Omri
![]() Portret Omriego umieszczony w Promptuarii Iconum Insigniorum | |
Król Izraela | |
Okres |
od 884 p.n.e. |
---|---|
Poprzednik | |
Następca | |
Dane biograficzne | |
Dynastia | |
Data śmierci |
873 p.n.e. |
Dzieci |
Omri (hebr. עמרי) – żyjący w IX wieku p.n.e., szósty król Izraela (państwo północne) oraz założyciel dynastii Omrydów. Biblia Tysiąclecia jako okres panowania Omriego podaje lata 884 r. p.n.e. – 873 r. p.n.e.[1]
Postać wspominana jest w Starym Testamencie: w Pierwszej[1] oraz Drugiej Księdze Królewskiej[2], Drugiej Księdze Kronik[3] oraz w Księdze Micheasza[4]. O izraelskim władcy wspominają również źródła pozabiblijne – asyryjskie[5] i moabickie.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Relacja biblijna
[edytuj | edytuj kod]W roku dwudziestym siódmym [panowania] Asy, króla Judy, Zimri panował w Tirsie siedem dni, dopóki lud obozował pod Gibbetonem, będącym we władaniu Filistynów. Ale kiedy tylko ów lud obozujący usłyszał wieść: «Zimri uknuł spisek i zabił króla», wtedy cały Izrael, przebywający wówczas w obozie, ogłosił królem wodza wojska izraelskiego, Omriego. Następnie Omri, a z nim cały Izrael, wyruszył spod Gibbetonu i oblegli Tirsę. Niebawem, kiedy Zimri zobaczył, że miasto zostało zdobyte, wówczas wszedł do baszty pałacu królewskiego i podpalił nad sobą pałac królewski i wskutek tego zmarł z powodu swoich grzechów, których dopuścił się, czyniąc to, co złe w oczach Pana, idąc drogą Jeroboama w grzechu, do którego doprowadził on Izraela. A czyż pozostałe dzieje Zimriego oraz jego spisek, który uknuł, nie są opisane w Księdze Kronik Królów Izraela?
Wówczas lud izraelski podzielił się. Połowa chciała obwołać królem Tibniego, syna Ginata, a połowa była za Omrim. Jednak ten lud, który był za Omrim, przemógł ów lud, który był za Tibnim, synem Ginata. Wskutek tego Tibni zginął, a zaczął królować Omri. W roku trzydziestym pierwszym [panowania] Asy, króla Judy, Omri objął władzę nad Izraelem na dwanaście lat. W Tirsie królował sześć lat. Potem kupił od Szemera za dwa talenty srebra górę Szomron. Następnie zabudował tę górę, i miasto, które zbudował, nazwał od imienia Szemera, właściciela tej góry – Samaria. Omri również czynił to, co złe w oczach Pana; a nawet stał się gorszym od wszystkich swoich poprzedników, idąc drogą Jeroboama, syna Nebata, w jego grzechu, do których doprowadził on Izraela, drażniąc swymi marnymi bożkami Pana, Boga Izraela. A czyż pozostałe dzieje Omriego oraz wszystko, co zdziałał, i jego działalność nie są opisane w Księdze Kronik Królów Izraela? Omri spoczął przy swoich przodkach i został pochowany w Samarii. Jego syn Achab został w jego miejsce królem.
Źródła pozabiblijne
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Omri.melek.israel.gif/240px-Omri.melek.israel.gif)
Moab
[edytuj | edytuj kod]Stela Meszy z IX wieku p.n.e., spisana w języku moabickim, zawiera słowa "Omri, król Izraela"[6].
Asyria
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/I-a-%C3%BA-a-mar_Hu-um-ri-i.jpg/240px-I-a-%C3%BA-a-mar_Hu-um-ri-i.jpg)
Tzw. Czarny obelisk (datowany na ok. 827 r. p.n.e. – 824 r. p.n.e.) przedstawia scenę składania trybutu królowi Asyrii Salmanasarowi III z ok. 841 r. p.n.e. Jednym z przedstawionych na obiekcie oddających hołd władców jest Jehu, król Izraela. Powyżej znajduje się zapisany pismem klinowym tekst w języku akadyjskim – 𒅀𒌑𒀀 𒈥 𒄷𒌝𒊑𒄿; Ia-ú-a mar Hu-um-ri-i, który tłumaczy się jako "Jehu z ludu ziemi Omriego"[7][8][9].
W źródłach asyryjskich występują również liczne wariacje na temat określenia "Dom Omriego" w odniesieniu do ziem Izraela. Wspominają o tym źródła z IX i VIII wieku p.n.e., czasów królów Adad-nirari III, Tiglat-Pilesera III oraz Sargona II.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b PISMO ŚWIĘTE – 1 Krl 16 [online], biblia.deon.pl [dostęp 2021-05-25] .
- ↑ PISMO ŚWIĘTE – 2 Krl 8 [online], biblia.deon.pl [dostęp 2021-05-25] .
- ↑ PISMO ŚWIĘTE – 2 Krn 22 [online], biblia.deon.pl [dostęp 2021-05-25] .
- ↑ PISMO ŚWIĘTE – Mi 6 [online], biblia.deon.pl [dostęp 2021-05-25] .
- ↑ Harvard University , Cuneiform Parallels to the Old Testament, Eaton & Mains, 1912 [dostęp 2021-05-25] (ang.).
- ↑ Norbert Mendecki: Stela króla Meszy, Collectanea Theologica 57/2, str. 39-48, 1987 r.
- ↑ Robert William Rogers , Cuneiform Parallels to the Old Testament, H. Frowde, Oxford University Press, 1912 [dostęp 2021-05-25] (ang.).
- ↑ Daniel I. Block , Israel: Ancient Kingdom or Late Invention?, B&H Publishing Group, 2008, ISBN 978-0-8054-4970-9 [dostęp 2021-05-25] (ang.).
- ↑ Jeffrey Kah-Jin Kuan , Neo-Assyrian Historical Inscriptions and Syria-Palestine: Israelite/Judean-Tyrian-Damascene Political and Commercial Relations in the Ninth-Eighth Centuries BCE, Wipf and Stock Publishers, 2016, ISBN 978-1-4982-8143-0 [dostęp 2021-05-25] (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dzieje królestwa podzielonego (od 926 r.a.Chr.). W: Alfred Tschirschnitz: Dzieje ludów biblijnych. Cz. VII: Dzieje starożytnego Izraela. Warszawa: M. Sadren i S-ka, 1994, s. 247-248. ISBN 83-86340-00-3.