Ulica Teatralna w Katowicach
Śródmieście | |||||||||||||||||||
![]() Widok z placu Teatralnego na zachód (2024) | |||||||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||||||
Długość |
337 m | ||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Katowic ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||||||||||||||||||
![]() |
Ulica Teatralna w Katowicach − jedna z ulic w katowickim Śródmieściu. Swą nazwę wzięła od znajdującego się przy niej Teatru Śląskiego. Rozpoczyna swój bieg od ulicy Szkolnej. Następnie biegnie obok budynku ZUS-u i Teatru Śląskiego. Kończy bieg przy katowickim Rynku i al. Wojciecha Korfantego.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W pierwszej połowie XX wieku przy ul. Teatralnej 12 mieściła się redakcja socjalistycznej „Gazety Robotniczej” (przeniesiona z Berlina w 1901)[1]. W dwudziestoleciu międzywojennym przy ul. Teatralnej swoją siedzibę miały[2]: Spółka Akcyjna Burroughs Maszyny (pod numerem 7), biuro wynajmu filmów „Universal” (pod numerem 4)[3], fabryka cylindrów H. Łapy (ul. Teatralna 7), Instytut Muzyczny (ul. Teatralna 7), Górnośląskie Towarzystwo Strażnicze i Zamykania Sp. z o.o. (pod numerem 9), towarzystwo handlowe „Orient Thea Co” (pod numerem 7), kawiarnia „Ezra”[4] S. Buchbanda (ul. Teatralna 12).
W okresie Rzeszy Niemieckiej (do ok. 1905) ulica nosiła nazwę Rathausstraße, następnie do 1922[5] i w latach niemieckiej okupacji Polski (1939−1945)[6] Theaterstraße[7][8][9].
W 2009 na ulicy Teatralnej miał miejsce występ grupy teatralnej ze spektaklem pt. Dzieci z ulicy Teatralnej na Dni Teatru Śląskiego[10][11]. W marcu 2011 w rejonie ulicy zakończono wycinanie drzew przy Rawie[12].
Obiekty i instytucje
[edytuj | edytuj kod]Przy ulicy Teatralnej znajdują się następujące historyczne obiekty[13]:
- kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Teatralna 2); wzniesiona w 1900 w stylu neobarokowym, zaprojektowana na planie prostokąta, z oficyną tylną;
- kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Teatralna 6); została zbudowana w pierwszym pięcioleciu XX wieku, w stylu eklektycznym z elementami secesji i neogotyku;
- kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Teatralna 8); zbudowana w ostatnich latach XIX wieku w stylu historyzmu z elementami secesji według projektu nieznanego autora; w latach międzywojennych w budynku znajdował się skład firmy Elektrotechnika[2];
- kamienica mieszkalna (ul. Teatralna 10); wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku; autor projektu nie jest znany; w budynku w latach międzywojennych mieściło się biuro inżyniera Mieczysława Cimoszki[2];
- kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Teatralna 12); zbudowana na przełomie XIX i XX wieku, według projektu nieznanego autora w stylu eklektycznym. W latach międzywojennych w budynku istniało biuro spedycyjno-komisowe Lorber i Bieberstein[2].
Przy ulicy Teatralnej zlokalizowane są także inne historyczne kamienice mieszkalne (pod numerami 4 – siedziba Instytutu Myśli Polskiej im. Wojciecha Korfantego[14], 9, 14)[15].
Przy ulicy Teatralnej swą siedzibę ma księgarnia językowa, Specjalistyczne Centrum Medyczne SAD-MED[16], Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Mieczysława Karłowicza oraz budynek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Widok ze wschodu w kierunku Rynku (2024)
-
Pierzeja północna, widok z placu Teatralnego (2020)
-
Teatr Śląski (w tle budynki przy ul. Teatralnej)
-
Kamienica pod numerem 2 (2008)
-
Zabytkowe kamienice przy Rynku (przedłużenie ul. Teatralnej)
-
Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Mieczysława Karłowicza w Katowicach przy ul. Teatralnej
-
Mozaika na budynku szkołu muzycznej
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Lech Szaraniec: Górny Śląsk: przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka – Muza, 1997, s. 56. ISBN 83-7079-875-6.
- ↑ a b c d Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 102. ISBN 83-913341-0-4.
- ↑ Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 92. ISBN 978-83-7729-021-7.
- ↑ Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 95. ISBN 978-83-7729-021-7.
- ↑ J. Lipońska-Sajdak, Katowice wczoraj. Kattowiz gestern, Gliwice 1995, s. 5.
- ↑ Plan Katowic z 1942 roku. grytzka-genealogie.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-19)]. www.grytzka-genealogie.de [dostęp 2011-09-05]
- ↑ Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice − Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 385. ISBN 83-85831-35-5.
- ↑ Straßenverzeichnis aller Straßen von Kattowitz. www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2011-09-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-08-12)]. (niem.).
- ↑ Alle Straßen bzw. Straßennamen von Kattowitz Deutsch – Polnisch. www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2011-09-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-19)]. (niem.).
- ↑ Dzieci z ulicy Teatralnej. www.e-teatr.pl. [dostęp 2011-09-05]. (pol.).
- ↑ Ulica bez życiorysu? Akurat. www.e-teatr.pl. [dostęp 2011-09-05]. (pol.).
- ↑ Nie ma drzew na Teatralnej. Widać Rawę w pełnej krasie www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-09-05]
- ↑ Barbara Klajmon: Katowicka kamienica mieszczańska 1840−1918, wyd. I, Katowice 1997.
- ↑ Dane teleadresowe - Instytut im. Wojciecha Korfantego [online], instytutkorfantego.pl [dostęp 2024-05-31] .
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-05]. (pol.).
- ↑ Sad-Med Katowice. www.szukaj.sluzbazdrowia.pl. [dostęp 2011-09-05]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Spacery po Katowicach, Urząd Miasta Katowice: Wydział Promocji i Współpracy z Zagranicą, Katowice Grudzień 2003, ISBN 83-918152-5-0.
- K. Szaraniec, L. Szaraniec, K. Szarowski, Katowice i Górnośląski Okręg Przemysłowy, Katowickie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Katowice 1980, s. 46.
- Katowice – Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
- Górnośląskie Dziedzictwo: Nie bójmy się historii i zabytków Katowic. www.gornoslaskie-dziedzictwo.com. [dostęp 2011-09-05]. (pol.).