Des Geneys (1928)
![]() Siostrzany „Vettor Pisani” w marszu na powierzchni | |
Klasa | |
---|---|
Typ | |
Historia | |
Stocznia | |
Położenie stępki |
1 lutego 1926 |
Wodowanie |
14 listopada 1928 |
![]() | |
Wejście do służby |
31 października 1929 |
Wycofanie ze służby |
28 maja 1942 |
Zatopiony |
samozatopiony 9 września 1943 |
Los okrętu |
złomowany w 1946 |
Dane taktyczno-techniczne | |
Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
Długość |
68,2 metra |
Szerokość |
6,09 metra |
Zanurzenie |
4,93 metra |
Zanurzenie testowe |
100 metrów |
Rodzaj kadłuba |
jednokadłubowy |
Napęd | |
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 3000 KM 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 1100 KM 2 śruby | |
Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
Zasięg |
powierzchnia: 4230 Mm przy 9,3 węzła |
Sensory | |
hydrofony | |
Uzbrojenie | |
1 działo kal. 102 mm, 2 wkm kal. 13,2 mm (2 x I) 9 torped | |
Wyrzutnie torpedowe |
6 × 533 mm |
Załoga |
48-49 |
Des Geneys – włoski okręt podwodny z okresu międzywojennego i II wojny światowej, jedna z czterech jednostek typu Pisani. Okręt wypierał 880 ton w położeniu nawodnym i 1058 ton pod wodą, a jego główną bronią było dziewięć torped kalibru 533 mm wystrzeliwanych z sześciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni prędkość 15 węzłów, osiągając zasięg 4230 Mm przy prędkości 9,3 węzła.
Okręt został zwodowany 14 listopada 1928 roku w stoczni Cantiere Navale Triestino w Monfalcone, a w skład Regia Marina wszedł 31 października 1929 roku. Nazwę otrzymał na cześć admirała Giorgia des Geneysa – dowódcy floty Królestwa Sardynii z przełomu XVIII i XIX wieku. Pełnił służbę na Morzu Śródziemnym, biorąc udział m.in. w wojnie domowej w Hiszpanii i kampanii śródziemnomorskiej. Jednostka została wycofana z czynnej służby 28 maja 1942 roku, po czym służyła jako stacja ładowania akumulatorów dla okrętów podwodnych. 9 września 1943 roku „Des Geneys” został samozatopiony w Fiume. Okręt został złomowany w 1946 roku.
Projekt i budowa
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Po I wojnie światowej marynarka Włoch dostrzegła potrzebę budowy pełnomorskich okrętów podwodnych o dużym zasięgu, mogących działać przeciw Marine nationale czy Royal Navy[1]. W ramach przyjętego przez Włochy programu zbrojeniowego z lat 1923–1924 przewidziano budowę m.in. okrętów podwodnych typów Balilla, Mameli i Pisani[2]. Jednostki typu Pisani zaprojektowano w czerwcu 1924 roku[3][4]. Przyjęto konstrukcję jednokadłubową, z powiększonymi w stosunku do typu Mameli zbiornikami paliwa[5][6]. Zainstalowanie zewnętrznych siodłowych zbiorników balastowych jednak zmniejszyło osiąganą prędkość maksymalną (z projektowanych 17,3 węzła na powierzchni do 15 węzłów i podwodną z 8,8 do 8,2 węzła)[6][7] .
Okręt „Des Geneys” zbudowany został w stoczni Cantiere Navale Triestino w Monfalcone (numer stoczniowy 153) jako trzecia z czterech jednostek typu Pisani[6][8] . Stępkę jednostki położono 1 lutego 1926 roku, a zwodowana została 14 listopada 1928 roku[4][9]. Nazwę otrzymał na cześć dowódcy floty Królestwa Sardynii z przełomu XVIII i XIX wieku, Giorgia des Geneysa[8][10] . Dewizą jednostki była maksyma Nec aspera terrent (pol. nawet przeciwności nie odstraszają)[8] .
Dane taktyczno-techniczne
[edytuj | edytuj kod]![Rzut boczny okrętu typu Pisani](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/%D0%A1%D1%83%D0%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9F%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B8.jpg/220px-%D0%A1%D1%83%D0%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9F%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B8.jpg)
„Des Geneys” był średniej wielkości oceanicznym okrętem podwodnym o konstrukcji jednokadłubowej[5][7] . Długość całkowita wynosiła 68,2 metra, szerokość – 6,09 metra, a zanurzenie – 4,93 metra[3][6]. Wyporność normalna w położeniu nawodnym wynosiła 880 ton, a w zanurzeniu 1058 ton[3][4][a]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa silniki wysokoprężne Tosi o łącznej mocy 3000 KM[3][6][b]. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne CGE o łącznej mocy 1100 KM[5][6][c]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 15 węzłów na powierzchni i 8,2 węzła w zanurzeniu[5][6]. Zasięg wynosił 4230 Mm przy prędkości 9,3 węzła w położeniu nawodnym (lub 1600 Mm przy prędkości 17,1 węzła) oraz 70 Mm przy prędkości 4 węzłów w zanurzeniu (lub 7 Mm przy prędkości 8,2 węzła)[4][11][d]. Zbiorniki paliwa mieściły 70 ton oleju napędowego[6][7] . Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 100 metrów[4][12] .
