Ֆրեդ Աֆրիկյան
Ֆրեդ Աֆրիկյան | |
---|---|
![]() | |
Ի ծնե | Ֆրեդ Գուրգենի Աֆրիկյան |
Ծնվել է | մարտի 25, 1937 |
Ծննդավայր | Արթիկ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ |
Մահացել է | հոկտեմբերի 13, 2018 (81 տարեկան) |
Վախճանի վայր | Երևան, Հայաստան |
Ազգություն | հայ |
Ճյուղ(եր) | ճարտարապետություն |
Գործունեություն | ճարտարապետ |
Կրթություն | ՀԱՊՀ (1961) |
Աշխատավայր | Հայնախագիծ |
Ուշագրավ աշխատանքներ | Հայոց այբուբենի հուշարձան, Մարտական ծառայության մեդալ և «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» մեդալ |
Պարգևներ | |
Անդամություն | Հայաստանի ճարտարապետների միություն |
Ֆրեդ Աֆրիկյան Վիքիքաղվածքում | |
![]() |
Ֆրեդ Գուրգենի Աֆրիկյան (մարտի 25, 1937, Արթիկ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 13, 2018, Երևան, Հայաստան), հայ ճարտարապետ, նկարիչ-ձևավորող, տառաստեղծ։ Եղել է Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1955-1961 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետական բաժնում։ 1961-2003 թվականներին աշխատել է «Հայնախագիծ» նախագծային ինստիտուտում նախ որպես ճարտարապետ, ապա՝ նախագծի գլխավոր ճարտարապետ։ 1963 թվականից եղել է Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ։ Ֆրեդ Աֆրիկյանը մեծ ներդրում ունի հայ տառարվեստի և գրքերի գեղարվեստական ձևավորումների ասպարեզում[1][2]։ 1984 թվականին լույս է տեսել նրա «Տառարվեստ» ալբոմը՝ 150 հեղինակային տառատեսակներով, 2011 թվականին՝ «Հայ Գիր» ալբոմը նոր 200 տառատեսակներով[3]։
Ճարտարապետ Աննա Ալոյանի ամուսինն է, նկարչուհի Մանո Աֆրիկյանի հայրը։
Ստեղծագործական ուղի
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1984 թվականին Աֆրիկյանի հեղինակությամբ հրատարակվել է «Տառարվեստ» ալբոմը, որը պարունակում է 120 հայկական գեղարվեստական տառատեսակներ։ 2011 թվականին հրատարակվել է նրա դասական և կանոնական համակարգերի հայկական տպագրական տառատեսակների 200 շրիֆտներ պարունակող «Հայգիր» կատալոգը։ Գեղարվեստականորեն ձևավորել է շուրջ 400 գիրք, որից չորսը իր հեղինակած բանաստեղծությունների՝ «Պոեմ էակի», «Օրհներգումն արեգական», «Մարդ միսթիկական», «Աֆորիզմներ» ժողովածուները։
Իրականացրել է հետևյալ հեղինակային նախագծեր՝
- Լենինականի Արագած փողոցի բնակելի տներ և դրանց կառուցապատում
- Լենինականի տեքստիլ կոմբինատի վարչական շենք
- Լենինականի ծածկած շուկա
- Ծաղկաձորի պիոներ ճամբար
- Իջևանի պիոներ ճամբար
- Մեծամորի մշակույթի պալատ
- Կամոյի մշակույթի պալատ
- Մասիսի գեղագիտության կենտրոն
- Աբովյանի ստորգետնյա երկդահլիճ կինոթատրոն
- Ապարանի մայրուղուն առընթեր Հայաստանում գրերի գյուտի 1500 ամյակին նվիրված «Հայոց այբուբենի հուշարձան»
Հեղինակ է կառավարական երեք մեդալների՝
- «Մարտական ծառայության համար»
- «Արիության համար»
- «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար»
Հեղինակային գրքեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Տառարվեստ։ Հայկական գեղարվեստական տառատեսակների 120 տախտակ։ «Սովետական գրող», 1984[4]
- Հայկական նոր տպագրական տառատեսակների «ՀԱՅԳԻՐ» կատալոգը, 2011 (200 տառատեսակներ)
- «Աֆորիզմներ», 1995
- «Պոեմ էակի», 2000
- «Օրհներգումն արեգական», 2000
- «Մարդ միսթիկական», 2007
- «Բևեռացում», 2017, ISBN 978-9939-0-2443-1
Գրքերի ձևավորումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Պարույր Սևակ, 6 հատորյակ, 1972
- Հովհաննես Թումանյան։ "Лирика", 1982
- Գևորգ Բրուտյան, «Փիլիսոփայությունը երկխոսություններում», 1985
- Григор Нарекаци, "Книга скорбных песний"1984
- Джон Киракосян, "Геноцид армян во время османской империи", 1982
- М. Т. Кочарян, "Гольбах и современность"
- Ջոն Ասատրյան, «Երգեր» Պարույր Սևակի խոսքերով
- Ռոմանոս Մելիքյան, «Զմրուխտ»
- Բժշկական էթիկա
- «Ողջ աշխարհի ոսկին» մարզական
- «Նամակներ փառքի և անմահության», 1975
- «Միքելանջելո»
Լոգոներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ճարտարապետների միություն
- «Հայնախագիծ» ինստիտուտ
- «ԵրՇին տրեստ»
- «Հայրենադարձ իրանահայերի միություն»
Թերթերի գլխագրեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- «Հայաստանի ֆիզկուլտուրնիկ»
- «Գրքերի աշխարհ»
- «Հայաստանի Հանրապետություն»
- «Ազատամարտ»
- «Ակունք»
Մրցանակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2012
- «Հայ գրի» կատալոգի ձևավորում, 3-րդ մրցանակ, 2013
- Մրցանակ աղետի գոտում բնակելի մենատների նախագծերի համար
- Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճ, 2-րդ մրցանակ, 1995
- Սպիտակի երկրաշարժի հուշարձան, 2-րդ մրցանակ, 1990
Պատկերասրահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Ֆրեդ Աֆրիկյան
- ↑ Ֆրեդ Աֆրիկյանի «Հայգիրը»՝ 200 տառաոճերով։
- ↑ Այվազյան, Հովհաննես; Ղազարյան, Հայկանուշ (2015). Հայ գրատպություն եւ գրքարվեստ։ հանրագիտարան. Haykakan hanragitaran hratarakchʻutʻyun. ISBN 9785897000425.
- ↑ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հիմնարար գիտական գրադարան(չաշխատող հղում)
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ֆրեդ Աֆրիկյան Արխիվացված 2018-09-22 Wayback Machine
- Ֆրեդ Աֆրիկյան, Ճարտարապետ Ֆրեդ Աֆրիկյանի հեղինակած գրքերը Հայաստանի ազգային գրադարանին նվիրեց հեղինակի կինը՝ ճարտարապետ Աննա Ալոյանը
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Wikiquote-logo-hy.svg/49px-Wikiquote-logo-hy.svg.png)
- Մարտի 25 ծնունդներ
- 1937 ծնունդներ
- Արթիկ քաղաքում ծնվածներ
- Հոկտեմբերի 13 մահեր
- 2018 մահեր
- Երևան քաղաքում մահացածներ
- ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
- ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Ճարտարապետներ այբբենական կարգով
- Հայ ճարտարապետներ
- Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ
- Հայ տառաստեղծներ
- Հայ նկարիչներ
- Հայ ձևավորողներ