Astat: Razlika med redakcijama
Videz
Izbrisana vsebina Dodana vsebina
m r2.7.1) (robot Dodajanje: be-x-old:Астат |
|||
(23 vmesnih redakcij 18 uporabnikov ni prikazanih) | |||
Vrstica 1: | Vrstica 1: | ||
{{infopolje astat}} |
|||
{{Elementbox_header | number=85 | symbol=At | name=astat | left=[[polonij]] | right=[[radon]] | above=[[jod|I]] | below=(Uus) | color1=#ffff99 | color2=black }} |
|||
{{Elementbox_series | [[halogen]]i }} |
|||
{{Elementbox_groupperiodblock | group=17 | period=6 | block=p }} |
|||
{{Elementbox_appearance | kovinski }} |
|||
{{Elementbox_atomicmass_gpm | [[1 E-25 kg|(210)]] }} |
|||
{{Elementbox_econfig | [[[ksenon|Xe]]] 4f<sup>14</sup> 5d<sup>10</sup> 6s<sup>2</sup> 6p<sup>5</sup> }} |
|||
{{Elementbox_epershell | 2, 8, 18, 32, 18, 7 }} |
|||
{{Elementbox_section_physicalprop | color1=#ffff99 | color2=black }} |
|||
{{Elementbox_phase | [[trdno]] }} |
|||
{{Elementbox_meltingpoint | k=575 | c=302 | f=576 }} |
|||
{{Elementbox_boilingpoint | k=? 610 | c=? 337 | f=? }} |
|||
{{Elementbox_heatvaporiz_kjpmol | ca. 40 }} |
|||
{{Elementbox_vaporpressure_katpa | 361 | 392 | 429 | 475 | 531 | 607 | comment= }} |
|||
{{Elementbox_section_atomicprop | color1=#ffff99 | color2=black }} |
|||
{{Elementbox_crystalstruct | ni podatka }} |
|||
{{Elementbox_oxistates | ±1, 3, 5, 7 }} |
|||
{{Elementbox_electroneg_pauling | 2,2 }} |
|||
{{Elementbox_ionizationenergies1 | 920 (ocena) }} |
|||
{{Elementbox_section_miscellaneous | color1=#ffff99 | color2=black }} |
|||
{{Elementbox_magnetic | ni podatka }} |
|||
{{Elementbox_thermalcond_wpmkat300k | 1,7 }} |
|||
{{Elementbox_cas_number | 7440-68-8 }} |
|||
{{Elementbox_isotopes_begin | isotopesof=astata | color1=#ffff99 | color2=black }} |
|||
{{Elementbox_isotopes_decay2 | mn=210 | sym=At |
|||
| na=100% | hl=[[1 E4 s|8,1 ur]] |
|||
| dm1=[[zajetje elektrona|epsilon]] | de1=3,981 | pn1=210 | ps1=[[polonij|Po]] |
|||
| dm2=[[razpad alfa|alfa]] | de2=5,631 | pn2=206 | ps2=[[bizmut|Bi]] }} |
|||
{{Elementbox_isotopes_end}} |
|||
{{Elementbox_footer | color1=#ffff99 | color2=black }} |
|||
'''Astát''' je [[kemijski element]], ki ima v [[periodni sistem elementov|periodnem sistemu]] simbol '''At''' in [[atomsko število]] [[85 (število)|85]]. |
'''Astát''' je [[kemični element|kemijski element]], ki ima v [[periodni sistem elementov|periodnem sistemu]] simbol '''At''' in [[vrstno število|atomsko število]] [[85 (število)|85]]. |
||
Je kemijski element VII. glavne skupine periodnega sistema. Spada med [[nekovina|nekovine]], [[halogen]]e in [[radioaktivnost|radioaktivne]] elemente. V naravi je izredno redek: v [[ |
Je kemijski element VII. glavne skupine periodnega sistema. Spada med [[nekovina|nekovine]], [[halogen]]e in [[radioaktivnost|radioaktivne]] elemente. V naravi je izredno redek: v [[skorja (geologija)|zemeljski skorji]] ga je skupaj z [[ozračje]]m manj kot [[1 E-2 kg|30 g]]. Astat je zelo nestabilen, kratkoživ radioaktiven element, najbolj dolgoživ izotop ima razpolovni čas okoli [[1 E4 s|8 ur]], in od tod tudi njegovo poimenovanje, saj ime ''astat'' prihaja iz [[grščina|grške]] besede ''astatos'', kar pomeni [[nestabilnost|nestabilen]]. |
||
Ima močno izražen [[kovina|kovinski]] značaj. Odkrili so ga [[Dale R. Corson|Corson]], [[Kenneth Ross MacKenzie|MacKenzie]] in [[Emilio Gino Segrè|Segrè]] leta [[1940]]. Pridobivajo ga umetno. |
