Sicienko (gmina)
Sicienko – gmina wiejska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim. Od północnego zachodu sąsiaduje z Bydgoszczą. Jej bliskie położenie jest aspektem przyczyniającym się do dynamicznego rozwoju gminy. Według danych z 31 grudnia 2021 r. gminę zamieszkują 10 501 osoby[2].
gmina wiejska | |||||||
Państwo | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||
Powiat | |||||||
TERC |
0403072 | ||||||
Wójt |
Piotr Chudzyński (2018) | ||||||
Powierzchnia |
179,46 km² | ||||||
Populacja (30.12.2021) • liczba ludności |
| ||||||
• gęstość |
55 os./km² | ||||||
Nr kierunkowy |
52 | ||||||
Tablice rejestracyjne |
CBY | ||||||
Adres urzędu: ul. Mrotecka 986-014 Sicienko | |||||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego ![]() | |||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||
![]() | |||||||
Strona internetowa | |||||||
Biuletyn Informacji Publicznej |
Siedzibą władz gminy jest Sicienko.
Położenie
edytujGmina jest położona w trzech mezoregionach: część północno-wschodnia w Dolinie Brdy, południowa w Kotlinie Toruńskiej, a północno-zachodnia na Pojezierzu Krajeńskim.
W obrębie gminy znajdują się rzeki i jeziora: Krówka, Kanał Bydgoski, Jezioro Wierzchucińskie Małe, Jezioro Wierzchucińskie Duże i Jezioro Słupowskie[3].
Struktura powierzchni
edytujGmina Sicienko ma obszar 179,46 km², w tym:[4]
- użytki rolne: 70%
- użytki leśne: 20%
- pozostałe tereny: 10%
Demografia
edytujStan na 31.12.2021 r. (GUS)[2]
Opis | Ogółem | |
---|---|---|
jednostka | osób | % |
populacja | 10501 | 100 |
gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
55 |
Sicienko to dynamicznie rozwijająca się gmina podmiejska. Świadczy o tym chociażby stały przyrost zamieszkującej ją populacji. W latach 2013–2022 liczba ludności wzrosła o ponad 10%, co dało gminie Sicienko miejsce na podium w zestawieniu gmin powiatu bydgoskiego, do których przybyło najwięcej nowych mieszkańców. Dla porównania: średnia wyliczona dla całego województwa kujawsko-pomorskiego pokazuje przeciwną tendencję - w ostatnich latach populacja zamieszkująca tę część Polski zmniejszyła się aż o 4,1%[5].
Łącznie w latach 1995-2021 liczba ludności wzrosła o 41%[2] (tabela poniżej).
Tabela. Wzrost liczby ludności gminy Sicienko na przestrzeni lat 1995-2021
Rok | Liczba ludności |
---|---|
1995 | 7467 |
2000 | 8297 |
2005 | 8945 |
2010 | 9510 |
2015 | 9839 |
2020 | 10426 |
2021 | 10501 |
Podział administracyjny
edytujSołectwa
W gminie Sicienko funkcjonuje 21 jednostek pomocniczych (sołectw): Dąbrówka Nowa, Gliszcz, Kruszyn, Łukowiec, Mochle, Murucin, Nowaczkowo, Osówiec, Pawłówek, Samsieczno, Sicienko, Strzelewo, Szczutki, Teresin, Trzemiętowo, Trzemiętówko, Wierzchucice, Wierzchucinek, Wojnowo, Zawada-Ugoda, Zielonczyn.
Miejscowości niesołeckie
W skład gminy wchodzi 14 miejscowości niesołeckich: Chmielewo, Dąbrówczyn, Goncarzewy, Janin, Kamieniec, Kasprowo, Kruszyniec, Marynin, Nowa Ruda, Piotrkówko, Sitno, Słupowo, Smolary, Trzciniec.
W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.
Gospodarka
edytujSicienko to jedna z najszybciej rozwijających się gmin w powiecie bydgoskim. Intensywną pracę w zakresie rozwoju inwestycji, skutecznego pozyskiwanie środków zewnętrznych oraz bardzo dobrą kondycję finansową samorządu potwierdzają sukcesy tej jednostki w rankingach, takich jak: Ranking Pisma Samorządowego WSPÓLNOTA na temat wydatków inwestycyjnych samorządów 2019-2021[6], Ranking Pisma Samorządowego WSPÓLNOTA na temat wykorzystania środków UE przez samorządy 2014-2021[7] i Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego za 2021[8]. Gmina Sicienko przywiązuje szczególną wagę do realizacji inwestycji oraz pozyskiwania funduszy unijnych na ten cel. Średnie wydatki inwestycyjne "na osobę" wynoszące 1390 zł sprawiają, że w tym zakresie znajduje się na 2. miejscu w powiecie bydgoskim wśród gmin wiejskich. Z kolei w przypadku pozyskiwania funduszy unijnych Sicienko zajęło 1. miejsce w powiecie bydgoskim wśród gmin wiejskich – w latach 2014-2021 kwota tych środków w przeliczeniu na jednego mieszkańca wyniosła 1783,36 zł[9].
