Amos (prorok)
![]() Prorok Amos | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
Czczony przez |
katolicyzm, protestantyzm, prawosławie, islam, bahaizm, judaizm |
Wspomnienie | |
Atrybuty |
księga lub zwój, stado baranów |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Prorok_Amos_I_F_3.jpg/220px-Prorok_Amos_I_F_3.jpg)
Amos − jeden z dwunastu proroków mniejszych, czczony jako święty.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Głównym źródłem wiedzy o Amosie jest jedna z ksiąg prorockich Starego Testamentu. Pochodził z judzkiego miasta Tekoa leżącego w odległości 18 kilometrów na południe od Jerozolimy[1]. Początkowo parał się pasterstwem i hodowlą drzew figowych, później rozpoczął swoją prorocką działalność w Państwie Północnym, głównie w schizmatyckim sanktuarium w mieście Betel. Piętnował demoralizację, deprawujący luksus i nieprawości jakie spotykały niezamożnych mieszkańców Betel i Samarii, a wobec braku posłuchu zaczął przepowiadać kary Boże[1]. Dokładny czas jego działalności nie jest znany, choć bez wątpienia przypadała ona na okres panowania Jeroboama II, czyli na lata 782-753 p.n.e. W opinii biblistów, opartej na opisywanych w Księdze Amosa zdarzeniach, porównanych z asyryjskimi dokumentami, były to lata 765-763 p.n.e. Amos prawdopodobnie opuścił Betel i powrócił do Tekoa, gdzie według starożytnej tradycji znajduje się jego grób.
Różnił się on od innych proroków głównie tym, że nie był zrzeszony przy Świątyni, lecz został posłany przez Jahwe z osobistym objawieniem i misją.
Wizja religijna Amosa jest uniwersalistyczna: Bóg Jahwe Izraela jest Jedynym Bogiem całego świata i wszystkich narodów, czuwa nad sprawiedliwością, wyznacza nagrody i kary, lecz szczególnie dba o Swój naród wybrany, zaś władzę sprawuje ze Świątyni w Jeruzalem. Jego wspomnienie obchodzone jest 31 marca.
Księga Amosa
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Pisarski styl Amosa odznacza się przejrzystością i malowniczością opisów. Można znaleźć u niego wiele porównań z wiejskiego życia, związanych z jego pasterskim pochodzeniem. Chętnie nawiązuje dialog ze słuchaczami i w odpowiedniej chwili przekazuje im proroctwo.
Ikonografia
[edytuj | edytuj kod]W ikonografii przedstawiany jest w tunice lub stroju pasterskim. Jego atrybuty to księga lub zwój i stado baranów lub owce. Księga i nawiązują do jego księgi prorockiej. Stado baranów i owce nawiązują do codziennego pasterskiego życia[2].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Wstęp do Księgi Amosa w Biblii Tysiąclecia.
- Józef Marecki, Lucyna Rotter: Jak czytać wizerunki świętych leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 2009. ISBN 978-83242-0910-1. (pol.).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 1: A-C. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 147/148. ISBN 83-7097-271-3.
- ↑ Marecki i Rotter 2009 ↓, s. 66.