Elgnowo
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
wieś | |
![]() Bocianie gniazdo w Elgnowie | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2022) |
287[2] |
Strefa numeracyjna |
89 |
Kod pocztowy |
14-120[3] |
Tablice rejestracyjne |
NOS |
SIMC |
0472354 |
Położenie na mapie gminy Dąbrówno ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu ostródzkiego ![]() | |
![]() |
Elgnowo (dawniej niem. Elgenau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno.
W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Elgnowo, po jej zniesieniu w gromadzie Marwałd. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
W Elgnowie znajdują się: Publiczna Szkoła Podstawowa im. Ignacego Krasickiego, stara przedwojenna remiza, budynek pałacowy, zabudowania gospodarcze i magazynowe z okresu przedwojennego, przypałacowy park z zachowanym w części starym drzewostanem bukowym, świerkowym i lipowym, a także część sadu. We wsi mieści się również nowa remiza OSP wybudowana przez mieszkańców wsi w czynie społecznym.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Wieś lokowana w okresie 1317-1321. W 1359 r. Günter von Hohenstein zapisał wsi 5,5 włóki za pół grzywny rocznego czynszu. W 1397 r. Konrad von Junginger nadał Piotrowi Bażyńskiego 71,5 włóki w Elgnowie (razem z innymi dobrami w Brzeźnie, Kalbornie, Leszczu, Ostrowitem, Ruszkowie, Sarnie, Sławkowie). Wieś pod koniec XIV w. należała do Piotra Bażyńskiego sędziego ziemskiego w Dąbrównie, później do jego syna Gabriela Bażyńskiego. W 1438 r. Ścibor Bażyński otrzymał 6 włók i sołectwo wolne od czynszu. Od 1453 r. istnieje parafia w Elgnowie. W czasach krzyżackich wieś pojawia się w dokumentach w roku 1451, podlegała pod komturię w Ostródzie, były to dobra rycerskie[4]. W 1451 r. Ścibor Bażyński kupił od brata (Jana Bażyńskiego) dobra Kadyn folwark Sarna oraz czynsze wsi Elgnowo. Na początku XVI w. właścicielem Elgnowa (tak jak Dąbrówna, i Waplewa) był ród Rabe von Kirsborg. W 1540 r. nadanie na ziemię w Elgnowie otrzymał Fabian Czema. Dobra te zostały zasiedlone przez 29 chłopów czynszowych i czterech zagrodników. W 1579 r. na 25 włokach gospodarowało 25 chłopów. W 1624 r. Albrecht Finck nabył majątek Elgnowo, płacąc kwotę 18 tys. grzywien.
W 1709 r. w Elgnowie i Dąbrównie zmarło na zarazę 79 osób. W 1758 r. tutejszy kościół stał się filialnym parafii w Dąbrównie, a później w Marwałdzie. W 1789 r. we wsi było 25 domów. W 1880 r. we wsi mieszkały 324 osoby. W 1910 r. wieś obejmowała 639 ha gruntów a mieszkało w niej 547 ludzi (w tym 461 Polaków). Natomiast obszar dworski obejmował 639 ha i zamieszkiwało go 346 osób. W 1925 r. powierzchni wsi obejmowała 1242 ha. W tym czasie w Elgnowie mieszkało 838 osób. Elgnowo przed drugą wojną światową było miejscowością graniczną, należącą do Prus Wschodnich. We wsi wciąż znajdują się pochodzące z tamtego okresu budynki urzędu celnego, a na krańcu wsi od strony Gutowa widoczny jest pas graniczny dzielący gminy Dąbrówno i Lubawę. W 1939 r. we wsi mieszkało 676 osób.
W 1974 r. do sołectwa Elgnowo należały miejscowości: wieś Elgnowo, kolonia Klonówko, PGR Wierzbica[5].
Otwarcie remizy strażackiej miało miejsce w lipcu 1976 roku. W 2006 r. mieszkało we wsi 440 ludzi.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ostróda. Z dziejów miasta i okolic. Pojezierze, Olsztyn, 1976, 448 str.
- Mapa topograficzna Elgnowa z serii Messtischblätter wydana w 1911 zaktualizowana w roku 1926
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 29405
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 246 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Cz. Baszyński: Osadnictwo komturstwa ostródzkiego do połowy XV w. Zapiski historyczne, t. 25, 1960, str.: 103-118, za Ostróda. Z dziejów miasta i okolic. Pojezierze, Olsztyn, 1976, 448 str.
- ↑ Wykaz nazw miejscowości powiatu. Podział administracyjny z 23 marca 1974 roku. W: Ostróda. Z dziejów miasta i okolic. Pojezierze, Olsztyn, 1976, 448 str.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Elgnowo, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 343 .