Gienkowe Mury
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Dolina_Gasienicowa%2C_Kasprowy_Wierch.jpg/220px-Dolina_Gasienicowa%2C_Kasprowy_Wierch.jpg)
Gienkowe Mury – kamienny zrąb bacówki na skraju Doliny Suchej Stawiańskiej, u rozdroża szlaku żółtego i zielonego, w polskiej części Tatr Zachodnich[1][2]. Konstrukcja była budowana przez Eugeniusza Sieczkę w latach 1934–1936 z zamiarem prowadzenia w niej nielegalnego schroniska, ale nigdy nie została ukończona[1], ponieważ powstanie kolei linowej na Kasprowy Wierch i zabudowań na szczycie podważyło sens ekonomiczny przedsięwzięcia[3]. Pozostałości znajdowały się w widłach żółtego szlaku turystycznego na Kasprowy Wierch i zielonego na przełęcz Liliowe, na wysokości 1710 m n.p.m., dobrze widoczne wśród kosodrzewiny zwłaszcza z tego pierwszego[4][5]. Miały formę granitowych obmurowań z dużych głazów połączonych zaprawą murarską[5]. Wygląd ruin uważano niekiedy za niekorzystny dla urody krajobrazu[1].
Gienkowe Mury zostały rozebrane na jesieni roku 2006 w ramach prac nad modernizacją kolei linowej na Kasprowy Wierch, a pozyskany budulec wykorzystano w sierpniu następnego roku przy naprawie szlaku czerwonego w pobliżu Kasprowego Wierchu[2]. Czasopismo „Dzikie Życie” określiło rozbiórkę jako „pozorowane ruchy zadośćuczynienia przyrodzie” w związku z inwestycją[6]. W istocie okazała się ona jednak wysoce szkodliwa przyrodniczo, gdyż ruiny schroniska były bardzo cenne pod względem lichenologicznym: występowały w nich rzadkie i bardzo rzadkie porosty epilityczne, w tym siedem gatunków notowanych w Tatrach jedynie na tym stanowisku (Acarospora badiofusca, Caloplaca lactea, Lecanora albescens, Lecanora dispersa, Rhizocarpon polycarpum, Xanthoria elegans, Xanthoria parietina). Likwidacja zrębu bacówki połączona z oczyszczeniem głazów znacząco zubożyła biotę porostową Tatr[7].
Współcześnie określenie „Gienkowe Mury” używane jest abstrakcyjnie dla oznaczenia rejonu rozdroża szlaków, przy którym znajdowała się konstrukcja. Posługują się nim w tej roli ratownicy TOPR-u[8], a także wspinacze i skialpiniści[9]. Przy rozdrożu znajduje się również źródło o znaczeniu turystycznym[1].
Szlaki turystyczne
[edytuj | edytuj kod]W pobliżu Gienkowych Murów znajduje się rozwidlenie szlaków turystycznych:
– żółty od schroniska „Murowaniec” na Kasprowy Wierch. Czas przejścia spod Murowańca do Gienkowych Murów: 40 min, ↓ 35 min. Czas przejścia od Gienkowych Murów na Kasprowy Wierch: 1 h, ↓ 40 min
– zielony od Gienkowych Murów na przełęcz Liliowe. Czas przejścia: 55 min, ↓ 35 min[10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Józef Nyka, Tatry Polskie, Latchorzew 2018, s. 214, 215 .
- ↑ a b Sucha Dolina Stawiańska [online], malopolska.szlaki.pttk.pl [dostęp 2022-01-06] (pol.).
- ↑ Beskid [online], portaltatrzanski.pl [dostęp 2022-01-06] (pol.).
- ↑ Zielone Schroniska [online], schroniska.pttk.pl [dostęp 2022-01-06] .
- ↑ a b Michał Węgrzyn , Porosty piętra kosodrzewiny w polskiej części Tatr Wysokich, Kraków 2009, s. 14 .
- ↑ W Tatrach bez zmian [online], dzikiezycie.pl [dostęp 2022-01-06] (ang.).
- ↑ Michał Węgrzyn , dz. cyt., s. 69, 70.
- ↑ Kronika TOPR 06.12.2020 [online], topr.pl [dostęp 2022-01-06] .
- ↑ IV Alpin Sport Ski Tour Race – relacja [online] [dostęp 2022-01-06] (pol.).
- ↑ Trasa: Dwoiśniak – Liliowe [online], mapa-turystyczna.pl [dostęp 2022-01-06] (pol.).