Przejdź do zawartości

Rozgrywki ligowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Rozgrywki ligowe (system ligowy) – regularny cykl meczów w dyscyplinach drużynowych, prowadzony według modelu dwurundowego („jesień-wiosna” lub „wiosna-jesień”) „każdy z każdym – mecz i rewanż”, w celu wyłonienia najlepszej drużyny w kraju, regionie itd.

Organizacją i prowadzeniem rozgrywek ligowych zajmuje się specjalnie ku temu utworzony podmiot, działający w formie spółki akcyjnej (wówczas „Liga” jest autonomiczna i niezależna od federacji, która jednak jest jej udziałowcem), bądź też federacja sportowa danej dyscypliny sportu. W ogólniejszym znaczeniu terminem „liga” określa się często każdą zorganizowaną rywalizację z udziałem więcej niż dwóch uczestników – np. liga fryzjerska, szkolna liga czytelnicza itd.

Ogólne zasady rozgrywek

[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki ligowe organizuje się regularnie – zazwyczaj raz do roku – a pełny cykl rozgrywkowy nazywa się sezonem. Zespoły uczestniczące w rozgrywkach spotykają się według określonego terminarza, z reguły zawsze w te same dni tygodnia – jedna seria meczów nazywana jest kolejką. Na podstawie wyników meczów tworzona jest tabela – ranking drużyn uczestniczących w rozgrywkach, uszeregowanych według ilości zwycięskich meczów lub zdobytych punktów. Mistrzem z reguły zostaje drużyna, która po rozegraniu wszystkich zaplanowanych kolejek znajduje się na pierwszym miejscu tabeli. W niektórych systemach rozgrywek rozgrywa się dodatkowo mecze finałowe z udziałem zespołów z czołówki tabeli, które decydują o mistrzostwie.

W przypadku większej liczby drużyn uczestniczących w rozgrywkach ligowych na danym obszarze (najczęściej kraju) zachodzi konieczność ich zhierarchizowania, czyli podzielenia na poszczególne poziomy ligowe (szczeble ligowe), nazywane potocznie „ligami”, bądź „klasami rozgrywkowymi”. Przynależność drużyny do określonej ligi, bądź klasy wynika zazwyczaj z poziomu sportowego prezentowanego w poprzednim sezonie lub – rzadziej – od warunków finansowych, infrastruktury i innych czynników. W niemal wszystkich systemach ligowych obowiązuje zasada spadków i awansów, czyli cosezonowa aktualizacja składów klas rozgrywkowych, poprzez zastąpienie najsłabszych drużyn danej klasy najlepszymi drużynami klasy niższej. Liczba drużyn degradowanych i awansujących ustalana jest przed rozpoczęciem sezonu. W wielu systemach ligowych drużyny plasujące się w tabeli na zakończenie sezonu bezpośrednio przed drużynami zdegradowanymi rozgrywają dodatkowe mecze barażowe z drużynami, które uplasowały się bezpośrednio za drużynami awansującymi w niższej lidze. Zwycięzcy meczów barażowych zostają przydzieleni do ligi wyższej, przegrani do ligi niższej.

Terminarze rozgrywek ustala się zazwyczaj zgodnie z systemem kołowym, czyli w ciągu sezonu każda z drużyn spotyka się z każdą inną, występującą na tym samym szczeblu ligowym w formie dwumeczu, tj. jedno spotkanie u siebie (w domu) oraz jedno u przeciwnika (na wyjeździe). Spotyka się także rozgrywki systemem pucharowym lub systemem stanowiącym połączenie obu systemów (pucharowe mecze finałowe poprzedzone fazą grupową).

Na przestrzeni lat specyficzny system rozgrywek ligowych został stworzony w krajach Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej, gdzie jeden sezon składa się z dwóch niezależnych od siebie części (podsezonów) – zobacz: Apertura i Clausura.

Przykładowe rozgrywki ligowe w Polsce

[edytuj | edytuj kod]
Dyscyplina Liczba klas
rozgrywkowych
Liczba
drużyn
Główny organ prowadzący
Piłka nożna mężczyzn 7–10 ok. 5600 Ekstraklasa SA
Piłka nożna kobiet 3 ok. 60 Polski Związek Piłki Nożnej
Sport żużlowy 3 21+3[1] Polski Związek Motorowy
Koszykówka mężczyzn 4–5 Polski Związek Koszykówki
Koszykówka kobiet 3 Polski Związek Koszykówki
Futbol amerykański 4 38 Polski Związek Futbolu Amerykańskiego
Siatkówka mężczyzn 4–5[2] Polski Związek Piłki Siatkowej
Siatkówka kobiet 4 Polski Związek Piłki Siatkowej
Futsal 3–4[2] ok. 60 Wydział Futsalu PZPN
Piłka nożna plażowa 2 ok. 20 PZPN
Boks mężczyzn Polski Związek Bokserski
Hokej na lodzie mężczyzn 3 ok. 30 Polski Związek Hokeja na Lodzie
Hokej na trawie mężczyzn 2 16 Polski Związek Hokeja na Trawie
Hokej na trawie kobiet 1 6 Polski Związek Hokeja na Trawie
Rugby union 2 18 Polski Związek Rugby
Tenis stołowy mężczyzn 7 Polski Związek Tenisa Stołowego
Tenis stołowy kobiet 4 Polski Związek Tenisa Stołowego
Piłka ręczna mężczyzn 3 56 Związek Piłki Ręcznej w Polsce
Piłka ręczna kobiet 3 45 Związek Piłki Ręcznej w Polsce
Brydż sportowy 5 627 Polski Związek Brydża Sportowego
Piłka wodna 1 6 Polski Związek Pływacki

Przykładowe ligi zagraniczne i międzynarodowe

[edytuj | edytuj kod]
Państwo Męska, 1. poziom Męska, 2. poziom Męska, 3. poziom Damska
Hiszpania Liga ACB LEB Oro League
Polska Polska Liga Koszykówki I liga II liga Polska Liga Koszykówki Kobiet
Stany Zjednoczone NBA
NBA Development League
WNBA
Turcja Beko Basketbol Ligi Türkiye Basketbol 2. Ligi Türkiye Bölgesel Basketbol Ligi
Wielka Brytania British Basketball League
Włochy Lega Basket A LegADue

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 21 drużyn polskich oraz – na specjalnych zasadach – 3 zagraniczne.
  2. a b W zależności od województwa.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]