Transport
edytujTransport drogowy
edytujDrogi przebiegające przez teren gminy:
Na terenie gminy położony jest węzeł Bydgoszcz Zachód i Bydgoszcz Opławiec na trasie S5.
Transport kolejowy
edytujLinie kolejowe przebiegające przez gminę:
- linia kolejowa nr 18 Kutno - Piła Główna ze stacjami w Pawłówku i Zielonczynie.
Turystyka i rekreacja
edytujW gminie Sicienko wyznaczono trzy szlaki turystyczne piesze i jeden turystyczny szlak rowerowy.
- Wierzchuciński Szlak Czterech Jezior wyznaczony dla uczczenia pamięci Jana Pawła II: Wierzchucinek – Jezioro Słupowskie – Gliszcz – Drzewianowo (10,5 km)
- Umocnień Przedmościa Bydgoskiego: Zielonczyn – Kruszyn – Osówiec – Szczutki – Tryszczyn (15,6 km)
- „pól malowanych”: Wierzchucinek – Nowaczkowo – Chmielewo – Piotrkówko – Mochle –Osówiec – Osowa Góra (17,4 km)
- Rowerowy „Edukacji przyrodniczej”: Wojnowo – Sicienko – Sitno – Zawada – Janin – Strzelewo – Zielonczyn – Kruszyn – Osówiec – Szczutki – Mochle – Wojnowo (28 km)
W 2023 r. zagospodarowany został teren przy Jeziorze Wierzchucińskim Małym w Wierzchucinku, gdzie powstała plaża z pomostem oraz infrastruktura towarzysząca.[10]
Zabytki
edytujW zarządzie gminy Sicienko znajdują się następujące zabytki:
- założenie dworsko-parkowe w Kruszynie obejmujące dwór z 1882 r. (obecnie znajduje się w nim Szkoła Podstawowa im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Kruszynie) oraz park, nr A/1043 z 23.04.1991 r.,[11]
- założenie dworsko-parkowe w Mochlu przy ul. Czarlińskich, w skład którego wchodzą dwór z 1864 r. oraz park typu angielskiego z przełomu XIX i XX w., A/1190 z 15.06.1985 r.,[11]
- pałac w Sicienku wraz z parkiem przy ul. Bydgoskiej 11, z II poł. XIX w.,[12]
- dawna pastorówka w Sicienku przy ul. Bydgoskiej 6 z ok. 1900 r., obecnie siedziba Gminnego Centrum Kultury i Biblioteki w Sicienku,[13]
- dawna szkoła w Dąbrówce Nowej, ob. świetlica wiejska, ul. Dworska 40.[14]
Obiekty wpisane do rejestru zabytków:
- kościół pw. św. Kazimierza Królewicza w Kruszynie wraz z ogrodzeniem i terenem przykościelnym, ul. Kościelna 6, z 1908/1909 r., nr wpisu A/835 z 16.03.1998 r.,[15]
- kościół pw. św. Andrzeja Boboli w Sicienku, ul. Mrotecka 1, z 1887 r., nr wpisu A/803 z 25.01.1991 r.,[16]
- dwór z parkiem w Wojnowie z poł. XIX w., obecnie siedziba Fundacji KUL im. Anieli hr. Potulickiej, nr wpisu A/1436 z 15.06.1985 r.,[17]
- zespół Kanału Bydgoskiego (na terenie gminy Sicienko miejscowości: Zielonczyn, Kruszyniec, Pawłówek) 1773-1774 r., A/900 z 30.11.2005 r.[18]
Ochrona przyrody
edytujNa terenie gminy mieści się rezerwat przyrody Kruszyn chroniący grąd zboczowy.[19]
W gminie Sicienko znajduje się 13 pomników przyrody, w tym 6 pojedynczych drzew, 6 grup drzew i 1 głaz narzutowy. W sumie 20,59 ha zajmują użytki ekologiczne.