Okręt wyposażony był w sześć stałych wyrzutni torped kalibru 533 mm: cztery na dziobie i dwie na rufie, z łącznym zapasem dziewięciu torped[3][7][e]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło zainstalowane na podeście przed kioskiem pojedyncze działo pokładowe kalibru 102 mm L/35 Schneider–Armstrong 1914-15 z zapasem 168 naboi[7][12] . Masa działa z zamkiem wynosiła 1,22 tony (całego stanowiska 5 ton), kąt podniesienia lufy wynosił od -5° do 45°, masa naboju 13,74 kg, prędkość początkowa pocisku 750 m/s, donośność 11 700 metrów przy maksymalnym kącie podniesienia, zaś szybkostrzelność 7 strz./min[13][14]. Broń przeciwlotniczą stanowiły umieszczone na kiosku dwa pojedyncze wielkokalibrowe karabiny maszynowe Breda M1931 kalibru 13,2 mm L/76 z zapasem 3000 naboi[7][12] . Masa karabinu wynosiła 47,5 kg, kąt podniesienia lufy wynosił od -10° do 80°, masa naboju 0,125 kg, prędkość początkowa pocisku 790 m/s, donośność maksymalna 6000 metrów (skuteczna 2000 metrów), zaś szybkostrzelność 500 strz./min[15]. Jednostka wyposażona też była w hydrofony[7] .
Załoga okrętu składała się z 4–5 oficerów oraz 44 podoficerów i marynarzy[3][4][f].
Służba
[edytuj | edytuj kod]„Des Geneys” został wcielony do służby w Regia Marina 31 października 1929 roku[4][9]. Okręt rozpoczął służbę na Morzu Śródziemnym, wchodząc w skład 5 eskadry (wł. Squadriglia) okrętów podwodnych średniego zasięgu Flotylli stacjonującej w Neapolu (wraz z siostrzanymi „Vettor Pisani”, „Marcantonio Colonna” i „Giovanni Bausan”)[8][16]. We wrześniu 1930 roku cała eskadra odbyła długi rejs po Morzu Śródziemnym, odwiedzając porty w Grecji i docierając do Dodekanezu[8][16].
W 1935 roku 5 eskadra okrętów podwodnych średniego zasięgu, w której służyły jednostki typu Pisani, została przeniesiona do La Spezia, wchodząc w skład 1. Flotylli (wł. Gruppo) okrętów podwodnych[8][16]. W 1936 roku okręty typu Pisani przebazowano na Leros, gdzie utworzyły 2 eskadrę 6. Flotylli okrętów podwodnych[8][16]. Podczas wojny domowej w Hiszpanii „Des Geneys”, „Vettor Pisani” i „Marcantonio Colonna” odbyły misje specjalne trwające łącznie 41 dni[16]. W 1938 roku okręty typu Pisani przebazowano do Mesyny, gdzie weszły w skład 31 eskadry 3. Flotylli okrętów podwodnych[8][16].
10 czerwca 1940 roku, w momencie ataku Włoch na Francję, okręt nadal znajdował się w składzie 31 eskadry okrętów podwodnych 3. Flotylli w Mesynie (wraz z siostrzanymi „Vettor Pisani”, „Marcantonio Colonna” i „Giovanni Bausan”)[17][18] . Dowództwo jednostki sprawował kmdr ppor. (wł. capitano di corvetta) Antonio Cuzzaniti[8] . W drugiej połowie lipca „Des Geneys” oraz „Naiade ”, „Balilla” i „Dessiè ” operowały na południe od Krety[19]. Kolejny rejs bojowy okręt przeprowadził od 17 sierpnia do 4 września 1940 roku, także patrolując wody u wybrzeży Krety. Podczas tej misji, 3 września 1940 roku przechwycił brytyjską formację Floty Śródziemnomorskiej, ale mimo podjętych wysiłków nie był w stanie nawiązać kontaktu z jednostkami wroga[8][20] . We wrześniu ze względu na zużycie „Des Geneys”, „Vettor Pisani” i „Giovanni Bausan” zostały przeniesione do Szkoły Okrętów Podwodnych w Poli[16]. Od 21 września 1940 roku do 28 maja 1942 roku przeprowadził 139 rejsów szkoleniowych[8][12] . 16 stycznia 1942 roku, wracając z ćwiczeń, zderzył się w Poli podczas manewru cumowania z torpedowcem „Rosolino Pilo”[12] .
28 maja 1942 roku ze względu na zużycie okręt został rozbrojony i wycofany z czynnej służby[4][12][g]. Od początku wojny do tej daty „Des Geneys” przeprowadził kilka rejsów operacyjnych oraz trzy przejścia między portami krajowymi, pokonując łącznie 3055 mil na powierzchni i 268 mil w zanurzeniu[8] . Następnie jednostka służyła jako stacja ładowania akumulatorów dla okrętów podwodnych[8][12] .