Ima močno izražen [[kovina|kovinski]] značaj. Odkrili so ga [[Dale R. Corson|Corson]], [[Kenneth Ross MacKenzie|MacKenzie]] in [[Emilio Gino Segrè|Segrè]] leta [[1940]]. Pridobivajo ga umetno. |
||
Ima 6 lupin. |
Ima 6 lupin. |
||
== Sklici == |
|||
{{sklici|1}} |
|||
== Zunanje povezave == |
== Zunanje povezave == |
||
{{Wikislovar|astat|Astat}} |
{{Wikislovar|astat|Astat}} |
||
* [http://www.periodicvideos.com/videos/085.htm Astat (video)], University of Nottingham |
|||
{{navpolje periodni sistem}} |
|||
{{kemični elementi}} |
{{kemični elementi}} |
||
{{Authority control}} |
|||
{{ |
{{Element-stub}} |
||
[[Kategorija:Halogeni]] |
[[Kategorija:Halogeni]] |
||
[[Kategorija:1940 v znanosti]] |
[[Kategorija:1940 v znanosti]] |
||
[[Kategorija:Astat|*]] |
|||
[[ |
[[Kategorija:Polkovine]] |
||
[[ar:أستاتين]] |
|||
[[az:Astat]] |
|||
[[ba:Астат]] |
|||
[[be:Астат]] |
|||
[[be-x-old:Астат]] |
|||
[[bg:Астатий]] |
|||
[[bn:এস্টাটিন]] |
|||
[[bs:Astat]] |
|||
[[ca:Àstat]] |
|||
[[co:Astatu]] |
|||
[[cs:Astat]] |
|||
[[cv:Астат]] |
|||
[[cy:Astatin]] |
|||
[[da:Astat]] |
|||
[[de:Astat]] |
|||
[[el:Άστατο]] |
|||
[[en:Astatine]] |
|||
[[eo:Astato]] |
|||
[[es:Astato]] |
|||
[[et:Astaat]] |
|||
[[eu:Astato]] |
|||
[[fa:استاتین]] |
|||
[[fi:Astatiini]] |
|||
[[fr:Astate]] |
|||
[[fur:Astat]] |
|||
[[ga:Astaitín]] |
|||
[[gl:Astato]] |
|||
[[gv:Astatçheen]] |
|||
[[hak:Ngo (砈)]] |
|||
[[he:אסטטין]] |
|||
[[hif:Astatine]] |
|||
[[hr:Astat]] |
|||
[[hu:Asztácium]] |
|||
[[hy:Աստատ]] |
|||
[[ia:Astato]] |
|||
[[id:Astatin]] |
|||
[[io:Astato]] |
|||
[[is:Astat]] |
|||
[[it:Astato]] |
|||
[[ja:アスタチン]] |
|||
[[jbo:klirlxastati]] |
|||
[[jv:Astatin]] |
|||
[[kk:Астат]] |
|||
[[kn:ಆಸ್ಟಟೈನ್]] |
|||
[[ko:아스타틴]] |
|||
[[kv:Астат]] |
|||
[[la:Astatum]] |
|||
[[lb:Astat]] |
|||
[[lij:Astö]] |
|||
[[lt:Astatis]] |
|||
[[lv:Astats]] |
|||
[[ml:ആസ്റ്ററ്റീൻ]] |
|||
[[mn:Астат]] |
|||
[[mr:एस्टाटाइन]] |
|||
[[mrj:Астат]] |
|||
[[ms:Astatin]] |
|||
[[my:အက်စ်တက်တိုင်း]] |
|||
[[mzn:استاتین]] |
|||
[[nds:Astat]] |
|||
[[nl:Astaat]] |
|||
[[nn:Astat]] |
|||
[[no:Astat]] |
|||
[[oc:Astat]] |
|||
[[pl:Astat]] |
|||
[[pnb:ایسٹاٹین]] |
|||
[[pt:Ástato]] |
|||
[[qu:Astatu]] |
|||
[[ro:Astatiniu]] |
|||
[[ru:Астат]] |
|||
[[scn:Astatu]] |
|||
[[sh:Astat]] |
|||
[[simple:Astatine]] |
|||
[[sk:Astát]] |
|||
[[sq:Astati]] |
|||
[[sr:Астат]] |
|||
[[stq:Astat]] |
|||
[[sv:Astat]] |
|||
[[sw:Astatini]] |
|||
[[th:แอสทาทีน]] |
|||
[[tl:Astatino]] |
|||
[[tr:Astatin]] |
|||
[[tt:Астат]] |
|||
[[ug:ئاستاتىن]] |
|||
[[uk:Астат]] |
|||
[[ur:عیسٹاٹین]] |
|||
[[vi:Astatin]] |
|||
[[war:Astato]] |
|||
[[xal:Астатум]] |
|||
[[yo:Astatine]] |
|||
[[zh:砹]] |
|||
[[zh-yue:砹]] |
Trenutna redakcija s časom 18:46, 4. april 2021
Astat | |||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Izgovarjava | IPA: [astát] | ||||||||||||||||||||||||||
Videz | neznan, verjetno kovinski | ||||||||||||||||||||||||||
Masno število | [210] | ||||||||||||||||||||||||||
Astat v periodnem sistemu | |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
Vrstno število (Z) | 85 | ||||||||||||||||||||||||||
Skupina | skupina 17 (halogeni) | ||||||||||||||||||||||||||
Perioda | perioda 6 | ||||||||||||||||||||||||||
Blok | blok p | ||||||||||||||||||||||||||
Razporeditev elektronov | [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p5 | ||||||||||||||||||||||||||
Razporeditev elektronov po lupini | 2, 8, 18, 32, 18, 7 | ||||||||||||||||||||||||||
Fizikalne lastnosti | |||||||||||||||||||||||||||
