Sadowne (gmina)
gmina wiejska | |||||||
Budynek Urzędu Gminy Sadowne | |||||||
| |||||||
Państwo | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||
Powiat | |||||||
TERC |
1433072 | ||||||
Wójt |
Waldemar Cyran | ||||||
Powierzchnia |
144,72 km² | ||||||
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności |
| ||||||
• gęstość |
41,0 os./km² | ||||||
Nr kierunkowy |
25 | ||||||
Kod pocztowy |
07-140 | ||||||
Tablice rejestracyjne |
WWE | ||||||
Adres urzędu: ul. Kościuszki 307-140 Sadowne | |||||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie powiatu![]() | |||||||
52°39′00″N 21°51′00″E/52,650000 21,850000 | |||||||
Strona internetowa | |||||||
Biuletyn Informacji Publicznej |
Sadowne – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie siedleckim.
Siedziba gminy to Sadowne.
Herb gminy
[edytuj | edytuj kod]Herbem Gminy Sadowne jest zielono-żółto-niebieska tarcza z kłosem żyta, liściem dębu i krzyżem.
Symbolika:
- Kłos żyta – symbolizuje pracę rolników i patriotyczne tradycje ruchu ludowego
- Liść dębu – jest symbolem licznych pomników przyrody
- Krzyż – symbol aktu erygowania parafii w 1524 roku
Struktura powierzchni
[edytuj | edytuj kod]Według danych z roku 2002[3] gmina Sadowne ma obszar 144,72 km², w tym:
- użytki rolne: 65%
- użytki leśne: 26%
Gmina stanowi 11,87% powierzchni powiatu. Północną granicę stanowi rzeka Bug.
Gleby
[edytuj | edytuj kod]Skałą macierzystą gleb gminy Sadowne są utwory lodowcowe i wodno-lodowcowe w postaci glin i piasków. Sadowne jest gminą o małym udziale gleb dobrych.
- gleby klasy IVa i b – 18,4%
- gleby klas V i VI – 81,6%.
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Według danych z 31 grudnia 2011 gminę zamieszkiwało 6128 osób[4]:
Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
---|---|---|---|---|---|---|
Jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
Populacja | 6128 | 100 | 3156 | 51,5 | 2972 | 48,5 |
Gęstość zaludnienia [mieszk./km²] |
42 | 21,8 | 20,2 |
Liczba ludności w wybranych latach:
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/pl/timeline/8l6y0tp61lla6ynakw1u73kg27z4zl6.png)
Źródło: Lata 1527–2002[5] 2013[6]
- Piramida wieku mieszkańców gminy Sadowne w 2014 roku[1].
Edukacja i Kultura
[edytuj | edytuj kod]Na terenie gminy działa Przedszkole w Sadownem, Szkoła Podstawowa w Sadownem, Zespół Szkolno-Przedszkolny w Grabinach, Gimnazjum w Sadownem, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Sadownem, Gminna Biblioteka Publiczna oraz Gminny Ośrodek Kultury[7].
Ponadto na terenie gminy w Sadownem znajduje się Muzeum Ziemi Sadowieńskiej.
Walory przyrodnicze
[edytuj | edytuj kod]Gmina Sadowne wchodzi w całości w granice Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego. W 2002 na terenie gminy Sadowne utworzono Rezerwat przyrody Mokry Jegiel. W Nadleśnictwie Łochów w gminie Sadowne wokół torfowiska „Kules” przebiega Ścieżka przyrodnicza[8]. Teren gminy jest atrakcyjnym miejscem dla rozwoju agroturystyki.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]- Kościół św. Jana Chrzciciela w Sadownem – wpisany do rejestru zabytków pod nr 949 z 10 kwietnia 1972[9]
- drewniana plebania z 1828 – wpisana do rejestru zabytków pod nr 340 z 30 grudnia 1983[9]
- kapliczka św. Rocha w Rażnach
- kapliczka św. Jana Nepomucena w Zalesiu
- kapliczka Matki Bożej w Sadownem
- austriacka komora celna w Morzyczynie Włościańskim 1806-1809 – wpisana do rejestru zabytków pod nr 341 z 1981[9]
Wójtowie gminy[10]
[edytuj | edytuj kod]- 1825-1855 – Antoni Szczurowski
