Prva fitna
Prvi islamski građanski rat (656–661), također poznat i kao Prva fitna (arapski: فتنة مقتل عثمان; transliteracija: Fitnat Maqtal Uthmān "Fitna Osmanovog ubistva") je naziv za prvi veliki građanski rat u islamskom kalifatu. Nastao je kao borba oko toga tko ima pravo biti legitimni kalif.[1] Spor je doveo do kraja jedinstva muslimanske ume te pokrenuo procese koji će dovesti do podjele islama na šijitske i sunitske sekte.
Prva fitna | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Segment islamskih građanskih ratova | |||||||
![]() Oblast pod kontrolom Muavije I
Oblast pod kontrolom Amr ibn al-Asa | |||||||
| |||||||
Sukobljene strane | |||||||
Rašidunski Kalifat (Haridžiti)[a] |
Pobunjeni Arapi: Aišine snage Muavijine snage Ostali ustanici (haridžiti)[a] | ||||||
Komandanti i vođe | |||||||
Ali ibn Abi Talib Malik al-Aštar |
Aiša Talha Zubajr Muavija I Amr ibn al-As[b] | ||||||
|
Fitna je počela kao niz ustanaka protiv kalifa Alija – koga šijiti smatraju prvim imamom, a suniti četvrtim i posljednjim od pravednih kalifa –uzrokovanih kontroverznim ubistvom njegovog prethodnika Osmana ibn Afana. Trajala je gotovo sve vrijeme Alijeve vladavine, a okončalo ju je Muavijino preuzimanje kalifata i osnivanje omejadske dinastije, kao i mirovni sporazum između njega i Hasana ibn Alija.
Fusnote
uredi- ↑ Vidi:
- Lapidus (2002), str. 47.
- Holt (1977a), str. 70-72.
- Tabatabaei (1979), str. 50-57.
Literatura
uredi- Ali ibn Abi Talib (1984). Nahj al-Balagha (Peak of Eloquence), compiled by ash-Sharif ar-Radi. Alhoda UK. ISBN 0940368439.
- Holt, P. M.; Bernard Lewis (1977). Cambridge History of Islam, Vol. 1. Cambridge University Press. ISBN 0521291364.
- Lapidus, Ira (2002). A History of Islamic Societies (2nd izd.). Cambridge University Press. ISBN 978-0521779333.
- Madelung, Wilferd (1997). The Succession to Muhammad: A Study of the Early Caliphate. Cambridge University Press. ISBN 0521646960.
- Tabatabae, Sayyid Mohammad Hosayn; Seyyed Hossein Nasr (prevodilac) (1979). Shi'ite Islam. Suny press. ISBN 0-87395-272-3.
- Enciklopedije
- Encyclopædia Iranica. Center for Iranian Studies, Columbia University. ISBN 1-56859-050-4.