Jezioro Bodeńskie: Różnice pomiędzy wersjami
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
[wersja przejrzana] | [wersja przejrzana] |
m Wycofano edycje użytkownika 83.4.137.130 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to 2003:D3:773E:F078:9890:3454:C4E5:F1FD. Znacznik: Wycofanie zmian |
𝚕𝚊𝚗𝚐= |
||
(Nie pokazano 17 wersji utworzonych przez 15 użytkowników) | |||
Linia 5: | Linia 5: | ||
|inne nazwy = |
|inne nazwy = |
||
|grafika = Bodensee Weinbau Birnau.jpg |
|grafika = Bodensee Weinbau Birnau.jpg |
||
|opis grafiki = Typowy dla Jeziora Bodeńskiego krajobraz w okolicy miejscowości |
|opis grafiki = Typowy dla Jeziora Bodeńskiego krajobraz w okolicy miejscowości Birnau |
||
|państwo = {{Państwo|DEU}}<br />{{Państwo|AUT}}<br />{{Państwo|CHE}} |
|państwo = {{Państwo|DEU}}<br />{{Państwo|AUT}}<br />{{Państwo|CHE}} |
||
|lokalizacja = |
|lokalizacja = |
||
Linia 19: | Linia 19: | ||
|długość brzegu = |
|długość brzegu = |
||
|objętość = 48 km³ |
|objętość = 48 km³ |
||
|rodzaj jakości = |
|rodzaj jakości = nie znany |
||
|jakość = |
|jakość = |
||
|zasolenie = |
|zasolenie = |
||
Linia 29: | Linia 29: | ||
|mapka jeziora = |
|mapka jeziora = |
||
|opis mapki jeziora = |
|opis mapki jeziora = |
||
|commons = |
|commons = Category:Lake Constance |
||
}} |
}} |
||
[[Plik: |
[[Plik:Gliederung des Bodensees.png|right|thumb|300px|Jezioro Bodeńskie]] |
||
[[Plik:Jezioro Bodenskie kolo Bregenz.jpg|thumb|Zachód słońca nad Jeziorem Bodeńskim, widziany z [[Bregencja|Bregencji]] (''Bregenz'')]] |
|||
⚫ | '''Jezioro Bodeńskie''' ({{niem.|Bodensee}}, wym. ''[[Międzynarodowy alfabet fonetyczny|MAF]]:'' {{IPA|ˈboːdn̩ˌzeː|nawiasy=kwadratowy}}, {{wymowa|De-Bodensee2.ogg|posłuchaj}}; {{fr.|lac de Constance}}; [[Języki retoromańskie|ret.]] {{K|rm|lai da Constanza}}; {{wł.|lago di Costanza}}) – [[jezioro]] u podnóża [[Alpy|Alp]], na pograniczu [[Niemcy|Niemiec]], [[Austria|Austrii]] i [[Szwajcaria|Szwajcarii]], trzecie pod względem wielkości w [[Europa Środkowa|Europie Środkowej]] (po [[Balaton]]ie na [[Węgry|Węgrzech]] i [[Jezioro Genewskie|Jeziorze Genewskim]] na granicy [[Szwajcaria|szwajcarsko]]-[[Francja|francuskiej]]). Jezioro Bodeńskie jest rezerwuarem [[woda pitna|wody pitnej]] dla ok. 4,5 mln ludzi (roczny pobór: ok. 180 mln m³). |
||
[[Plik:JezioroBodenskie-Konstanca.jpg|thumb|Przystań w [[Lindau (Bodensee)|Lindau]]]] |
|||
⚫ | '''Jezioro Bodeńskie''' ([[ |
||
⚫ | |||
⚫ | Nazwa jeziora pochodzi od jednej z najstarszych miejscowości nad nim położonych – wsi {{K|de|Bodman}} na zachodnim końcu odnogi {{K|de|Überlinger See}}. Starożytni [[Starożytny Rzym|Rzymianie]] nazywali to jezioro po {{łac.|Lacus Brigantinus}}, od miasta [[Bregencja]] (łac. ''Brigantium''). W niektórych językach europejskich nazywa się je ''Jeziorem Konstanckim'', od największego leżącego nad nim miasta – [[Konstancja (Niemcy)|Konstancji]] (fr. {{K|fr|Lac de Constance}}, {{ang.|Lake Constance}}, wł. {{K|it|Lago di Costanza}}). |
||
== Status międzynarodowy == |
|||
