ہند بنت عتبہ
ہند بنت عتبہ | |
---|---|
(عربی وچ: هند بنت عتبة) | |
جم | سنہ 584 |
وفات | سنہ 635 (50–51 سال)[۱] |
شریک حیات | ابو سفیان |
اولاد | معاويہ بن ابی سفيان مريم ام حكم ابان بن حفص جویریہ بنت ابوسفیان عتبہ بن ابی سفيان |
والد | عتبہ بن ربیعہ |
بہن/بھائی | ابو حذیفہ ، ولید بن عتبہ
|
رشتے دار | باپ: عتبہ بن ربيعہ ماں: صفيہ بنت اميہ سلميہ |
عملی زندگی | |
تاریخ قبول اسلام | فتح مکہ (11 جنوری 630ء) |
پیشہ | شاعر [۲] |
عسکری خدمات | |
لڑائیاں تے جنگاں | احد دی لڑائی ، یرموک دی لڑائی |
ترمیم ![]() |
ہند بنت عتبہ ابن ربیعہ (وفات: 14 محرم الحرم 14ھ/ 9 مارچ 635ء) ام المومنین رملہ بنت ابوسفیان دی والدہ۔ انہاں دے دو بھائی ابو حذیفہ ابن عتبہ تے ولید بن عتبہ سن ۔ انہاں دے باپ عتبہ بن ربیعہ نوں حضرت حمزہ نے غزوۂ بدر وچ قتل کیتا سی جس دے انتقام دی خاطر انہاں نے وحشی بن حرب دے ہتھوں حمزہ نوں شہید کرایا تے اس دے بعد اپنے انتقام دی اگ نوں ٹھنڈا کرنے دے لئی انہاں دی نعش دی بے حرمتی کيتی۔غزوۂ احد وچ حمزہ بن عبدالمطلب دا جگر کھانے دی وجہ توں ہند بنت عتبہ "ہند جگر خور" مشہور ہو گئياں۔ فتح مکہ دے بعد رسول اللہ نے مکہ وچ موجود اپنے دشمناں نوں "طلقاء" (آزاد کردہ غلام) دا ناں دتا تے انہاں نوں معاف کرنے دے نال نال انہاں نوں آزاد کر دتا ۔[۳][۴][۵] حضرت حمزہ دے جسم دی بے حرمتی کرنے دے بعد انہاں دے اعضا جسمانی توں بالیاں، ہار، کنگن تے پازیب بنالی تے انہاں نوں حمزہ بن عبد المطلب دے کلیجے دے ہمراہ مکہ لے گئياں۔[۶]
فتح مکہ دے دن ابوسفیان دے اسلام دے بعد آپ اسلام لائیاں،رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے آپ دا نکاح قائم رکھیا ،جدوں رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے بیعت دے وقت فرمایا کہ زنا نہ کرنا تاں آپ بولاں کیہ کوئی شریف عورت وی زنا کرسکدی اے۔ عمر دی خلافت وچ عین ابوقحافہ دے وفات دے دن فوت ہوئیاں عائشہ نے آپ توں روایات یلاں۔(مرقات)عہدِ فاروقی وچ غزوہ قادسیہ و یرموک وچ وڈی مجاہدانہ شان توں شریک رہیاں وڈی خدمت اسلام کيتی۔[۷]
ناں و نسب
[سودھو]ہند ناں، قبیلہ قریش توں سن، سلسلہ نسب ایہ اے ہند بنت عتبہ ابن ربیعہ بن عبد شمس ابن عبد مناف، ہند دا باپ قریش دا سب توں معزز رئیس سی ۔
نکاح
[سودھو]فاکہ بن مغیرہ مخزومی توں نکاح ہويا، لیکن فیر کسی وجہ توں جھگڑا ہو گیا، تاں ابوسفیان ابن حرب کاتب وحی دے عقد وچ آئیاں جو قبیلہ امیہ دے مشہور سردار سن ۔
عام حالات
[سودھو]عتبہ، ابوسفیان تے ہند تِناں نوں اسلام توں سخت عداوت سی تے اوہ اسلام دی غیر معمولی ترقی نوں نہایت رشک توں دیکھدے سن، حتی الامکان اس دی راہ وچ رکاوٹ پیدا کردے سن، ابوجہل انہاں سب دا سردار سی ۔ لیکن جدوں بدر دے معرکہ وچ جو اسلام و کفر دا پہلا معرکہ سی ۔ قریش دے وڈے وڈے سردار مارے گئے تے ابوجہل تے عتبہ وغیرہ وی قتل ہو گئے تاں ابوسفیان بن حرب نے جو عتبہ دے داماد سن اس دی جگہ لی تے ابوجہل دی طرح مکہ وچ انہاں دتی سیادت مسلم ہو گئی، چنانچہ بدر دے بعد توں جس قدر معرکے پیش آئے، ابوسفیان سب وچ پیش پیش سن، غزوہ احد انہی دے جوش انتقام دا نتیجہ سی ۔ اس موقع اُتے انہاں دے نال انہاں دتی بیوی ہند وی آئی سن، جنہاں نے اپنے باپ دے انتقام وچ سنگدلی تے خونخواری دا ایسا خوفناک منظر پیش کیتا کہ جس دے تخیل توں وی جسم لرز اٹھدا اے، حمزہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے چچا سن، انہاں نے عتبہ نوں قتل کیتا سی، ہندان دی فکر وچ سن، چنانچہ انہاں نے وحشی نوں جو جبیر بن مطعم دے غلام تے حربہ اندازی وچ کمال رکھدے سن، حمزہ دے قتل اُتے آمادہ کیتا سی، (یہ وحشی دے اسلام تاں پہلے دا واقعہ اے ) تے ایہ اقرار ہويا کہ اس کارگزاری دے صلہ وچ اوہ آزاد کر دتے جان گے، چنانچہ حمزہ جدوں انہاں دے برابر آئے تاں وحشی نے حربہ سُٹ کر مارا جو ناف وچ لگیا تے پار ہو گیا، حمزہ نے انہاں اُتے حملہ کرنا چاہیا لیکن لڑکھڑا کر گر پئے تے روح پرواز کر گئی۔ خاتونان قریش نے انتقام بدر دے جوش وچ مسلماناں دی لاشاں توں وی بدلی لیا سی ۔ انہاں دے ناک کان کٹ لئی۔ ہند نے انہاں پھُلاں دا ہار بنایا تے اپنے گلے وچ ڈالا حمزہ دی لاش اُتے گئياں تے تے انہاں دا پیٹ چاک کر کے کلیجا کڈیا تے چبا گئياں۔ لیکن گلے توں اتر ن ہسکیا، اس لئی اگل دینا پيا،( ابوسفیان تے ہند دے ایہ سب واقعات اسلام قبول کرنے توں پہلے دے نيں) رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نوں اس فعل توں جس قدر صدمہ ہويا سی، اس دا کون اندازہ کر سکدا اے لیکن اک ہور چیز سی جو ایداں موقعاں اُتے وی جبینِ رحمت نوں شکن آلود نئيں ہونے دیندی سی،
قبول اسلام
[سودھو]چنانچہ جدوں مکہ فتح ہويا تے رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم لوکاں توں بیعت لینے دے لئی بیٹھے، تاں مستورات وچ ہند وی آئیاں، شریف عورتاں نقاب پہندی سن، ہند وی نقاب پہن کر آئیاں جس توں اس وقت ایہ غرض وی سی کہ کوئئ انہاں نوں پہچاننے نہ پائے بیعت دے وقت انہاں نے نہایت دلیری توں گلاں کيتیاں جو حسب ذیل نيں۔ ہند! یا رسول اللہ! آپ اسيں توں کن گلاں دا اقرار لیندے نيں۔ رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) خدا دے نال کسی نوں شریک نہ کرنا۔ ہند: یہ اقرار آپ نے مرداں توں تاں نئيں لیا، بہرحال سانوں منظور اے۔ رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) چوری نہ کرنا۔ ہند: وچ اپنے شوہر دے مال وچوں کدی کچھ لے لیا کردی ہاں معلوم نئيں ایہ وی جائز اے یا نئيں؟ رسول اللہ (صلی اللہ علیہ وسلم)اولاد نوں قتل نہ کرنا۔ ہند:ربینا اسيں صغاراوقتلھم کبارافانت وھو اعلم، اساں تاں اپنے بچےآں نوں پالیا سی، وڈے ہوئے تاں جنگ بدر وچ آپ نے انہاں نوں مار ڈالا، ہن آپ تے اوہ باہم سمجھ لاں، (اس دیدہ دلیری دے باوجود) رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے ہند توں درگزر فرمایا، ہند دے قلب اُتے اس دا بہت اثر ہويا۔ تے انہاں دے دل نے اندر توں گواہی دتی کہ آپ سچے پیغمبر نيں انہاں نے کہیا یا رسول اللہ! اس توں پہلے آپ دے خیمہ توں زیادہ میرے نزدیک کوئی مبغوض خیمہ نہ سی لیکن ہن آپ دے خیمہ توں زیادہ کوئی محبوب خیمہ میرے نزدیک نئيں اے، [۸]
