Antoni Michałowski (lekarz)
Data urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
Zawód, zajęcie |
lekarz, działacz społeczny |
Odznaczenia | |
![]() |
Antoni Michałowski (ur. 18 września 1837, zm. 5 marca 1930) – polski lekarz, działacz społeczny, uczestnik powstania styczniowego. Jest to osoba bardzo zasłużona dla miasta Żelechów, gdzie znajduje się ulica jego imienia[1].
Młodość
[edytuj | edytuj kod]Antoni Michałowski urodził się na Żmudzi. Na grobie podana jest data urodzin jako 1 października 1837 roku, jednak on sam w pisanym własnoręcznie życiorysie podał datę 18 września. Uczęszczał do gimnazjum w Kownie, później studiował medycynę w Moskwie. Uzyskał tytuł naukowy doktora.
Powstanie
[edytuj | edytuj kod]Antoni Michałowski był podczas powstania członkiem lokalnej ekspozytury Rządu Narodowego. Uczestniczył w przygotowaniach do powstania. W czasie samego powstania zajmował się dostarczaniem instrukcji i pomocą rannym. Zostaje pojmany i zesłany w głąb Rosji. Dwa lata później skorzystał z amnestii, która jednak nie pozwalała mu na powrót w rodzinne strony. Przez dwa lata Michałowski szukał posady w Warszawie i okolicach. Ożenił się wtedy z Marią Żymirską.
Żelechów
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/%C5%BBelech%C3%B3w-bank2.jpg/250px-%C5%BBelech%C3%B3w-bank2.jpg)
Ostatecznie Antoni Michałowski podjął praktykę w Żelechowie. Później został samodzielnym lekarzem miejskim. Zajął się tutaj pracą organiczną. Założył ochotniczą straż pożarną, kółko rolnicze, sklepy spółdzielcze i towarzystwo kredytowe z siedzibą pełniącą także rolę domu kultury. Budynek posiadał salę teatralną co umożliwiło działanie amatorskiego teatru i zespół muzycznego. W trakcie jego pobytu miasto bardzo się zmieniło: wybrukowano i oświetlono ulice, położono betonowe chodniki, przykryto studnie i uporządkowano targowiska. W czasie rewolucji 1905 roku uczestniczył w tworzeniu w Żelechowie koła Polskiej Macierzy Szkolnej. Był wtedy poddany represjom i więziony. W 1915 roku zorganizował w Żelechowie lazaret dla rannych żołnierzy.
W czasie pobytu w Żelechowie Michałowski poznał młodego Henryka Sienkiewicza (mieszkającego wtedy w pobliskiej Okrzei) i rodzinę Zamoyskich mającą posiadłość w okolicach Garwolina. Współpracował m.in. z Romualdem Mielczarskim i Stanisławem Wojciechowskim.
Otwock
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Antoni_Micha%C5%82owski_-_gr%C3%B3b.jpg/220px-Antoni_Micha%C5%82owski_-_gr%C3%B3b.jpg)
W 1915 roku, wraz z wycofaniem się wojsk rosyjskich z Żelechowa Michałowski przeprowadził się do Otwocka. Tam także prowadził działalność społeczną. Przyczynił się między innymi do nadania praw miejskich i statusu uzdrowiska dla tej miejscowości.
2 maja 1923 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[2].
Zmarł 5 marca 1930 roku w wieku 93 lat. Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim w kwaterze 170-1-5/6[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Emil Noiński, Michałowski Antoni (1837-1930), lekarz, działacz społeczny w Żelechowie i Otwocku, weteran powstania 1863 r., [w:] Słownik biograficzny Południowego Podlasia i Wschodniego Mazowsza, t. 3, redakcja J. Piłatowicz, K. Maksymiuk, H. Świeszczakowska, Siedlce 2019, s. 109-111.
- ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 35.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: MICHAŁOWSCY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-01-19] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Grzegorz Szymczak Kalendarium historii Żelechowa, gdzie cytowany jest fragment książki M. Demela pt. „Księga Tradycji PTH (chronologia-topografia-biografia)” wydanej w 1986 roku w Łodzi.
- Członkowie władz powstania styczniowego
- Ludzie związani z Żelechowem
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Polscy działacze społeczni
- Polscy lekarze
- Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim (powstanie styczniowe)
- Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
- Urodzeni w 1837
- Zmarli w 1930