Jest przedmiotem umów międzynarodowych, podpisanych m.in. między [[Badenia|Badenią]] i [[Szwajcaria|Szwajcarią]] (z 20/31 października 1854 r.) oraz między [[Rzesza|Rzeszą Niemiecką]] i Szwajcarią (z 28 kwietnia 1878 r. i z 24 czerwca 1879 r.). Umowy te zostały uznane przez powstałą w 1949 r. [[Republika Federalna Niemiec (1949–1990)|Niemiecką Republiką Federalną]] za nadal obowiązujące. W czasie obu wojen światowych Rzesza wyznaczyła linię w poprzek jeziora, strzeżoną przez siły zbrojne<ref>Edmund Osmańczyk: ''Encyklopedia Spraw Międzynarodowych i ONZ'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1974, s. 411</ref>. |
|||
== Liczby i fakty == |
== Liczby i fakty == |
||
Linia 42: | Linia 48: | ||
* '''Wysokość''': 395,23 m [[n.p.m.]] |
* '''Wysokość''': 395,23 m [[n.p.m.]] |
||
* '''Zasoby wodne''': 48 km³ |
* '''Zasoby wodne''': 48 km³ |
||
* '''Części jeziora''': |
* '''Części jeziora''': {{K|de|Obersee}}, {{K|de|Überlinger See}}, {{K|de|Zeller See}} i {{K|de|Untersee}}. |
||
* '''Wyspy''': |
* '''Wyspy''': [[Mainau|{{K|de|Mainau}}]], [[Reichenau (wyspa)|{{K|de|Reichenau}}]] i [[Lindau (Bodensee)|{{K|de|Lindau}}]]. |
||
* '''Przez Jezioro Bodeńskie przepływa rzeka [[Ren]]'''. |
* '''Przez Jezioro Bodeńskie przepływa rzeka [[Ren]]'''. |
||
== Większe miasta nad Jeziorem Bodeńskim == |
== Większe miasta nad Jeziorem Bodeńskim == |
||
* '''niemieckie''': |
* '''niemieckie''': |
||
** [[Konstancja (Niemcy)|Konstancja]] ( |
** [[Konstancja (Niemcy)|Konstancja]] ({{K|de|Konstanz}}) |
||
** [[Friedrichshafen]] |
** [[Friedrichshafen]] |
||
** [[Lindau (Bodensee)]] |
** [[Lindau (Bodensee)]] |
||
Linia 58: | Linia 64: | ||
** [[Romanshorn]] |
** [[Romanshorn]] |
||
* '''austriackie''': |
* '''austriackie''': |
||
** [[Bregencja]] ( |
** [[Bregencja]] ({{K|de|Bregenz}}) |
||
== Przypisy == |
|||
⚫ | |||
⚫ | Nazwa jeziora pochodzi od jednej z najstarszych miejscowości nad nim położonych – wsi |
||
{{Przypisy}} |
|||
== Zobacz też == |
== Zobacz też == |
||
{{wikisłownik|Jezioro Bodeńskie}} |
{{wikisłownik|Jezioro Bodeńskie}} |
||
Linia 71: | Linia 76: | ||
== Linki zewnętrzne == |
== Linki zewnętrzne == |
||
* [http://www.bodenseecam.com/ Webcams] z widokami miast leżących nad Jeziorem Bodeńskim |
* [http://www.bodenseecam.com/ Webcams] z widokami miast leżących nad Jeziorem Bodeńskim |
||
* |
* {{Cytuj stronę | url = http://www.genesis-fp7.eu/index.php/water-quality-bodensee | tytuł = Jakość wód Jeziora Bodeńskiego | opublikowany = genesis-fp7.eu | archiwum = https://web.archive.org/web/20110228111224/http://www.genesis-fp7.eu/index.php/water-quality-bodensee | zarchiwizowano = 2011-02-28}} |
||
* |
* {{Cytuj stronę | url = http://www.zwiedzajswiat.pl/panstwa/niemcy/jezioro-bodenskie.html | tytuł = Opis jeziora i okolic | opublikowany = zwiedzajswiat.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20100927024516/http://www.zwiedzajswiat.pl/panstwa/niemcy/jezioro-bodenskie.html | zarchiwizowano = 2010-09-27}} |
||
* [http://przewodnik.onet.pl/europa/niemcy/atrakcje/jezioro-bodenskie,1,3286572,artykul.html Jezioro Bodeńskie dla turystów] |
* [https://archive.is/20100817145601/http://przewodnik.onet.pl/europa/niemcy/atrakcje/jezioro-bodenskie,1,3286572,artykul.html Jezioro Bodeńskie dla turystów] |