Faza snovi pri STP | trdnina | ||||||||||||||||||||||||||
Vrelišče | (At2) 230±3 °C (ocenjeno)[1] | ||||||||||||||||||||||||||
Gostota (blizu s.t.) | (At2) 6,35±0,15 g/cm3 (predvideno)[2] | ||||||||||||||||||||||||||
Molski volumen | (At2) 32,94 cm3/mol (predvideno)[2] | ||||||||||||||||||||||||||
Izparilna toplota | (At2) 54,39 kJ/mol[3] | ||||||||||||||||||||||||||
Parni tlak
| |||||||||||||||||||||||||||
Lastnosti atoma | |||||||||||||||||||||||||||
Oksidacijska stanja | −1, +1, +3, +5, +7[4] | ||||||||||||||||||||||||||
Elektronegativnost | Paulingova lestvica: 2.2 | ||||||||||||||||||||||||||
Ionizacijske energije |
| ||||||||||||||||||||||||||
Kovalentni polmer | 150 pm | ||||||||||||||||||||||||||
Van der Waalsov polmer | 202 pm | ||||||||||||||||||||||||||
Druge lastnosti | |||||||||||||||||||||||||||
Pojavljanje v naravi | iz razpada | ||||||||||||||||||||||||||
Kristalna struktura | ploskovno centrirana kocka (pck) (predvideno)[6] | ||||||||||||||||||||||||||
Toplotna prevodnost | 1,7 W/(m⋅K) | ||||||||||||||||||||||||||
Številka CAS | 7440-68-8 | ||||||||||||||||||||||||||
Zgodovina | |||||||||||||||||||||||||||
Poimenovanje | po grškem pridevniku astatos (αστατος),t.j. "nestalen" | ||||||||||||||||||||||||||
Odkritje | Dale R. Corson, Kenneth Ross MacKenzie, Emilio Segrè (1940) | ||||||||||||||||||||||||||
Najpomembnejši izotopi astata | |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
Astát je kemijski element, ki ima v periodnem sistemu simbol At in atomsko število 85.
Je kemijski element VII. glavne skupine periodnega sistema. Spada med nekovine, halogene in radioaktivne elemente. V naravi je izredno redek: v zemeljski skorji ga je skupaj z ozračjem manj kot 30 g. Astat je zelo nestabilen, kratkoživ radioaktiven element, najbolj dolgoživ izotop ima razpolovni čas okoli 8 ur, in od tod tudi njegovo poimenovanje, saj ime astat prihaja iz grške besede astatos, kar pomeni nestabilen.
Ima močno izražen kovinski značaj. Odkrili so ga Corson, MacKenzie in Segrè leta 1940. Pridobivajo ga umetno.
Ima 6 lupin.
Sklici
[uredi | uredi kodo]- ↑ Otozai, K.; Takahashi, N. (1982). »Estimation Chemical Form Boiling Point Elementary Astatine by Radio Gas Chromatography«. Radiochimica Acta. 31 (3–4): 201–203. doi:10.1524/ract.1982.31.34.201.
- ↑ 2,0 2,1 Bonchev, D.; Kamenska, V. (1981). »Predicting the Properties of the 113–120 Transactinide Elements«. The Journal of Physical Chemistry. ACS Publications. 85 (9): 1177–86. doi:10.1021/j150609a021. Pridobljeno 6. maja 2013.
- ↑ Glushko, V. P.; Medvedev, V. A.; Bergma, G. A. (1966). Termicheskie Konstanty Veshchestv (v ruščini). Zv. 1. Nakua. str. 65.
- ↑ Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2. izd.). Butterworth-Heinemann. str. 28. ISBN 978-0-08-037941-8.
- ↑ Rothe, S.; Andreyev, A. N.; Antalic, S.; Borschevsky, A.; Capponi, L.; Cocolios, T. E.; De Witte, H.; Eliav, E.; in sod. (2013). »Measurement of the First Ionization Potential of Astatine by Laser Ionization Spectroscopy«. Nature Communications. 4: 1–6. Bibcode:2013NatCo...4E1835R. doi:10.1038/ncomms2819. PMC 3674244. PMID 23673620.
- ↑ Hermann, A.; Hoffmann, R.; Ashcroft, N. W. (2013). »Condensed Astatine: Monatomic and Metallic«. Physical Review Letters. 111 (11): 116404-1–116404-5. Bibcode:2013PhRvL.111k6404H. doi:10.1103/PhysRevLett.111.116404. PMID 24074111.
Zunanje povezave
[uredi | uredi kodo]- Astat (video), University of Nottingham