grand
Etimolodjeye
[candjî]Tayon-bodje latén « grandis » (« grand », « vî »).
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /ɡʀã/ /ɡʀɔ̃/ (minme prononçaedje cåzu pattavå)
- prononçaedje zero-cnoxheu : /ɡʀã/
- Ricepeures : nén rcepåve
Addjectif
[candjî]singulî | pluriyal | |
---|---|---|
omrin | grand | grands |
femrin atribut | grande | grandes |
femrin epitete (todi padvant) |
grande | grandès |
grand omrin (come addjecif djondrece, todi metou padvant l’ no)
- hôt so pîs, so pates, so bodje.
- I s’ aveut acropou po såcler, et (…) ses djambes estént edoirmowes. I s’ tineut di totes ses foices a des grandès cawes di crompires. — Louis Remacle, Proses wallonnes, p. 86 (fråze rifondowe).
- hôt et lådje, gros.
- foirt sitindou.
- Totossu vite rintrêye, Påla fwait nosse briket ey elle espåme nosse grand terrasse. — D. Lionnet, (sourdant a recråxhî).
- foirt rilomé.
- C’ esteut onk des pus grands scrijheus e walon.
- vî assez, k’ a l’ ådje di råjhon.
- Et po t’ disfinde, cwand dj’ serè grand,
Sins halkiner, dji shurè l’ voye
K’ ont shuvou l’ an trinte, nos parints— Joseph Vrindts, ”Vîx Lîge” (1901), p.34, “Walon d’vant tot !” (fråze rifondowe). - To n’ direus on grand grigneus djonne ki pîle et somadjî azeure po rén. — Émile Gilliard (fråze rifondowe).
- Et po t’ disfinde, cwand dj’ serè grand,
- long.
- On grand laid vî ctoirdou bwès. — Louis Remacle (fråze rifondowe).
- consecant(e), k’ on-z î tént foirt.
- C’ est ene sacwè d’ grand por mi, ki vos åyîxhe fwait vosse comunion.
- Les « Gott mit uns », « Allah akbar », « Au nom du Christ », ont trop sovint siervou a-z escourci les djins pol pus grand crime so cisse tere ci : li guere. — Paul-Henri Thomsin (fråze rifondowe).
- Li grand doû esteut poirté èn an, et deus po les près-parints.
Ratourneures
[candjî]- a grand poenne : avou bråmint des rujhes.
- vos åroz do grand doet : mancî èn efant di lyi mostrer l’ erî-doet stindou po l’ fé schoûter.
- grand doû : doû avou candjmint d’ mousmint, disfinse di s’ amuzer, evnd.
Parintaedje
[candjî]- granmint, granddimint
- grandeur, grandissîme
- grandi, grandixhaedje
- grandiveus, grandiveusté, grandiveuzmint
- agrandi, agrandixhaedje
- ragrandi, ragrandixhaedje
Mots d’ aplacaedje
[candjî]- femrins cmons nos, avou grand-
- kimons nos d’ aplacaedje simpe.
Ortografeyes
[candjî]Ratournaedjes
[candjî]Nén definixhant prezintoe
[candjî]grand (nén candjåve) (divant on no, omrin u femrin sins årtike)
- dins ene fråze di noyaedje, vout dire « nén bråmint do, nén bråmint del, nén bråmint des ».
- On n’ a nén grand ovraedje di ces djoû ci.
- I n’ fåt nén grand tins.
- Gn aveut nén grand djin a l’ etermint.
- I n’ pasreut dedja grand matons : li pés est tot deur : li mamite est trop viye. — Sintake do walon del Gléjhe (fråze rifondowe).
- N aveut nén grand tchoi sol dicåce.
- E l’ plaece di dvant, pavêye di belès schayes lujhantes come do mårbe, i gn a nén grand meube : ene ronde tåve, ene dresse, on lét dvant l’ finiesse ey ene sitouve inte li dresse et l’ lét — Gérard Baudrez, divins Veye di tchén p. 7 (fråze rifondowe).
- dins ene fråze di djhaedje.
- Il est grand tins.
- Gn a-t i grand devôcion a fé do botchî ? — Sintake do walon del Gléjhe (fråze rifondowe).
- N aveut i grand djin a l’ etermint ?
Mots d’ aplacaedje
[candjî]Sinonimeye
[candjî]- (fråze di noyaedje): nén bråmint do, nén bråmint del, nén bråmint des
- (fråze di djhaedje): waire di, pô di
Ratournaedjes
[candjî]nén bråmint di
Francès : pas grand (fr) (monde)
Addjectif
[candjî]singulî | pluriyal | |
---|---|---|
omrin | grand | grands |
femrin | grande | grandes |
grand omrin
Categoreyes :
- Mots do walon
- Walon
- Mots do walon vinant do latén
- Mots ki s' prononcèt parey cåzu totavå
- Mots do walon d' on seu pî
- Addjectifs do walon
- Addjectifs ås cénk cognes ortografikes
- Addjectifs do walon todi metous padvant
- Mots do walon avou des ratourneures
- Nén definixhants prezintoes do walon
- Mots nén candjåves do walon
- Mots do francès
- Francès
- Addjectifs do francès
- Mots do francès scrîts come e walon