ہند مسلمان ہو کے گھر گئياں تاں ہن اوہ ہند نہ سن، ابن سعد نے لکھیا اے کہ انہاں نے گھر جا کے بت توڑ ڈالا تے کہیا کہ اسيں تیری طرف توں دھودے ميں سن، [۹] (اسد الغابہ وچ انہاں دے حسن اسلام توں متعلق لکھیا اے کہ اسلمت یوم الفتح و حسن اسلامھا)[۱۰]
غزوات
[سودھو]فتح مکہ دے بعد اگرچہ اسلام نوں علانیہ غلبہ حاصل ہو گیا سی تے اس لئی عورتاں نوں غزوات وچ شریک ہونے دی ضرورت باقی نئيں رہی سی، اُتے جدوں عمر دے عہد وچ روم و فارس دی مہم پیش آئی تاں بعض تھاںواں وچ اس شدت دا رن پيا۔ کہ مرداں دے نال نال عورتاں نوں وی تیغ و خنجر دا کم لینا پيا۔ چنانچہ شام دی لڑائیاں وچ جنگ یرموک اک یادگار جنگ سی، اس وچ ہند تے انہاں دے شوہر ابوسفیان دونے نے شرکت کيتی تے فوج وچ رومیاں دے مقابلہ دا جوش پیدا کیتا۔
وفات
[سودھو]ہند نے عمر فاروق دے عہد خلافت وچ انتقال کیتا۔ اسی دن ابوبکر کے والد ابوقحافہ نے وی وفات پائی سی ابن سعد دی روایت اے کہ انہاں دتی وفات عمر دے زمانہ وچ نئيں بلکہ عثمان دے زمانہ وچ ہوئی، کتاب الامثال توں وی اس دی تائید ہُندی اے۔ چنانچہ اس وچ مذکور اے کہ جدوں ابو سفیان نے وفات پائی (ابوسفیان نے عثمان دے زمانہ خلافت وچ وفات پائی اے ) تاں کسی نے امیر معاویہ توں کہیا کہ میرے توں ہند رضی اللہ تعالی عنہا دا نکاح کردو۔ انہاں نے نہایت متانت توں جوابدتا کہ ہن انہاں نوں نکاح کرنے دی ضرورت نئيں۔[۹]
اولاد
[سودھو]اولاد وچ امیر معاویہ زیادہ مشہور نيں۔
اخلاق
[سودھو]ہند وچ اوہ تمام اوصاف موجود سن جو اک عرب عورت دے مابہ الامتیاز ہو سکدے نيں، صاحب اسد الغابہ نے لکھیا اے۔ "ان وچ عزت نفس، غیرت رائے و تدبیر تے دانشمندی پائی جاندی سی،"[۱۰] فیاض سن، ابوسفیان انہاں نوں انہاں دے حوصلہ دے مطابق خرچ نئيں دیندے سن اسلام لیانے دے وقت جدوں آنحضرت ﷺ نے انہاں توں عہد لیا کہ چوری نہ کرن تاں انہو ں نے عرض کيتی یا رسول اللہ! ابوسفیان مینوں پورا خرچ نئيں دیندے جے انہاں توں چھپا کر لاں تاں جائز اے ؟ آپ نے اجازت دی۔[۱۱]
حوالے
[سودھو]- ↑ ویاف شناختی: https://viaf.org/viaf/90063515/ — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۵ مئی ۲۰۱۸ — ناشر: OCLC, Inc. — اجازت نامہ: Open Data Commons Attribution License
- ↑ مدیر: Anne Commire تے Deborah Klezmer — عنوان : Dictionary of Women Worldwide — ناشر: Gale تے Yorkin Publications — ISBN 978-0-7876-7585-1
- ↑ طبری،جلد 3 صفحہ 61۔
- ↑ ابن ہشام،جلد 2 صفحہ 412
- ↑ ابن سعد، الطبقات، جلد 3، صفحہ12۔
- ↑ الواقدی، المغازی، جلد 1، صفحہ 285 تا 286
- ↑ مرآۃالمناجیح شرح مشکوۃ المصابیح ،مفتی احمد یار خان ،جلد6 صفحہ307
- ↑ صحیح بخاری
- ↑ ۹.۰ ۹.۱ الإصابہ فی تمييز الصحابہ،مؤلف: أبو الفضل أحمد بن حجر العسقلانی ناشر: دار الكتب العلمیہ - بيروت ج 8ص346
- ↑ ۱۰.۰ ۱۰.۱ : أسد الغابہ المؤلف: أبو الحسن علی عز الدين ابن الأثير ناشر: دار الفكر - بيروت ج6ص292
- ↑ صحیح مسلم:جلد دوم:حدیث نمبر 1984
<link rel="mw:PageProp/Category" href="./گٹھ:14ھ_کی_وفیات" /> <link rel="mw:PageProp/Category" href="./گٹھ:چھیويں_صدی_کی_پیدائشاں" />