Franciszek Bryja
Sługa Boży, prezbiter | |
![]() Franciszek Bryja | |
Kraj działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
31 maja 1910 |
Data i miejsce śmierci |
4 maja 1942 |
Wyznanie | |
Kościół | |
Inkardynacja | |
Śluby zakonne |
15 sierpnia 1934 |
Prezbiterat |
11 czerwca 1938 |
Franciszek Bryja SAC (ur. 31 maja 1910 w Rajczy[1], zm. 4 maja 1942[a] w Dachau) – Sługa Boży, polski duchowny katolicki, męczennik za wiarę.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Syn Józefa i Karoliny z domu Omyła[1]. Edukację rozpoczął w szkole podstawowej w Rajczy[1]. Po ukończeniu wadowickiego gimnazjum Collegium Marianum wstąpił w 1929 roku do Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego i kontynuował naukę na wydziale teologii w Wyższym Seminarium Duchownym w Sucharach.
Profesję zakonną złożył 15 sierpnia 1931 roku, wieczną konsekrację 15 sierpnia 1934 roku, a 11 czerwca 1938 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Został przeniesiony do Warszawy, gdzie podjął studia na wydziale filologii klasycznej Uniwersytetu Warszawskiego.
Po wybuchu II wojny światowej kontynuował pracę naukową biorąc udział w tajnym nauczaniu.
Został aresztowany przez gestapo 13 września 1941 roku[b] i poddany przesłuchaniu w więzieniu śledczym przy Al. Szucha, a następnie uwięziony w charakterze zakładnika na Pawiaku. Jako jedyny z czterech uwięzionych pallotynów został postawiony przed sądem i skazany na obóz koncentracyjny[2]. 23 listopada 1941 przewieziony został do hitlerowskiego obozu koncentracyjnego w Auschwitz-Birkenau, a następnie (w grudniu[1]) do obozu zagłady Dachau i zarejestrowany pod numerem 22196. Został zagazowany w transporcie inwalidów.
W relacji ks. Stefana Treuchla w czasie pożegnania księży przeznaczonych do eksterminacji ks. Franciszek Bryja pożegnał się słowami:
„Swoje młode ledwo zaczęte kapłańskie życie, swoje marzenia i nadzieje nie ziszczone, całe serce i dusze swoją, już dzisiaj oddaję w ręce Boga i Królowej Apostołów oraz Ofiaruję to wszystko dla pomyślnego rozwoju naszej świętej wiary katolickiej w Polsce i rozwoju polskiej prowincji księży pallotynów.”
Proces beatyfikacyjny
[edytuj | edytuj kod]Jest jednym z 122 Sług Bożych, wobec których 17 września 2003 rozpoczął się proces beatyfikacyjny drugiej grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej.
W kulturze masowej
[edytuj | edytuj kod]Ks. Franciszek Bryja jest jednym z bohaterów filmu Wandy Rollny Czas wielkiej próby[3].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- 108 błogosławionych męczenników
- Słudzy Boży II procesu beatyfikacyjnego drugiej grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f Słownik biograficzny Żywiecczyzny 1995 ↓, s. 35.
- ↑ Franciszek Lach: Ks. Franciszek Bryja (życiorys). [dostęp 2008-11-06]. (pol.).
- ↑ Filmweb: Czas wielkiej próby. [dostęp 2008-11-06]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ks. Henryk Kietliński SAC: Ks. Franciszek Bryja. [dostęp 2008-11-06]. (pol.).
- Jan Blitz i inni, Słownik biograficzny Żywiecczyzny. Tom I, Żywiec: Spółdzielnia wydawnicza Gazeta Żywiecka, 1995, s. 35-36, ISBN 83-902605-1-4 .
- Polscy duchowni katoliccy – ofiary represji Niemiec nazistowskich w Polsce 1939–1945
- Polscy prezbiterzy pallotyńscy
- Polskie ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych
- Słudzy Boży II procesu beatyfikacyjnego drugiej grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej
- Urodzeni w 1910
- Więźniowie aresztu śledczego Gestapo w alei Szucha w Warszawie
- Więźniowie KL Auschwitz
- Ofiary KL Dachau
- Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka)
- Zmarli w 1942
- Ludzie urodzeni w Rajczy