آخن
آخن | |
---|---|
![]() سراسرنمای آخن، دربرگیرندهٔ دبیرستان کایزر کارلس (جلوی عکس)، شهرداری (عقب مرکز عکس) و کلیسای جامع آخن (عقب سمت راست عکس) | |
کشور | آلمان |
ایالت | نورد-راین وستفالن |
منطقه اداری | کلن |
ناحیه | آخن |
حکومت | |
• شهردار | مارسل فیلیپ (CDU) |
• احزاب حکومتی | CDU / سبزها |
مساحت | |
• کل | ۱۶۰٫۸۳ کیلومتر مربع (۶۲٫۱۰ مایل مربع) |
ارتفاع | ۲۶۶ متر (۸۷۳ فوت) |
جمعیت (۲۰۰۸–۰۶–۳۰) | |
• کل | ۲۵۷۹۳۵ |
• تراکم | ۱۶۰۰/کیلومتر مربع (۴۲۰۰/مایل مربع) |
منطقهٔ زمانی | |
کدهای پستی | ۵۲۰۶۲–۵۲۰۸۰ |
کدهای شمارهگیری | ۰۲۴۱ / ۰۲۴۰۵ / ۰۲۴۰۷ / ۰۲۴۰۸ |
پلاک خودرو | AC |
وبگاه | www.aachen.de |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Karte_Aachen_Stadtbezirke.png/220px-Karte_Aachen_Stadtbezirke.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Aachen_BW_2016-07-09_11-56-24.jpg/220px-Aachen_BW_2016-07-09_11-56-24.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/25/Lage_der_kreisfreien_Stadt_Aachen_in_Deutschland.png)
اکس-لا-شاپل (به فرانسوی: Aix-la-Chapelle) یا آخن ( آوا راهنما·اطلاعات) (به آلمانی: Aachen) شهری در ایالت نوردراین-وستفالن، در شمالغرب آلمان، نزدیکی مرزهای هلند و بلژیک جای گرفتهاست. جمعیت اکس-لا-شاپل در سال ۱۸۹۰ از مرز ۱۰۰٬۰۰۰ نفر گذشت و به جمع کلانشهرهای آلمان پیوست.
تاریخ اکس-لا-شاپل به دوره رومیان میرسد. شارلمانی آن را به پایتختی برگزید و از ۹۳۶ تا ۱۵۳۱م پادشاهان بزرگ آلمان در آن تاجگذاری کردند.[۱]
آخن در منطقه مرزی هلند و بلژیک واقع شده و با شهرهایی مانند کلن، دوسلدورف، دویسبورگ، بن، مونشنگلادباخ، کرفلد و لورکوزن در آلمان، لیژ در بلژیک و ماستریخت، هیرلن و رورموند در هلند همجوار است.
کلیسای جامع اکس-لا-شاپل به عنوان نماد شهر آخن در سال ۱۹۷۸ به عنوان اولین بنای تاریخی آلمان در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
دانشگاه فنی اکس-لا-شاپل که یکی از بزرگترین دانشگاههای فنی اروپاست در این شهر واقع شدهاست.
موقعیت جغرافیایی
[ویرایش]شهر آخن در نقطه امتداد مرزهای آلمان، هلند و بلژیک واقع شدهاست. این شهر ۲۳٬۸ کیلومتر مرز مشترک با بلژیک و ۲۱٬۸ کیلومتر مرز مشترک با هلند دارد. این شهر در حوضه آبریز رود ماس قرار دارد.
نام
[ویرایش]این شهر بخاطر مرزی بودن و نزدیکی به حوزههای زبانی گوناگون، در هر یک از زبانهای منطقه نامی دیگر یا تلفظی دیگر پیدا کردهاست. جدول زیر شامل نامها و تلفظهای مختلف این شهر است. در منابع فارسی مثل عمده شهرهای آلمان نام این شهر از زبان فرانسوی گرفته شدهاست.
زبان | نام | تلفظ در سامانه IPA |
---|---|---|
آلمانی | Aachen | [ˈa:xən] |
فرانسوی | Aix-la-Chapelle | [ˌɛkslaʃaˈpɛl] |
لاتین | Aquae Granni, Aquisgranum[۲] | |
اسپانیایی | Aquisgrán | [akisˈɣran] |
لوکزامبورگی | Oochen | [ˈɔ:xən] |
هلندی | Aken | [ˈa:kən] |
چکی | Cáchy | [t͡saxɪ] |
لهستانی | Akwizgran | |
ایتالیایی | Aquisgrana | |
روسی | Ахен |
گویش
[ویرایش]لهجه محلی آخن که با نام Aachener Platt – Öcher ([ˈœʃʌ]) شناخته میشود، جزء زبان ریپواری است.
سرزمینها و شهرهای همسایه
[ویرایش]شهرهای هرزوگنراس، وورسلن، اشوایلر، اشتولبرگ و روتگن در ناحیه آخن، رئران، کلمی و پلومبیر در استان لیژ بلژیک، و شهرهای والس، گولپن-ویتم، سیمپلولد و هیرلن در استان لیمبورخ در هلند از منطقههای هممرز آخن هستند.
شهرهای خواهر
[ویرایش]آخن با شهرهای زیر خواهر است:[۳][۴]
- ۱۹۵۵
لیژ، بلژیک
- ۱۹۶۷
رنس، فرانسه[۳]
- ۱۹۷۹
هلیفکس، انگلستان[۳]
- ۱۹۸۵
تولدو، اسپانیا[۳]
- ۱۹۸۶
ننگبو، چین[۳]
- ۱۹۸۸
ناومبورگ، آلمان
- ۱۹۹۳
آرلینگتون، ایالات متحده آمریکا[۳]
- ۱۹۹۹
کیپ تاون، آفریقای جنوبی[۵]
- ۲۰۰۱
کلادنو، جمهوری چک[۶]
- ۲۰۰۵
کوستروما، روسیه
- ۲۰۱۰
بالتیمور، شهرستان کورک، ایرلند
- ۲۰۱۳
ساری یر، ترکیه
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ بعلبکی، منیر (۱۹۸۰). «Aachen». دانشنامه المورد. ج. ۱. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۱۷.
- ↑ Aquisgranum
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ Calderdale Council (2013). "Aachen: Twin towns: Calderdale Council". calderdale.gov.uk. Archived from the original on 28 September 2013. Retrieved 2 January 2013.
- ↑ en-db (2013). "Aachen, Aachen, North Rhine-Westphalia, Germany - City, Town and Village of the world". en.db-city.com. Retrieved 3 January 2013.
- ↑ Aachen-Kapstadt.de
- ↑ "Partnerská města Kladna" (به چکی). 1 December 2009. Retrieved 7 April 2010.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- آخن
- ۷۶۵ (میلادی)
- آخن (شهرستان)
- ایالتهای امپراتوری مقدس روم
- پایانههای مرزی آلمان و بلژیک
- تاریخ یهودیان آلمان
- مکانهای زیارتی کاتولیک
- سده ۱ (میلادی)
- سکونتگاههای دارای چشمه آب گرم در آلمان
- شهرستانها در نوردراین-وستفالن
- شهرکهای نوردراین-وستفالن
- شهرها و شهرکهای امپراتوری روم در آلمان
- شهرهای امپراتوری روم
- شهرهای دانشگاهی آلمان
- شهرهای نوردراین-وستفالن
- ماده فرانسه
- مناطق مسکونی بنیانگذاریشده در سده ۱ (میلادی)