Na obszarze gminy znajdują się 2 obszary chronionego krajobrazu:
- Obszar Chronionego Krajobrazu Rynny Jezior Byszewskich - północna część gminy[20]
- Obszar Chronionego Krajobrazu Zalewu Koronowskiego - fragment terenu leśnego na wschodnim krańcu gminy.[20]
W poszczególnych częściach gminy zlokalizowane są obszary Natura 2000:
- południowa Dolina Noteci (PLH300004) SOO[22]
- południowa Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego (PLB300001) OSO - 1135,4 ha na obszarze gminy.[23][21]
Edukacja
edytujW gminie Sicienko funkcjonują 4 szkoły podstawowe i jeden zespół szkolno-przedszkolny, których organem prowadzącym jest gmina Sicienko. Są to:
- Szkoła Podstawowa im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Kruszynie,
- Zespół Szkolno–Przedszkolny im. Ziemi Krajeńskiej w Samsiecznie (Szkoła Podstawowa w Samsiecznie i Przedszkole Samorządowe w Trzemiętowie),
- Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Sicienku,
- Szkoła Podstawowa im. Komisji Edukacji Narodowej w Strzelewie,
- Szkoła Podstawowa im. Anieli hrabiny Potulickiej w Wojnowie.
Poza tym dzieci mogą skorzystać z opieki w Niepublicznym Żłobku i Niepublicznym Przedszkolu Ence Pence w Sicienku, ul. Poziomkowa 6, oraz Klubie Dziecięcym WSG „Uniwersytet Dziecięcy” - filia w Kruszynie (opieka żłobkowa), ul. Strażacka 7.
Sport
edytujKluby sportowe
W gminie Sicienko funkcjonuje 5 klubów sportowych:
- Gminny Klub Sportowy „Gryf” Sicienko – piłka nożna,
- Europejski Uczniowski Klub Sportowy „Spartakus” Sicienko – unihokej,
- Międzyszkolny Uczniowski Klub Sportowy „TARO” w Wojnowie,
- Uczniowski Klub Sportowy Trzemiętowo,
- Gminny Ludowy Uczniowski Klub Sportowy „INVICTUS” Sicienko – zapasy.
Infrastruktura
W Sicienku powstaje Centrum Sportu wyposażone w salę z zapleczem dla zapaśników, siłownię, salę do squash-a i wielofunkcyjną. Obiekt będzie posiadał też pełnowymiarowe boisko do piłki nożnej z trawą hybrydową i sztucznym oświetleniem, wraz z mniejszym boiskiem treningowym oraz zapleczem dla piłkarzy.[24][25]
Poza Centrum Sportu bazę sportowo-rekreacyjną stanowią boiska w: Kruszynie, Samsiecznie, Strzelewie, Sicienku, Trzemiętowie, Zielonczynie, Dąbrówce Nowej, Łukowcu, Mochlu, Osówcu, Pawłówku, Wierzchucinku, Nowaczkowie i Gliszczu, oraz siłownie zewnętrzne w: Gliszczu, Kruszynie, Mochlu, Osówcu, Sicienku, Strzelewie, Wierzchucinku, Wojnowie i Zielonczynie.
Parafie
edytujNa obszarze gminy funkcjonują parafie rzymskokatolickie:
- Parafia św. Kazimierza Królewicza w Kruszynie
- Parafia św. Andrzeja Boboli w Sicienku
- Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Samsiecznie
- Parafia MB Szkaplerznej w Wierzchucinku
- Parafia św. Jakuba Mniejszego Apostoła w Dąbrówce Nowej
- Parafia Wniebowstąpienia Pańskiego w Osówcu (poczta Bydgoszcz).
Sąsiednie gminy
edytujBiałe Błota, Bydgoszcz, Koronowo, Mrocza, Nakło nad Notecią, Sośno
Przypisy
edytuj- ↑ Gmina Sicienko w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-09-29] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ a b c Gmina Sicienko w liczbach, Polska w liczbach, liczba ludności na podstawie danych GUS. https://www.polskawliczbach.pl/gmina_Sicienko, [dostęp 2023-09-22]
- ↑ Urząd Gminy w Sicienku, Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Sicienko na lata 2022-2025 z perspektywą na lata 2026-2029, s. 39. https://sicienko.pl/aktualnosc-9-2511-program_ochrony_srodowiska_dla_gminy.html
- ↑ Urząd Gminy w Sicienku, Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Sicienko na lata 2022-2025 z perspektywą na lata 2026-2029, Tabela 1. Struktura użytkowania gruntów Gminy Sicienko, s. 9-10. https://sicienko.pl/aktualnosc-9-2511-program_ochrony_srodowiska_dla_gminy.html
- ↑ Urząd Statystyczny w Bydgoszczy, Opracowanie bieżące - Zmiany liczby ludności w 2022 r. w stosunku do 2013 r. https://bydgoszcz.stat.gov.pl/opracowania-biezace/infografiki/swiatowy-dzien-ludnosci-infografika,367,1.html
- ↑ Pismo Samorządu Terytorialnego Wspólnota, Liderzy inwestycji: Ranking wydatków inwestycyjnych samorządów 2019-2021, https://wspolnota.org.pl/news-rankingi/ranking-inwestycje-samorzadowe-2019-2021, [dostęp 2023-09-22]
- ↑ Pismo Samorządu Terytorialnego Wspólnota, Fundusze unijne: Ranking wykorzystania środków UE przez samorządy 2014-2021, https://wspolnota.org.pl/news-rankingi/samorzadowi-liderzy-pozyskiwania-srodkow-ue-w-latach-2014-2021, [dostęp 2023-09-22]
