John Fante
John Fante | |
---|---|
Doğum | John Fante 8 Nisan 1909 Denver, Colorado, ABD |
Ölüm | 8 Mayıs 1983 (74 yaşında) Los Angeles, Kaliforniya, ABD |
Meslek | Romancı, kısa hikâye yazarı ve Senarist |
Vatandaşlık | ABD |
Dönem | 1936–82 |
Tür | Yarı-Otobiyografik |
Edebî akım | Kirli Gerçekçilik |
John Fante (d. 8 Nisan 1909 - ö. 8 Mayıs 1983) İtalyan asıllı Amerikalı romancı, kısa hikâye yazarı, senarist.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]John Fante'nin babası olan duvar işçisi Nick Fante, bir İtalyandı. Yüzyılın başında ABD'ye göç etti, 8 yıl sonra da oğul John dünyaya geldi. Boulder'da yetişti, Colorado Üniversitesi'ne kayıt yaptırdıysa da eğitimini tamamlayamadı, 20 yaşındayken okuldan ayrıldı. 1918'de ABD vatandaşı olan baba Nick Fante, 1929 yılında ailesini terk etti. Babanın da ayrılmasıyla aile gittikçe fakirleşti. John da Kaliforniya'ya gitti, bir balık fabrikasında çalışmaya başladı, kısa bir süre sonra annesini de yanına aldırdı.
Balık fabrikasında çalışmaya başlayınca hayatı bir düzene girdi. Boş zamanlarında sürekli okuyan Fante, işçilikten arta kalan zamanlarda sürekli hikâyeler yazmaya başladı. 1933'te ilk romanı Los Angeles Yolu'nu bitirdi, bu kitapla birlikte aynı zamanda hep başkahraman olarak kalacak Arturo Bandini de doğuyordu. İlk kitabı yayınevlerince provokatif olduğu gerekçesiyle reddedildi. 1938 yılında ilk romanı yayımlanabildi: Bahara Dek Bekle, Bandini. 1939 yılında da Charles Bukowski'nin öve öve bitiremediği Toza Sor yayımlandı.
Daha sonra Hollywood'a doğru kaymaya başlayan Bandini, ünlü yönetmenlerle (Orson Welles, Francis Ford Coppola) ahbap oldu. Yazın dünyasından yavaş yavaş uzaklaşmaya başladı, evlendi. Edebiyat dünyasına Hayat Dolu'yla geri döndü fakat eski hırçın hali biraz geride kalmış gibi görünüyordu. Hayat Dolu'nun senaryosuyla Oscar'a aday oldu. 1955'te şeker hastası olduğunu öğrendi, giderek sağlığı bozuldu, kör oldu ve iki bacağı kesildi. Bu nedenle son romanı olan Bunker Tepesi Düşlerini (1982) karısına yazdırmak zorunda kaldı, ertesi yıl da öldü.
Ömrünün son yıllarında Bukowski hep Fante'nin yanında oldu. Black Sparrow Press'e baskı yaparak Fante ölmeden kitaplarının tekrar basılmasını sağladı. Ona adeta tapan Bukowski, zamanında fazla ilgi gösterilmeyen Toza Sor'un en sevdiği kitap olduğunu yineleyip durdu. Arturo Bandini serisinin tekrar popüler olmasını sağladı. 2000'de John Fante biyografisi "Full of Life: The Biography of John Fante" piyasaya çıktı. 2003'te The Fante Reader takip etti, bu kitapta da bazı öyküleri ve mektupları yer alır. 2006'da Toza Sor beyaz perdeye aktarıldı.
Kitapları
[değiştir | kaynağı değiştir]Bütük kitaplar Parantez Yayınları tarafından basıldı ve tüm seriyi Avi Pardo çevirdi.
- Toza Sor 1939 - 1980, Parantez - 2000
- Gençliğin Şarabı 1940, Parantez- 2000
- Hayat Dolu 1952 - 1988, Parantez 2000
- Bunker Tepesi Düşleri 1982, Parantez 2001
- Üzümün Kardeşliği Parantez 2003
- Bahara Kadar Bekle, Bandini 1938 - 1983, Parantez 2003
- 1933 Berbat Bir Yıldı Parantez 2004
- Roma'nın Batısı Parantez 2004
- Los Angeles Yolu 1985 - Parantez 2005
- Büyük Açlık (Öykü kitabı 1932-59) - Parantez 2005
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/34px-Wikiquote-logo.svg.png)
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Fante'nin fotoğrafları 13 Kasım 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Makalenin hazırlanmasında Radikal Kitap Sayı:239'dan yararlanılmıştır.