaparcia[5].
Jest jedną z najczęściej spotykanych w suplementach diety form dostarczania wapnia do organizmu, którego przyswajalność w takiej formie szacuje się średnio na poziomie ok. 30%[6]. Stosowany pomocniczo w leczeniu zgagi i refluksu żołądkowo-przełykowego ze względu na działanie zobojętniające wobec kwasu solnego[7]:
Stosowany w rolnictwie jako składnik wapna nawozowego węglanowego do wapnowania gleby.
Inne zastosowania
edytujWęglan wapnia można znaleźć również w kosmetykach (np. w pudrze do twarzy), a także w wybielaczach, tabletkach z witaminami oraz w papierosach[5]. W technologii oczyszczania wody wykorzystywany do wzrostu zasadowości oraz związania agresywnego dwutlenku węgla. Stopień zasadowości bywa podawany jako [g CaCO3/m³], im więcej gramów CaCO3 na jednostkę objętości, tym wyższa zasadowość.
Przypisy
edytuj- ↑ a b Farmakopea Polska VI, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2002, s. 1176, ISBN 83-88157-18-3 .
- ↑ Calcium carbonate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 1650 (niem. • ang.).
- ↑ Węglan wapnia (nr C6763) w katalogu produktów Sigma-Aldrich (Merck).
- ↑ a b c Encyklopedia popularna, Tom IV. Wyd. II. Warszawa: PWN, 1987. ISBN 83-01-00000-7.
- ↑ a b c Bill Statham: E213: Tabele dodatków i składników chemicznych. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2006. ISBN 978-83-7243-529-3.
- ↑ Wapń (węglan wapnia) (opis profesjonalny). Medycyna Praktyczna. [dostęp 2021-02-21].
- ↑ Wapniowa gaśnica. Solgar.pl. [dostęp 2021-02-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-23)].