Bantu
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Bantu_area.png/200px-Bantu_area.png)
Bantu – zespół ok. 400 grup etnicznych zamieszkujących tereny przede wszystkim stepowe w środkowej i południowej Afryce. Liczą łącznie ok. 100 mln ludzi, trudnią się głównie rolnictwem i hodowlą. Ich organizacje plemienne zostały rozbite w XIX w. przez europejskich kolonizatorów.
Historia migracji ludów bantu
[edytuj | edytuj kod]Wśród specjalistów od bantuistyki nie ma zgody co do pierwotnej siedziby i kierunków ekspansji ludów bantu. Zwykle jednak za ich praojczyznę uważa się tereny dzisiejszego Kamerunu i południowo-wschodniej Nigerii.
- Osobny artykuł:
W 1980 roku D.W. Phillipson zaproponował następującą chronologię wędrówek ludów bantu, opierając się na materiale leksykograficznym, wskazującym na wzajemne oddziaływania między językami tej rodziny (a także zewnętrzne z językami środkowosudańskimi), oraz danych archeologicznych:
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Bantu_Phillipson.png/300px-Bantu_Phillipson.png)
- Faza 1 – około 1000 p.n.e. tworzy się społeczność protobantu. Podobnie jak poprzednicy Phillipson przyjął za praojczyznę języków bantu obszary dzisiejszego Kamerunu i południowo-wschodniej Nigerii.
- Faza 2a – w okresie 1000–400 p.n.e. część ludów bantu przemieszcza się na wschód, wzdłuż północnej granicy lasu tropikalnego. Ludy bantu mają tu kontakt z ludnością mówiącą wczesnymi językami środkowosudańskimi (grupa nilo-saharyjska). Świadczą o tym liczne zapożyczenia leksykalne.
- Faza 2b – jednocześnie, w okresie 1000–200 p.n.e. inna część ludów bantu wędruje z pierwotnej siedziby w kierunku południowym wzdłuż wybrzeży Atlantyku.
- Faza 3 – w okresie 400–300 p.n.e. ludność bantu migrująca na wschód tworzy na terenach Międzyjezierza kulturę Urewe (kultura wczesnej epoki żelaza).
- Faza 4 – w okresie 300–100 p.n.e. część ludów kultury Urewe wędruje na zachód południowym skrajem lasu tropikalnego i miesza się tam z ostatnimi ludami fali migracyjnej 2b, dzieląc się z nimi zdobyczami techniki kultury Urewe.
- Faza 5 – zmieszane fale migracyjne 2b i 4 wędrują na południe tworząc ok. roku 100 p.n.e. ośrodek późniejszego rozprzestrzeniania się języków bantu na Afrykę Południową.
- Faza 6 – w okresie 100–200 n.e. ludy kultury Urewe przemieszczają się ku wybrzeżom Oceanu Indyjskiego na obszarach dzisiejszego pogranicza Tanzanii i Kenii, tworząc tam kulturę Kwale. Powstają tu języki pochodzące bezpośrednio od narzeczy używanych przez ludy fali migracyjnej 2a i kultury Urewe.
- Faza 7a i 7b – w okresie 300–400 n.e. ludy kultur Urewe i Kwale wędrują na południe
- Faza 8 i 9 – w okresie 400–500 n.e. ludy fali migracyjnej 5 wędrują na wschód i napotykają tam migrujące ludy z kultur Kwale i Urewe. W wyniku zmieszania się tych dwóch kultur powstaje ok. 500 roku n.e. nowy ośrodek kulturowy w regionie wyżyny Katanga na terenach obecnej Demokratycznej Republiki Konga.
- Faza 10 – w okresie 1000–1100 n.e. następuje ekspansja kultury 9 na cały obszar Afryki Wschodniej.
-
Populacja Bantu
-
Przedstawiciel Bantu w tradycyjnym stroju
-
Bantu z Gwinei Równikowej
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Ludy Bantu
- Etnografia Angoli
- Etnografia Botswany
- Etnografia Burundi
- Etnografia Demokratycznej Republiki Konga
- Etnografia Gabonu
- Etnografia Gwinei Równikowej
- Etnografia Kamerunu
- Etnografia Kenii
- Etnografia Komorów
- Etnografia Republiki Konga
- Etnografia Lesotho
- Etnografia Majotty
- Etnografia Mozambiku
- Etnografia Namibii
- Etnografia Nigerii
- Etnografia Południowej Afryki
- Etnografia Republiki Środkowoafrykańskiej
- Etnografia Rwandy
- Etnografia Somalii
- Etnografia Eswatini
- Etnografia Tanzanii
- Etnografia Ugandy
- Etnografia Zambii
- Etnografia Zimbabwe