Tyne Daly
![]() Tyne Daly (2009) | |
Imię i nazwisko |
Ellen Tyne Daly |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Zawód |
aktorka |
Współmałżonek |
Georg Stanford Brown (1966-90; rozwód); 3 dzieci |
Lata aktywności |
od 1967 |
Ellen Tyne Daly (ur. 21 lutego 1946 w Madison) – amerykańska aktorka. Odtwórczyni roli detektyw Mary Beth Lacey w serialu kryminalnym CBS Cagney i Lacey (1982–88). Laureatka pięciu nagród Emmy, Złotego Globu i Tony Award[1].
W 1995 została uhonorowana swoją własną gwiazdą w legendarnej Alei Gwiazd w Los Angeles[2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Wczesne lata
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się w Madison w stanie Wisconsin jako córka pary aktorskiej – Mary Hope (z domu Newell) i Jamesa Firmana Daly’ego (ur. 1918, zm. 1978)[3][4]. Jej rodzina miała korzenie irlandzkie, angielskie, szkockie i niemieckie[5]. Dorastała w hrabstwie Westchester z dwiema siostrami – starszą Pegeen (ur. 1943) i młodszą Glynnis (ur. 1948)[6], która została żoną kompozytora Marka Snowa, oraz młodszym bratem Timothym (ur. 1956). Studiowała w Uniwersytecie Brandeisa[7] i w Amerykańskiej Akademii Muzycznej i Dramatycznej w Nowym Jorku, gdzie jej wykładowcą był m.in. Richard Burton[8].
Kariera
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Tyne_Daly_and_Tim_Daly_Shankbone_2009_Tribeca.jpg/220px-Tyne_Daly_and_Tim_Daly_Shankbone_2009_Tribeca.jpg)
W wieku ośmiu lat trafiła na mały ekran w jednym z odcinków serii Foreign Intrigue (1954) u boku swojego ojca. W 1966 wystąpiła w produkcji off-broadwayowskiej Człowiek z masłem i jajkiem[9]. W 1967 zadebiutowała na Broadwayu w roli Josie w sztuce That Summer - That Fall[10] z Richardem Castellano, Jonem Voightem i Irini Papas. Jej kariera filmowa rozpoczęła się od udziału w melodramacie Petera Yatesa John i Mary (1969)[11] u boku Dustina Hoffmana i Mii Farrow. Potem zagrała w dwóch głośnych filmach akcji z lat 70.: Strażnik prawa (1976) i Telefon (1977)[12] z udziałem Clinta Eastwooda i Charlesa Bronsona.
Po gościnnych występach w produkcjach telewizyjnych, w tym Szpital miejski (1968), Ironside (1970), Mission: Impossible (1971), Ulice San Francisco (1974) i Barnaby Jones (1974), otrzymała rolę detektyw Mary Beth Lacey w serialu kryminalnym CBS Cagney i Lacey (1982–88), opowiadającym o przygodach dwóch policjantek z Nowego Jorku. Rola ta przyniosła jej trzy nagrody Emmy i cztery nominacje do nagrody Złotego Globu[13]. W 1990 została uhonorowana Tony Award za rolę Rose w musicalu Gypsy[14]. Popularnością wśród telewidzów cieszyła się także rola Maxine Gray w serialu Potyczki Amy (1999–2005), za którą zdobyła nagrodę magazynu „TV Guide” (2001), a także była nominowana sześć razy do nagród Emmy i Nagrody Satelity[13].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]26 czerwca 1966 wyszła za mąż za aktora Georga Stanforda Browna[15], którego poznała na studiach. Mają trzy córki: Alisabeth (ur. 12 grudnia 1967), Kathryne Dorę (ur. 10 lutego 1971) i Alyxandrę Beatris (ur. 1 października 1985)[16]. Rozwiedli się po dwudziestu czterech latach w 1990[15]. W latach 1990–1999 była związana z Clarence’em Williamsem III[15].
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]Filmy
[edytuj | edytuj kod]- John i Mary (1969) jako Hilary
- Strażnik prawa (1976) jako inspektor Kate Moore
- Telefon (1977) jako Dorothy Putterman
- Lotnik (1985) jako Evelyn Stiller
- Idealna matka (1997) jako Elanie Podaras
- Obcy w domu (1999) jako dr Marcia Lyons
- Ślubna suknia (2001) jako Joan Delano
- Georgia O’Keeffe (2009) jako Mabel Luhan
- Spider-Man: Homecoming (2017) jako Anne Marie Hoag
Seriale telewizyjne
[edytuj | edytuj kod]- Ulice San Francisco (1972-77) jako pani Carlino (gościnnie)
- Quincy (1976-83) jako Madeline Estes (gościnnie)
- Magnum (1980-88) jako Kate Sullivan (gościnnie)
- Cagney i Lacey (1982-88) jako detektyw Mary Beth Lacey
- Columbo jako Dolores/Dorthea McNally (gościnnie; w odcinkach pt. Lepszy wróbel w garści... (1992) i Tajny agent (1994))
- Skrzydła (1990-97) jako Mimsy Borogroves (gościnnie)
- Pomoc domowa (1993-99) jako Mona, była niania Fran (gościnnie)
- Christy (1994-95) jako Alice Henderson
- Sekrety Weroniki (1997−2000) jako Emily Blair (gościnnie)
- Siedmiu wspaniałych (1998−2000) jako Ma Nichols (gościnnie)
- Potyczki Amy (1999–2005) jako Maxine Gray
- Chirurdzy (2005-nadal) jako Carolyn Sheperd (gościnnie)
- Tożsamość szpiega (2007-nadal) jako Tina (gościnnie)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Timothy Daly Awards. AllMovie. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly, actress. Hollywood Walk of Fame. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly Biography (1946?-). Film Reference. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Genealogy: Tyne Daly. Geni. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly Biography. „TV Guide”. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly Pictures. FanPix.Net. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly and her husband. Book Mice. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly. Internet Broadway Database. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly. Rotten Tomatoes. [dostęp 2015-12-18]. (ang.).
- ↑ Hal Erickson: Tyne Daly Biography. AllMovie. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ a b Tyne Daly Awards. FamousFix. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ a b c Tyne Daly Relationships. FamousFix. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
- ↑ Tyne Daly Trivia. FamousFix. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Amerykanie pochodzenia brytyjskiego
- Amerykanie pochodzenia irlandzkiego
- Amerykanie pochodzenia niemieckiego
- Amerykanie pochodzenia szkockiego
- Amerykańscy scenarzyści XX wieku
- Amerykańskie aktorki dziecięce
- Amerykańskie aktorki filmowe
- Amerykańskie aktorki teatralne
- Amerykańskie aktorki telewizyjne
- Amerykańskie feministki i feminiści
- Laureaci nagrody Emmy
- Laureaci nagrody Tony
- Ludzie urodzeni w Madison
- Urodzeni w 1946