HMAS Swan (1915)
![]() „Swan” podczas I wojny światowej | |
Klasa | |
---|---|
Typ | |
Historia | |
Stocznia | |
Położenie stępki |
22 stycznia 1915 |
Wodowanie |
11 grudnia 1915 |
![]() | |
Wejście do służby |
16 sierpnia 1916 |
Wycofanie ze służby |
wrzesień 1929 |
Zatonął |
2 lutego 1934 |
Dane taktyczno-techniczne | |
Wyporność |
normalna: 778 ton |
Długość |
75 metrów |
Szerokość |
7,8 m |
Zanurzenie |
2,7 m |
Napęd | |
3 zespoły turbin parowych Parsonsa o łącznej mocy 13 500 KM 3 kotły Yarrow 3 śruby | |
Prędkość |
27 węzłów |
Zasięg |
2300 Mm przy prędkości 13 węzłów |
Uzbrojenie | |
1 działo kal. 102 mm 3 działa kal. 76 mm (3 x I) 4 km | |
Wyrzutnie torpedowe |
3 × 450 mm (3 x I) |
Załoga |
70 |
HMAS Swan – australijski niszczyciel z okresu I wojny światowej, jedna z sześciu jednostek typu River. Okręt został zwodowany 11 grudnia 1915 roku w stoczni Cockatoo Island Dockyard w Sydney, a w skład Royal Australian Navy wszedł 16 sierpnia 1916 roku. Jednostka, oznaczona znakami burtowymi 61 i H.A1, została wycofana ze służby we wrześniu 1929 roku, po czym zatopiona 2 marca 1934 roku.
Projekt i budowa
[edytuj | edytuj kod]HMAS[a] „Swan” był jednym z sześciu bliźniaczych niszczycieli (oryginalnie klasyfikowanych jako torpedo-boat destroyers)[1] typu River, zbudowanych według zmodyfikowanego projektu brytyjskich okrętów typu Acheron[b][3][2] . Zbudowane dla Australii niszczyciele różniły się od swych brytyjskich braci dwoma pochylonymi kominami oraz słabszym uzbrojeniem[3][2] .
„Swan” zbudowany został w stoczni Cockatoo Island w Sydney (numer stoczniowy 6)[3][4] . Stępkę okrętu położono 22 stycznia 1915 roku, zwodowany został 11 grudnia 1915 roku, a całkowity czas budowy wyniósł 1 rok i 6 miesięcy[4][5][c].
Dane taktyczno-techniczne
[edytuj | edytuj kod]„Swan” był niewielkim niszczycielem o długości całkowitej 75 metrów, szerokości 7,8 metra i zanurzeniu 2,7 metra[3][6] . Wyporność normalna wynosiła 778 ton, zaś pełna 990 ton[3][6][d]. Siłownię okrętu stanowiły trzy zestawy turbin parowych systemu Parsonsa o łącznej mocy 13 500 KM, do których parę dostarczały trzy kotły Yarrow[3][6][e]. Prędkość maksymalna napędzanego trzema śrubami okrętu wynosiła 27 węzłów[1][3][f]. Okręt zabierał zapas 178 ton paliwa, co zapewniało zasięg wynoszący 2300 Mm przy prędkości 13 węzłów[3][6][g].
Na uzbrojenie artyleryjskie okrętu składało się pojedyncze działo kalibru 102 mm (4 cale) BL Mark VIII L/40 oraz trzy pojedyncze działa 12-funtowe kal. 76 mm (3 cale) QF Mark I L/40[6][5]. Uzbrojenie uzupełniały cztery karabiny maszynowe, w tym trzy Lewis[5]. Broń torpedową stanowiły trzy pojedyncze wyrzutnie kal. 450 mm (18 cali)[3][6][h].
Załoga okrętu składała się z 70 oficerów, podoficerów i marynarzy[3][6][i].
Służba
[edytuj | edytuj kod]Okręt został przyjęty w skład Royal Australian Navy 16 sierpnia 1916 roku, otrzymując numer taktyczny 61[5][8]. Po zakończeniu I wojny światowej numer taktyczny jednostki zmieniono na H.A1[8]. Niszczyciel wycofano ze służby we wrześniu 1929 roku[3][6] . Okręt został sprzedany, po czym podczas holowania uległ zniszczeniu po wejściu na mieliznę na rzece Hawkesbury 2 lutego 1934 roku[4][j].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ HMAS – His/Her Majesty's Australian Ship – Australijski Okręt Jego/Jej Królewskiej Mości.
- ↑ Od października 1913 roku zwanego typem I[2] .
- ↑ Gogin 2018P ↓ podaje, że stępkę okrętu położono w 1914 roku.
- ↑ Brassey 1915 ↓, s. 172, Gillett 1983 ↓, s. 41, Colledge i Warlow 2006 ↓, s. 340 i Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka Prekurat 1994 ↓, s. 596 podają, że wyporność niszczyciela wynosiła 700 ton.
- ↑ Według Gillett 1983 ↓, s. 41 łączna moc maszyn wynosiła 10 000 KM, zaś Brassey 1915 ↓, s. 172 podaje wartość 9500 KM.
- ↑ Identycznie u Gogin 2018P ↓ . Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka Prekurat 1994 ↓, s. 596 podaje, że maksymalna prędkość niszczyciela wynosiła 26 węzłów, a według Gillett 1983 ↓, s. 41 28 węzłów.
- ↑ Gillett 1983 ↓, s. 41 podaje zasięg wynoszący 2410 Mm przy prędkości 15 węzłów.
- ↑ Brytyjskie torpedy 18-calowe miały faktyczny kaliber 17,72 cala (450 mm)[7] .
- ↑ Brassey 1915 ↓, s. 172 i Gillett 1983 ↓, s. 41 podają, że liczebność załogi wynosiła 66 osób.
- ↑ Gillett 1983 ↓, s. 40 podaje, że do utraty jednostki doszło 2 marca 1934 roku.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- T.A. Brassey (red.): The Naval Annual, 1915. London: William Cloves and Sons, 1915. (ang.).
- J.J. Colledge, Ben Warlow: Ships of the Royal Navy: The Complete Record of all Fighting Ships of the Royal Navy. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-281-8. (ang.).
- Tony DiGiulian: Torpedoes of the United Kingdom/Britain. www.navweaps.com. [dostęp 2018-06-17]. (ang.).
- Norman Friedman: British Destroyers: From Earliest Days to the Second World War. Barnsley: Seaforth Publishing, 2009. ISBN 978-1-84832-049-9. (ang.).
- Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- Ross Gillett: Australian & New Zealand warships, 1914-1945. Sydney: Doubleday Australia, 1983. ISBN 0-86824-095-8. (ang.).
- Ivan Gogin: ACHERON destroyers (1910-1916). Navypedia. [dostęp 2018-06-17]. (ang.).
- Ivan Gogin: PARRAMATTA destroyers (1910-1916). Navypedia. [dostęp 2018-06-17]. (ang.).
- Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
- SWAN (6105764). miramarshipindex.nz. [dostęp 2022-05-02]. (ang.).