9 września 1943 roku, po ogłoszeniu kapitulacji Włoch, „Des Geneys” został samozatopiony w Fiume[8][12] . Okręt został skreślony z listy floty i przekazany do złomowania 18 października 1946 roku[8][10] .
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Identycznie podają Bagnasco 1977 ↓, s. 141 i Des Geneys 2018 ↓ . Natomiast McMurtrie 1941 ↓, s. 281 podaje wyporność nawodną 791 ton, a podwodną 1040 ton; Lipiński 1999 ↓, s. 654 – wyporność 808/1058 ton, Jackson 2001 ↓, s. 118 894/1075 ton, zaś Fontenoy 2007 ↓, s. 227, Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 307 i Gogin 2021 ↓ – 866/1040 ton.
- ↑ McMurtrie 1941 ↓, s. 281 i Des Geneys 2018 ↓ podają, że moc silników Diesla wynosiła 2700 KM.
- ↑ McMurtrie 1941 ↓, s. 281 twierdzi, że łączna moc silników elektrycznych wynosiła 1200 KM.
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 307 i Fontenoy 2007 ↓, s. 227 podają, że zasięg nawodny wynosił 5000 Mm przy prędkości 8 węzłów, zaś podwodny 108 Mm przy prędkości 4 węzłów.
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 307 i Des Geneys 2018 ↓ podają, że okręt przenosił 10 torped.
- ↑ McMurtrie 1941 ↓, s. 281 podaje, że załoga okrętu liczyła 46 osób.
- ↑ Identycznie podają muca 2021 ↓ i trentoincina 2021 ↓ . Natomiast Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 307, Gogin 2021 ↓ , Fraccaroli 1974 ↓, s. 127 i Fontenoy 2007 ↓, s. 227 podają, że okręt został rozbrojony 24 kwietnia 1942 roku.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Franz 2016 ↓, s. 99.
- ↑ Franz 2016 ↓, s. 81.
- ↑ a b c d e f Fraccaroli 1974 ↓, s. 124.
- ↑ a b c d e f g h Pollina 1963 ↓, s. 116.
- ↑ a b c d Fontenoy 2007 ↓, s. 227.
- ↑ a b c d e f g h Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 307.
- ↑ a b c d e f g Gogin 2021 ↓.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o muca 2021 ↓.
- ↑ a b Fraccaroli 1974 ↓, s. 127.
- ↑ a b trentoincina 2021 ↓.
- ↑ Bagnasco 1977 ↓, s. 141.
- ↑ a b c d e f g h Des Geneys 2018 ↓.
- ↑ Campbell 2002 ↓, s. 339.
- ↑ Fraccaroli 1974 ↓, s. 188-189.
- ↑ Campbell 2002 ↓, s. 347.
- ↑ a b c d e f g Pollina 1963 ↓, s. 120.
- ↑ Franz 2016 ↓, s. 237.
- ↑ Kindell 1940 ↓.
- ↑ Sobski 2015 ↓, s. 48.
- ↑ Rohwer 1940 ↓.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Erminio Bagnasco: Submarines of World War Two. London: Arms and Armour Press, 1977. ISBN 0-85368-331-X. (ang.).
- John Campbell: Naval Weapons of World War Two. London: Conway Maritime Press, 2002. ISBN 0-87021-459-4. (ang.).
- Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. Robert Gardiner, Roger Chesneau (red.). London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
- Des Geneys. Ministero Della Difesa - Marina Militare. [dostęp 2021-07-23]. (wł.).
- Des Geneys. Museo Della Cantieristica Monflacone. [dostęp 2021-07-23]. (wł.).
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Aldo Fraccaroli: Italian Warships of World War II. London: Ian Allan Ltd., 1974. ISBN 0-7110-0002-6.
- Maciej Franz: Burza nad Morzem Śródziemnym. Wojna się rozpoczyna. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2016. ISBN 978-83-65495-67-9.
- Ivan Gogin: VETTOR PISANI medium submarines (1929). Navypedia. [dostęp 2021-07-23]. (ang.).
- Robert Jackson: Okręty podwodne świata. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2001. ISBN 83-11-09214-1.
- Don Kindell: ITALIAN, GREEK and YUGOSLAVIAN NAVY SHIPS, JUNE 1940. Naval History Homepage. [dostęp 2021-07-23]. (ang.).
- Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1999. ISBN 83-902554-7-2.
- Francis E. McMurtrie (red.): Jane’s Fighting Ships 1940. London: Sampson Low, Marston & Co., 1941. (ang.).
- Paolo M. Pollina: I sommergibili italiani 1895-1962. Roma: Ufficio Storico Della M.M., 1963. (wł.).
- Jürgen Rohwer: Seekrieg 1940, August. Chronik des Seekrieges 1939–1945. [dostęp 2021-07-23]. (niem.).
- Marek Sobski. Nasze morze naszym grobem. Działania operacyjne włoskiej floty podwodnej na Morzu Śródziemnym w 1940 roku. „Okręty”. Nr 1 (37). V, 2015. Oficyna Wydawnicza KAGERO. ISSN 1898-1518.
- Sommergibile Des Geneys. Trento in Cina. [dostęp 2021-07-23]. (wł.).