||
{{Kontrola autorytatywna}} |
{{Kontrola autorytatywna}} |
Aktualna wersja na dzień 15:48, 15 sty 2024
![]() Typowy dla Jeziora Bodeńskiego krajobraz w okolicy miejscowości Birnau | |
Położenie | |
Państwo | |
---|---|
Wysokość lustra |
395,23 m n.p.m. |
Wyspy |
Mainau, Reichenau, Lindau |
Morfometria | |
Powierzchnia |
538,5 km² |
Wymiary • max długość • max szerokość |
|
Głębokość • średnia • maksymalna |
|
Objętość |
48 km³ |
Hydrologia | |
Rzeki zasilające | |
Rzeki wypływające | |
Położenie na mapie Alp ![]() | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Gliederung_des_Bodensees.png/300px-Gliederung_des_Bodensees.png)
Jezioro Bodeńskie (niem. Bodensee, wym. MAF: [ˈboːdn̩ˌzeː], ⓘposłuchaj; fr. lac de Constance; ret. lai da Constanza; wł. lago di Costanza) – jezioro u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii, trzecie pod względem wielkości w Europie Środkowej (po Balatonie na Węgrzech i Jeziorze Genewskim na granicy szwajcarsko-francuskiej). Jezioro Bodeńskie jest rezerwuarem wody pitnej dla ok. 4,5 mln ludzi (roczny pobór: ok. 180 mln m³).
Nazwa
[edytuj | edytuj kod]Nazwa jeziora pochodzi od jednej z najstarszych miejscowości nad nim położonych – wsi Bodman na zachodnim końcu odnogi Überlinger See. Starożytni Rzymianie nazywali to jezioro po łac. Lacus Brigantinus, od miasta Bregencja (łac. Brigantium). W niektórych językach europejskich nazywa się je Jeziorem Konstanckim, od największego leżącego nad nim miasta – Konstancji (fr. Lac de Constance, ang. Lake Constance, wł. Lago di Costanza).
Status międzynarodowy
[edytuj | edytuj kod]Jest przedmiotem umów międzynarodowych, podpisanych m.in. między Badenią i Szwajcarią (z 20/31 października 1854 r.) oraz między Rzeszą Niemiecką i Szwajcarią (z 28 kwietnia 1878 r. i z 24 czerwca 1879 r.). Umowy te zostały uznane przez powstałą w 1949 r. Niemiecką Republiką Federalną za nadal obowiązujące. W czasie obu wojen światowych Rzesza wyznaczyła linię w poprzek jeziora, strzeżoną przez siły zbrojne[1].
Liczby i fakty
[edytuj | edytuj kod]- Powierzchnia: 538,5 km²
- Długość linii brzegowej: 273 km
- Głębokość maksymalna: 254 m
- Wysokość: 395,23 m n.p.m.
- Zasoby wodne: 48 km³
- Części jeziora: Obersee, Überlinger See, Zeller See i Untersee.
- Wyspy: Mainau, Reichenau i Lindau.
- Przez Jezioro Bodeńskie przepływa rzeka Ren.
Większe miasta nad Jeziorem Bodeńskim
[edytuj | edytuj kod]- niemieckie:
- szwajcarskie:
- austriackie:
- Bregencja (Bregenz)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Edmund Osmańczyk: Encyklopedia Spraw Międzynarodowych i ONZ, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1974, s. 411
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Jezioro Bodeńskie (film)
- Jezioro Bodeńskie (powieść)
- Katastrofa nad Überlingen
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Webcams z widokami miast leżących nad Jeziorem Bodeńskim
- Jakość wód Jeziora Bodeńskiego. genesis-fp7.eu. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-02-28)].
- Opis jeziora i okolic. zwiedzajswiat.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-09-27)].
- Jezioro Bodeńskie dla turystów