Blok handlowy
Blok handlowy – rodzaj międzynarodowego porozumienia, często część regionalnej organizacji międzyrządowej, w którym lokalne bariery handlowe (cła i bariery pozacelne) są zredukowane lub zniesione pomiędzy uczestniczącymi w porozumieniu krajami[1].
Opis
[edytuj | edytuj kod]Jednym z pierwszych bloków gospodarczych był Niemiecki Związek Celny, zainicjowany w 1834 roku, uformowany na bazie Związku Niemieckiego, a następnie, od 1871 roku, Cesarstwa Niemieckiego. Zwiększone natężenie formowania się bloków handlowych widoczne było w latach 60. i 70. XX wieku, a także w latach 90., po upadku komunizmu. Do 1997 roku ponad 50% światowego handlu było zdane na łaskę regionalnych bloków handlowych[2]. Ekonomista Jeffrey J. Scott z Instytutu Petersona ds. Ekonomiki Międzynarodowej odnotowuje, że członkowie bloków handlowych, które odniosły sukces, zwykle mają cztery wspólne cechy:
- podobny poziom produktu narodowego brutto na osobę;
- sąsiedztwo geograficzne;
- podobne lub takie same reżimy handlowe;
- polityczne zaangażowanie w regionalne organizacje[1].
Obrońcy światowego wolnego handlu generalnie są przeciwko blokom handlowym, które, jak twierdzą, wzmacniają handel lokalny jako przeciwieństwo ogólnoświatowego[3]. Naukowcy i ekonomiści stale debatują, czy regionalne bloki handlowe prowadzą do podziału w światowej gospodarce, czy ... rozszerzanie istniejącego globalnego, multilateralnego systemu handlu[2][4]. Bloki handlowe mogą być samodzielnymi porozumieniami między poszczególnymi państwami (jak NAFTA) lub stanowić część organizacji regionalnej (jak Unia Europejska). W zależności od poziomu integracji gospodarczej, bloki handlowe mogą być zaliczane do różnych kategorii, takich jak[4]: strefy handlu preferencyjnego, strefy wolnego handlu, unie celne, wspólne rynki oraz unie gospodarcze i walutowe.
Lista bloków handlowych
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Mercosur_-_Member_states.png/170px-Mercosur_-_Member_states.png)
Blok handlowy | Ludność | PKB (w dolarach) | ||||
---|---|---|---|---|---|---|
2006 | 2007 | wzrost | per capita | |||
Unie gospodarcze i walutowe | ||||||
UDEAC/CEMAC | 39 278 645 | 51 265 460 685 | 58 519 380 755 | 14,15% | 1 490 | |
UGW | 324 879 195 | 10 685 946 928 310 | 12 225 304 229 686 | 14,41% | 37 630 | |
OECS | 593 905 | 3 752 679 562 | 3 998 281 731 | 6,54% | 6 732 | |
IEDOM | 504 476 | 12 264 278 329 | 14 165 953 200 | 15,51% | 28 081 | |
ECOWAS | 90 299 945 | 50 395 629 494 | 58 453 871 283 | 15,99% | 647 | |
Wspólne rynki | ||||||
CACM | 37 388 063 | 87 209 524 889 | 97 718 800 794 | 12,05% | 2 614 | |
AMC | 96 924 486 | 281 269 141 372 | 334 172 968 648 | 18,81% | 3 448 | |
CARICOM | 6 418 417 | 39 616 485 623 | 43 967 600 765 | 10,98% | 6 850 | |
EOG | 499 620 521 | 14 924 076 504 592 | 17 186 876 431 709 | 15,16% | 34 400 | |
Unie celne | ||||||
EAC | 127 107 838 | 49 882 030 443 | 61 345 180 041 | 22,98% | 483 | |
EaWG | 207 033 990 | 1 125 634 333 117 | 1 465 256 182 498 | 30,17% | 7 077 | |
EUCU | 574 602 745 | 15 331 827 900 202 | 17 679 376 474 719 | 15,31% | 30 768 | |
GCC | 36 154 528 | 724 460 151 595 | 802 641 302 477 | 10,79% | 22 200 | |
Mercosur | 55 681 675 | 277 544 834 196 | 305 692 671 540 | 10,14% | 5 490 | |
UCAP | 268 445 656 | 1 499 811 549 187 | 1 848 337 158 281 | 23,24% | 6 885 | |
Strefy wolnego handlu | ||||||
ASEAN | 2 085 858 841 | 10 216 029 899 764 | 11 323 947 181 804 | 10,84% | 5 429 | |
ALADI | 499 807 662 | 2 823 198 095 131 | 3 292 088 771 480 | 16,61% | 6 587 | |
AFTZ (SADC+EAC+COMESA) | 553 915 405 | 643 541 709 413 | 739 927 625 273 | 14,98% | 1 336 | |
APTA | 2 714 464 027 | 4 868 614 302 744 | 5 828 692 637 764 | 19,72% | 2 147 | |
CARICOM-EUCU-OCTs | 592 083 950 | 15 437 771 092 522 | 17 798 283 524 961 | 15,29% | 30 060 | |
CEFTA | 27 968 711 | 110 263 802 023 | 135 404 501 031 | 22,80% | 4 841 | |
CIS | 272 897 834 | 1 271 909 586 018 | 1 661 429 920 721 | 30,62% | 6 088 | |
CAFTA | 356 964 477 | 13 345 469 865 037 | 14 008 686 684 089 | 4,97% | 39 244 | |
ECOWAS | 283 096 250 | 215 999 071 943 | 255 784 634 128 | 18,42% | 904 | |
EFTA-UCAP | 68 199 991 | 1 021 509 931 918 | 1 139 385 636 888 | 11,54% | 16 707 | |
NAFTA | 449 227 672 | 15 337 094 304 218 | 16 189 097 801 318 | 5,56% | 36 038 | |
APEC | 25 639 622 | 401 810 366 865 | 468 101 167 294 | 16,50% | 18 257 | |
SAARC | 1 567 187 373 | 1 162 684 650 544 | 1 428 392 756 312 | 22,85% | 911 | |
SPARTECA | 35 079 659 | 918 557 785 031 | 1 102 745 750 172 | 20,05% | 31 435 |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Mansfield Edward D., Milner Helen V., The New Wave of Regionalism. (ang.)
- Milner Helen V., International Trade. (ang.)
- O’Loughlin John, Anselin Luc, Geo-Economic Competition and Trade Bloc Formation: United States, German, and Japanese Exports, 1968-1992. (ang.)
- Schott Jeffrey J., Trading blocs and the world trading system. (ang.)