UC-109
![]() Bliźniaczy UC-95 w morzu | |
Klasa | |
---|---|
Typ | |
Projekt |
41a |
Historia | |
Stocznia | |
Położenie stępki |
1917 |
Wodowanie |
2 czerwca 1918 |
Zamówiony dla ![]() | |
Los okrętu |
złomowany w 1921 |
Dane taktyczno-techniczne | |
Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
Długość |
56,51 m |
Szerokość |
5,54 m |
Zanurzenie |
3,77 m |
Zanurzenie testowe |
75 m |
Rodzaj kadłuba | |
Materiał kadłuba | |
Napęd | |
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 600 KM 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 770 KM 2 śruby | |
Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
Zasięg |
powierzchnia: 9 850 Mm przy 7 w. |
Uzbrojenie | |
14 min UC/200, 1 działo kal. 10,5 cm L/45 (lub kal. 8,8 cm L/30), 7 torped | |
Wyrzutnie torpedowe |
3 × 500 mm |
Załoga |
32 |
UC-109 – niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej, jedna z 25 ukończonych jednostek typu UC III. Zwodowany 2 czerwca 1918 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu, nie został ukończony do zakończenia wojny. UC-109 został w 1919 roku przekazany Brytyjczykom w ramach reparacji wojennych i zezłomowany w 1921 roku.
Projekt i budowa
[edytuj | edytuj kod]Podwodne stawiacze min typu UC III były lekko ulepszoną wersją swoich poprzedników (typu UC II), zaprojektowaną w celu uzupełnienia wojennych strat tych ostatnich i likwidacji wad zauważonych podczas eksploatacji[1][2]. Powiększono minimalnie wymiary, wyporność i moc układu napędowego, zwiększono liczbę członków załogi, zainstalowano działo pokładowe o większym kalibrze (10,5 cm), zwiększono maksymalną głębokość zanurzenia do 75 metrów, skrócono czas alarmowego zanurzenia do 15 sekund, zmniejszono natomiast ilość przewożonych min do 14 sztuk[2][3]. Łącznie zamówiono 88 jednostek tego typu, jednak do zakończenia działań wojennych do służby przyjęto jedynie 16 okrętów[4][5] .
UC-109 zamówiony został w czerwcu 1917 roku jako jedna z 39 jednostek z I serii okrętów typu UC III (numer projektu 41a, nadany przez Inspektorat Okrętów Podwodnych), w ramach wojennego programu rozbudowy floty[1][6]. Został zbudowany w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu jako jeden z 50 okrętów typu UC III zamówionych w tej wytwórni[3][7] . UC-109 otrzymał numer stoczniowy 343 (Werk 343)[7][8] . Stępkę okrętu położono w 1917 roku, został zwodowany 2 czerwca 1918 roku[7][9], zaś prace przy jego budowie zakończyły się 4 grudnia 1918 roku[8] .
Dane taktyczno-techniczne
[edytuj | edytuj kod]UC-109 był średniej wielkości przybrzeżnym okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 56,51 metra, szerokość 5,54 metra i zanurzenie 3,77 metra[3][10]. Wykonany ze stali kadłub sztywny miał 42,2 metra długości i 3,65 metra szerokości[5] . Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 7,98 metra[5] . Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 491 ton, a w zanurzeniu 571 ton[3][11]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki Diesla MAN S6V26/36 o łącznej mocy 600 KM, zaś pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym SSW o łącznej mocy 770 KM[6][10]. Dwa wały napędowe poruszające dwoma śrubami zapewniały prędkość 11,5 węzła na powierzchni i 6,6 węzła w zanurzeniu[10][12]. Zasięg wynosił 9 850 Mm przy prędkości 7 węzłów w położeniu nawodnym oraz 40 Mm przy prędkości 4,5 węzła pod wodą[3][10][a]. Zbiorniki mieściły 77 ton paliwa[3]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 75 metrów[3][10], zaś czas zanurzenia 15 sekund[2][13].
Głównym uzbrojeniem okrętu było 14 min kotwicznych typu UC/200 w sześciu skośnych szybach minowych o średnicy 100 cm, usytuowanych w podwyższonej części dziobowej[3][10]. Uzbrojenie uzupełniały dwie zewnętrzne wyrzutnie torped kalibru 500 mm (strzelające w kierunku dziobu, umiejscowione na pokładzie na śródokręciu po obu stronach kiosku), jedna wewnętrzna wyrzutnia torped kal. 500 mm na rufie (z łącznym zapasem 7 torped) oraz umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kal. 10,5 cm Utof L/45 C/16, z zapasem amunicji wynoszącym 150 naboi[2][7][b].
Załoga okrętu składała się z 3 oficerów oraz 29 podoficerów i marynarzy[2][14].
Losy jednostki
[edytuj | edytuj kod]Budowa UC-109 nie została zakończona do momentu podpisania rozejmu w Compiègne, w związku z czym nie wszedł on nigdy do służby w Kaiserliche Marine[7] . U-Boot został w kwietniu 1919 roku przekazany Brytyjczykom w ramach reparacji wojennych (bez siłowni i uzbrojenia)[7][8] . Okręt zezłomowano w Felixstowe w 1921 roku[3][8] .
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Gibson i Prendergast 2014 ↓, s. 313 podają, że zasięg na powierzchni wynosił 8200 mil morskich przy prędkości 7 węzłów.
- ↑ Część okrętów typu UC III wyposażono w starsze działo pokładowe kal. 8,8 cm TK L/30 C/08, z zapasem 230 naboi[2][7] .
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Rössler 1989 ↓, s. 76.
- ↑ a b c d e f Perepeczko 2000 ↓, s. 400.
- ↑ a b c d e f g h i Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 182.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 117.
- ↑ a b c UC III ↓.
- ↑ a b Perepeczko 2000 ↓, s. 398.
- ↑ a b c d e f g Gogin ↓.
- ↑ a b c d Miramar ↓.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 116.
- ↑ a b c d e f Möller i Brack 2004 ↓, s. 63.
- ↑ Moore 1990 ↓, s. 127.
- ↑ Gozdawa-Gołębiowski 1994 ↓, s. 565.
- ↑ Gibson i Prendergast 2014 ↓, s. 313.
- ↑ Gröner 1985 ↓, s. 62.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-074-4.
- Ivan Gogin: UC III type coastal submarine minelayers (1916-1917). Navypedia. [dostęp 2018-11-20]. (ang.).
- Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
- Erich Gröner: Die deutschen Kriegsschiffe 1815–1945: U-Boote, Hilfskreuzer, Minenschiffe, Netzleger, Sperrbrecher. T. 3. Koblenz: Bernard & Graefe, 1985. ISBN 3-7637-4802-4. (niem.).
- Guðmundur Helgason: UC III. uboat.net. [dostęp 2018-11-20]. (ang.).
- John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.).
- Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: Lampart, 2000. ISBN 83-86776-51-X.
- Eberhard Rössler: The U-Boat: The Evolution And Technical History Of German Submarines. Annapolis: Naval Institute Press, 1989. ISBN 0-87021-966-9. (ang.).
- UC-109 (6107635). miramarshipindex.nz. [dostęp 2018-11-20]. (ang.).