- ↑ Forum Ekonomiczne, Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego w Polsce, https://www.forum-ekonomiczne.pl/wp-content/uploads/2022/07/Ranking-finansowy-2021.pdf, [dostęp 2023-09-22]
- ↑ Urząd Gminy w Sicienku, Raport o stanie Gminy Sicienko za 2022 rok, Rozdział 3. Rankingi, s. 23-26, http://bip4.lo.pl/?cid=767, [dostęp 2023-09-22]
- ↑ Gazeta Pomorska, Na plaży w Wierzchucinku pod Bydgoszczą trwa budowa pomostów. A to dopiero początek zmian, https://pomorska.pl/na-plazy-w-wierzchucinku-pod-bydgoszcza-trwa-budowa-pomostow-a-to-dopiero-poczatek-zmian/ar/c7-17627331, [dostęp 2023-09-22]
- ↑ a b Załącznik do Uchwały nr XXXVI/313/22 Rady Gminy Sicienko z dnia 30.03.2022 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy Sicienko na lata 2022-2025, s.45 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ Załącznik do Uchwały nr XXXVI/313/22 Rady Gminy Sicienko z dnia 30.03.2022 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy Sicienko na lata 2022-2025, s.49 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ Załącznik nr 3: Wykaz obiektów ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków na terenie Gminy Sicienko do Załącznika do Uchwały nr XXXVI/313/22 Rady Gminy Sicienko z dnia 30.03.2022 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy Sicienko na lata 2022-2025, s.93 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ Załącznik nr 3: Wykaz obiektów ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków na terenie Gminy Sicienko do Załącznika do Uchwały nr XXXVI/313/22 Rady Gminy Sicienko z dnia 30.03.2022 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy Sicienko na lata 2022-2025, s.88 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ Załącznik do Uchwały nr XXXVI/313/22 Rady Gminy Sicienko z dnia 30.03.2022 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy Sicienko na lata 2022-2025, s.41 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ Załącznik do Uchwały nr XXXVI/313/22 Rady Gminy Sicienko z dnia 30.03.2022 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy Sicienko na lata 2022-2025, s.39 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ Załącznik do Uchwały nr XXXVI/313/22 Rady Gminy Sicienko z dnia 30.03.2022 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy Sicienko na lata 2022-2025, s.44 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ Załącznik do Uchwały nr XXXVI/313/22 Rady Gminy Sicienko z dnia 30.03.2022 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy Sicienko na lata 2022-2025, s.55 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ Załącznik do Uchwały nr XXXI/277/21Rady Gminy Sicienko z dnia 24.11.2021 r. w sprawie przyjęcia „Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Sicienko na lata 2022-2025 z perspektywą na lata 2026-2029", s.99 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ a b Załącznik do Uchwały nr XXXI/277/21Rady Gminy Sicienko z dnia 24.11.2021 r. w sprawie przyjęcia „Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Sicienko na lata 2022-2025 z perspektywą na lata 2026-2029", s.100 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ a b Załącznik do Uchwały nr XXXI/277/21Rady Gminy Sicienko z dnia 24.11.2021 r. w sprawie przyjęcia „Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Sicienko na lata 2022-2025 z perspektywą na lata 2026-2029", s.96 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ Załącznik do Uchwały nr XXXI/277/21Rady Gminy Sicienko z dnia 24.11.2021 r. w sprawie przyjęcia „Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Sicienko na lata 2022-2025 z perspektywą na lata 2026-2029", s.97 [online], bip4.lo.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ geoportal.rdos-bydgoszcz.pl/. [dostęp 2012-04-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-26)].
- ↑ Gazeta Pomorska, Rozpoczyna się budowa nowoczesnego Centrum Sportu w Sicienku. Inwestycję zaczną od boiska, https://pomorska.pl/rozpoczyna-sie-budowa-nowoczesnego-centrum-sportu-w-sicienku-inwestycje-zaczna-od-boiska/ar/c2-17490913, [dostęp 2023-09-22]
- ↑ Sicienko.pl, Gminne inwestycje z zakresu sportu oraz rekreacji, https://sicienko.pl/aktualnosc-2-2915-gminne_inwestycje_z_zakresu_sportu_oraz.html, [dostęp 2023-09-22]