Tylakoid
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Chloroplast_pl.png/300px-Chloroplast_pl.png)
Tylakoid – pęcherzykowata struktura, podstawowy element budowy wewnętrznej chloroplastu komórki roślinnej lub podobna struktura wchodząca w skład autotroficznej komórki prokariotycznej. U większości roślin w chloroplastach tylakoidy tworzą tzw. system lamellarny, w którego skład wchodzą grana, czyli zwarte stosy spłaszczonych tylakoidów (lamelle gran) oraz intergrana, czyli tylakoidy stromy (lamelle stromy) będące pojedynczymi pęcherzykami tylakoidów łączących grana[1].
W błonach tylakoidów zachodzi faza jasna fotosyntezy, podczas gdy w stromie zachodzi cykl Calvina[2].
Tylakoidy zapewniają organizację aparatu fotosyntetycznego również u sinic. U tych organizmów brak jest struktur typu grana[3][4]. Charakterystycznym elementem tylakoidów sinic są zewnętrzne kompleksy antenowe – fikobilisomy[5].
Budowa
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Granum_pl.svg/300px-Granum_pl.svg.png)
Błony tylakoidów zbudowane są głównie z galaktolipidów: monogalaktozylodiacyloglicerolu i digalaktozyloglicerolu. Jednocześnie charakterystyczną cechą galaktolipidów błon tylakoidów jest znaczna zawartość kwasów tłuszczowych nienasyconych, głównie linolowego i linolenowego. Występujące powszechnie w błonach komórkowych fosfolipidy stanowią w błonach chloroplastów jedynie 15% ogółu składników lipidowych. Łącznie lipidy stanowią 35–40% zawartości błon tylakoidów. Pozostałe elementy to białka, stanowiące podstawowy składnik błon tylakoidowych oraz barwniki fotosyntetyczne. Wiele z białek obecnych w błonach tylakoidowych uczestniczy w procesie fotosyntezy. Nie są one rozmieszczone jednorodnie. Fotoukład II zlokalizowany jest głównie w błonach tworzących grana, zaś fotoukład I oraz kompleks syntazy ATP głównie w błonach tworzących lamella. Stosunkowo równomiernie rozmieszczone są kompleksy cytochromowe b6f[2].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Helical_granum.png/220px-Helical_granum.png)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Szweykowska Alicja: Fizjologia Roślin. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 1997, s. 88-104. ISBN 83-232-0815-8.
- ↑ a b Strzałka Kazimierz: Fotosynteza i chemosynteza W: Fizjologia roślin (red. Kopcewicz Jan, Lewak Stanisław). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 272-328. ISBN 83-01-13753-3.
- ↑ Jacqueline Olive, Ghada Ajlani, Chantal Astier, Michel Recouvreur i inni. Ultrastructure and light adaptation of phycobilisome mutants of Synechocystis PCC 6803. „Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Bioenergetics”. 1319 (2-3), s. 275–282, 1997. DOI: 10.1016/S0005-2728(96)00168-5. ISSN 0005-2728. (ang.).
- ↑ Allison M.L. van de Meene i inni, The three-dimensional structure of the cyanobacterium Synechocystis sp. PCC 6803, „Archives of Microbiology”, 184 (5), 2006, s. 259–270, DOI: 10.1007/s00203-005-0027-y, PMID: 16320037 [dostęp 2024-02-05] .
- ↑ Gergely Nagy i inni, Reversible membrane reorganizations during photosynthesis in vivo: revealed by small-angle neutron scattering, „The Biochemical Journal”, 436 (2), 2011, s. 225–230, DOI: 10.1042/BJ20110180, PMID: 21473741 [dostęp 2024-02-05] .