Macica
Ten artykuł od 2007-12 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
Macica (łac. uterus) – narząd żeńskiego układu rozrodczego, w którym zachodzi rozwój embrionalny kręgowców lub odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja przechodzące wstępny rozwój.
Uterus | |
![]() Przekrój czołowy przez macicę | |
![]() Przekrój strzałkowy przez układ rozrodczy. Legenda:
1. Więzadło obłe macicy 2. Macica 3. Jama macicy 4. Jelitowa powierzchnia macicy 5. Powierzchnia pęcherzowa 6. Dno macicy 7. Trzon macicy 8. Fałdy pierzaste kanału szyjki macicy 9. Kanał szyjki 10. Warga tylna 11. Ujście zewnętrzne macicy 12. Cieśń macicy 13. Nadpochwowa część szyjki macicy 14. Pochwowa część szyjki macicy 15. Warga przednia 16. Szyjka macicy | |
Narządy | |
---|---|
Tętnice |
tt. jajowodowa, tt. maciczna, gałęzie spiralne t. macicznej |
Żyły |
żż. maciczne |
Prekursor |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/The_anatomy_of_the_horse_-_a_dissection_guide_%281922%29_%2818008737319%29.jpg/220px-The_anatomy_of_the_horse_-_a_dissection_guide_%281922%29_%2818008737319%29.jpg)
Bezkręgowce
edytujOdcinek dróg rodnych samicy, w którym zostają zgromadzone jaja i przechodzą bruzdkowanie. U widłonogów w macicy jaja są zaopatrywane w żółtko. U niektórych wirków i nicieni formowane są tu osłonki lub torebki jajowe. U przywr i tasiemców macica jest magazynem jaj, które przesuwając się w niej stopniowo dojrzewają. U niektórych tasiemców macica nie ma ujścia i w niej ostatecznie gromadzą się wszystkie jaja. W związku z tym jest ona bardzo obszerna i stanowi większą część dojrzałego członu tasiemca. Jaja zostają wydalone wtedy razem z całym członem.
Kręgowce
edytujOdcinek leżący między jajowodami (oviductus) i pochwą (vagina). Nie jest pewne, czy macice różnych kręgowców są narządami homologicznymi.
U kręgowców niższych trudno jest zlokalizować macicę, jest ona odcinkiem przewodów Müllera. U torbaczy i łożyskowców przewody te wyraźnie różnicują się na kolejne odcinki dróg rodnych w tym macicę. U niektórych ssaków (w tym mrówników) spotykamy tzw. macicę podwójną (uterus duplex). Zrośnięcie macicy prawej i lewej przed ujściem pochwy występuje u niektórych gryzoni i drapieżnych – jest ona określana mianem macicy dwudzielnej (uterus bipartitus). U kopytnych i małpiatek występuje tzw. macica dwurożna (uterus bicornis), czyli macica (prawa i lewa) zrośnięta na dłuższym odcinku. Spośród zwierząt domowych mięsożerne, przeżuwacze i świnie mają macicę dwurożną przegrodową z przegrodą zwaną żaglem macicy, konie natomiast wyróżnia macica dwurożna bezprzegrodowa[1]. U leniwców, pancerników i antropoidów macica jest pojedyncza (uterus simplex) czyli prawa i lewa uległa całkowitemu zrośnięciu.
U kręgowców żyworodnych macica jest silnie umięśniona i rozciągliwa, w jej błonie następuje zagnieżdżanie (Implantacja (fizjologia)) i rozwój zarodka. Macica stanowi ochronę dla zarodka i pośredniczy w przekazywaniu substancji odżywczych i oddechowych (łożysko). Jej skurcze są głównym czynnikiem wydalającym płód z organizmu matki (poród).
Człowiek
edytujPrawidłowa macica kobiety składa się z trzech części:
- trzon macicy (corpus uteri) pokryty od zewnątrz otrzewną
- cieśń macicy (isthmus uteri) jest miejscem przejścia trzonu macicy w jej szyjkę
- szyjka macicy (cervix uteri) składająca się z części nadpochwowej i pochwowej
Galeria
edytuj-
Układ rozrodczy (żeński)
-
Rycina przedstawiająca macicę z podręcznika do anatomii Graya
-
Ukrwienie tętnicze macicy
-
Ukrwienie żylno-tętnicze macicy
Zobacz też
edytujPrzypisy
edytuj- ↑ Helena Przespolewska, Henryk Kobryń, Tomasz Szara & Bartłomiej J. Bartyzel: Podstawy anatomii zwierząt domowych. Warszawa: PWN, 2014, s. 117. ISBN 978-83-62815-22-7.