- 1855-1890 – Józef Wycech
- 1890-.... – Laska
- ....-.... – Brodzikowski
- ....-.... – Krystian Czenże
- 1902-1905 – Adam Zyśk
- 1906-.... – Stanisław Bronisz
- ....-1918 – Antoni Brudko
- 1919-1923 – Adam Zyśk
- 1923-1927 – Jan Małkiński
- 1927-1933 – Jan Kić
- 1933-1939 – Józef Gajewski
- 1939-1940 – Jan Widyński
- 1940-1941 – Jan Wycech
- 1941-1942 – Sigismond Wildemann (volksdeutsch)
- 1942-1944 – Jan Wycech
- 1944-.... – Antoni Cymerman
- 1944-.... – Józef Gajewski
- 1944-1946 – Tadeusz Bronisz
- 1946-1948 – Ludwik Karczmarczyk
- 1948-1949 – Antoni Chojnowski
- 1949-1949 – Wincenty Wójcik
- 1949-1950 – Franciszek Bruśk
- 1950-1952 – Florian Kandulski
- 1952-1954 – Bronisław Tracz
- 1955-1958 – Wacław Puścion
- 1958-1969 – Kazimierz Borowy
- 1969-1973 – Kazimierz Książek
- 1973-1979 – Stanisław Klimek
- 1979-1988 – Wiesław Gąska
- 1988-1991 – Mariusz Postek
- 1991-1998 – Henryk Zyśk
- 1998-2002 – Tadeusz Danaj
- 2002-2014 - Zdzisław Tracz
- 2014- - Waldemar Cyran
Wykaz miejscowości podstawowych w podległości administracyjnej gminy
[edytuj | edytuj kod]- Kolonie
- 1059917 Podkole kolonia
- Osady
- 1059930 Sadowne osada
- 0679055 Czaplowizna-Gajówka osada leśna
- 1059892 Orzełek osada leśna
- 0686055 Sadowne osada leśna
- 0686180 Zieleniec osada leśna
- Wsie
- 0685765 Bojewo wieś
- 0685788 Grabiny wieś
- 0685794 Kolonia Złotki wieś
- 0685825 Kołodziąż wieś
- 0685848 Kołodziąż-Rybie wieś
- 0685860 Krupińskie wieś
- 0685920 Majdan Kiełczewski wieś
- 0685877 Morzyczyn Włościański wieś
- 0685908 Morzyczyn-Włóki wieś
- 0685937 Ocięte wieś
- 0685950 Orzełek wieś
- 0685972 Płatkownica wieś
- 0685989 Rażny wieś
- 0686003 Sadoleś wieś
- 0686010 Sadowne wieś
- 0686078 Sojkówek wieś
- 0686061 Sokółka wieś
- 0686090 Szynkarzyzna wieś
- 0686121 Wilczogęby wieś
- 0686138 Zalesie wieś
- 0686150 Zarzetka wieś
- 0686173 Zieleniec wieś
- 0686196 Złotki wieś
Sołectwa
[edytuj | edytuj kod]Bojewo, Grabiny, Kocielnik, Kołodziąż, Kołodziąż-Rybie, Kolonia Złotki, Krupińskie, Morzyczyn Włościański, Morzyczyn-Włóki, Ocięte, Orzełek, Płatkownica, Rażny, Sadoleś, Sadowne, Sojkówek, Sokółka, Szynkarzyzna, Wilczogęby, Zalesie, Zarzetka, Zieleniec, Złotki, Majdan Kiełczewski[11]
Sąsiednie gminy
[edytuj | edytuj kod]Brańszczyk, Brok, Kosów Lacki, Łochów, Małkinia Górna, Stoczek
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Gmina Sadowne w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-15] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ a b Urząd Statystyczny w Warszawie
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
- ↑ Statystyczne Vademecum Samorządowca GUS – Gmina Wiejska Sadowne. [dostęp 2013-08-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-20)].
- ↑ Andrzej Firewicz: Sadowne i okolice wczoraj i dziś. Warszawa: AGMEN Wydawnictwo Edukacyjne, 2003, s. 39–40. ISBN 83-917304-1-7.
- ↑ Baza danych lokalnych. [dostęp 2015-01-02].
- ↑ Informacje na stronie gminy. [dostęp 2013-08-13].
- ↑ Śladami Nadburzańskich Tajemnic - opis torfowiska „Kules”. [dostęp 2013-08-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-15)].
- ↑ a b c Zestawienie zabytków w województwie mazowieckim. [dostęp 2013-09-04].
- ↑ Do roku 2002: Andrzej Firewicz: Sadowne i okolice wczoraj i dziś. Warszawa: AGMEN Wydawnictwo Edukacyjne, 2003, s. 39–40. ISBN 83-917304-1-7.
- ↑ BIP gminy, sołectwa
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Gmina Sadowne w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2020-05-02] , liczba ludności na podstawie danych GUS.