Ranonkelfamilie
De Ranunculaceae of Ranonkelfamilie is een grote plantenfamilie. Het aantal soorten wordt geschat op 2000 tot 4000, waarvan de meeste in de gematigde zone op het noordelijk halfrond voorkomen. De meeste soorten zijn kruidachtig maar ook zit er een enkele liaan onder.
De familie is erg veelvormig. Zo is er veel variatie in de bloembouw. Daarbij kan de functie van de onderdelen van de bloem soms wisselen. De bloemen kunnen straalsgewijs symmetrisch zijn, maar er zijn ook geslachten met tweezijdig symmetrische bloemen.
De straalsgewijs symmetrische bloemen kunnen een kelk met kroon hebben. Er zijn ook soorten planten die dit onderscheid niet hebben en alleen bloemdekbladen hebben die wel op kroonbladen lijken. De kroonbladen hebben vaak een groefje om de honing te markeren. Er zijn vaak veel meeldraden die soms tot een krans zijn uitgegroeid. Het aantal stampers is variabel. Het vruchtbeginsel is bovenstandig.
De tweezijdig symmetrisch bloemen hebben vaak een spoor.
De bloeiwijze en de rest van de plant lopen vaak in elkaar over.
De bladeren zijn of enkelvoudig en daarbij vaak ingesneden of handvormig samengesteld waarbij ze vaak uit drie segmenten bestaan. De buitenste segmenten zijn het breedst en het diepst ingesneden.
Taxonomie
De volgende geslachten en soorten worden op de Wikipedia beschreven:
- