Kurs walutowy
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Kurs.jpg/330px-Kurs.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/USD_to_Polish_Zloty_Exchange_Rate_1924-1939.png/220px-USD_to_Polish_Zloty_Exchange_Rate_1924-1939.png)
Kurs walutowy – cena danej waluty wyrażona w innej walucie (relacja wymienna jednej waluty na inną). Miejscem transakcji, na którym przedmiotem są waluty krajowe, jest rynek walutowy.
Popyt i podaż
[edytuj | edytuj kod]Czynnikami określającymi podaż danej waluty i popyt na nią są:
- obroty handlowe w stosunkach dwustronnych, wymiana usług, ruch turystyczny, przepływ technologii itp., czyli bilans płatniczy;
- polityka walutowa rządu, która między innymi określa system kursów.
Rodzaje kursów walutowych
[edytuj | edytuj kod]W klasycznym podejściu występuje podział na kursy płynne (w pełni kształtowane przez mechanizm rynkowy) oraz kursy sztywne (w których kurs wymiany ustalony jest przez państwo). Z czasem pojawiły się kursy mieszane (kurs walutowy kształtowany jest rynkowo w ograniczonym zakresie). Pierwotnie mieszane kursy nazywano kursami stałymi, ale obecnie nazwa ta przez wielu ekonomistów jest stosowana jako synonim kursu sztywnego.
Współczesne rodzaje kursów to:
- system kursowy bez własnej waluty (dolaryzacja, unia walutowa),
- izba walutowa,
- kurs walutowy stały związany z koszykiem walut lub jedną walutą,
- system stabilizowanego kursu walutowego,
- pełzający kurs stały,
- kurs stały – ulega wahaniom wywołanym grą popytu i podaży, zakres wahań jest ściśle określony,
- system kursu zbliżony do pełzającego,
- kurs stały w przedziale wahań,
- system kursu walutowego bez jednoznacznej definicji,
- kurs płynny,
- kurs całkowicie płynny[1].
Zmiany kursów
[edytuj | edytuj kod]Kursy sztywne:
- dewaluacja – skokowe, administracyjne zmniejszenie międzynarodowej wartości waluty;
- rewaluacja – skokowe, administracyjne zwiększenie międzynarodowej wartości waluty.
Kursy płynne:
- deprecjacja – spadek międzynarodowej wartości waluty;
- aprecjacja – wzrost międzynarodowej wartości waluty.
Funkcje kursu walutowego
[edytuj | edytuj kod]Podstawowe:
- Informacyjna – informuje o cenie walut obcych. Jest to informacja bezpłatna, wykorzystywana przy podejmowaniu decyzji przez przedsiębiorców i inne podmioty, a także będąca istotnym elementem planowania i zarządzania zarówno na szczeblu państwa, jak i poszczególnych podmiotów. Funkcja ta pozwala także ocenić opłacalność lokowania pieniądza w innej walucie;
- Cenotwórcza – kurs przenosi zagraniczne układy cen na układ krajowy wraz ze wszystkimi wynikającymi stąd ekonomicznymi konsekwencjami dla gospodarki światowej. Znaczenie tej funkcji rośnie na skutek wzrostu mobilności ludności czy liberalizacji handlu[2].
- Antycykliczna (amortyzująca) – gdy gospodarka się rozwija to, w przypadku płynnego kursu, waluta danego kraju umacnia się. Towary w nim produkowane stają się droższe od zagranicznych, więc spada ich produkcja, co trochę hamuje gospodarkę. Gdy w gospodarce występują trudności, to waluta ulega osłabieniu. Wtedy towary produkowane w kraju stają się tańsze od importowanych, co zwiększa sprzedaż towarów krajowych w kraju i zagranicą[3].
Pozostałe:
- współczynnika efektywności wymiany – gdy ceny i koszty ustalane są w różnej walucie;
- regulatora wymiany – zmniejszenie lub zwiększenie efektywności wymiany łączy się ze zmniejszeniem lub zwiększeniem liczby i wartości zawieranych transakcji;
- instrumentu polityki gospodarczej – aby kurs walutowy był instrumentem polityki gospodarczej, musi być podatny na wpływy władz publicznych w kraju. Władze monetarne mając możliwość kształtowania kursu walutowego, mogą stanowić bądź wspierać określone tendencje zmian;
- instrumentu gier finansowych – zróżnicowanie kursów walutowych w przestrzeni i w czasie pozwala na dokonywanie różnego rodzaju transakcji walutowych, np. transakcje arbitrażowe, opcje walutowe, transakcje future;
- kryterium porównywalności gospodarek i dochodów – kursy pełnią funkcję jakby wspólnego mianownika przy porównywaniu wartości wyrażonych w różnych walutach.
Wysokość i zmiany kursu
[edytuj | edytuj kod]Wyróżnia się różnorodne czynniki oddziałujące na wysokość i zmiany kursu.
Ekonomiczne to:
- podaż walut obcych na krajowym rynku,
- popyt na waluty obce,
- różnice stóp procentowych oraz stóp inflacji na rynku obcym i krajowym,
- stopień reglamentacji waluty,
- polityka walutowa,
- stan gospodarki kraju oraz jego partnerów gospodarczych;
polityczne:
- sytuacja międzynarodowa,
- napięcia polityczne;
psychologiczne – związane z oczekiwaniami dotyczącymi przyszłego stanu gospodarki.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Izabela D. Tymoczko: Analiza porównawcza systemów kursu walutowego. nbp.pl. [dostęp 2014-07-19].
- ↑ Propedeutyka finansów. Lech Szyszko (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH, 2004, s. 197–198. ISBN 83-7378-100-5.
- ↑ Piotr Trudnowski, Stefan Kawalec: Kawalec: Strefa euro to gra o sumie ujemnej. Rozwiążmy ją, by uratować Unię. Klub Jagielloński, maj 2017. [dostęp 2018-12-11].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- David Begg, Rudiger Dornbusch, Stanley Fischer: Makroekonomia. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2007. ISBN 978-83-208-1644-0.
- System finansowy w Polsce. Bogusław Pietrzak, Zbigniew Polański, Barbara Woźniak (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012. ISBN 978-83-01-15236-9.
- Izabela D. Tymoczko. Analiza porównawcza systemów kursu walutowego. „Materiały i Studia NBP”, 2013. ISSN 2084-6258.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Kursy walut. nbp.pl. [dostęp 2023-02-01].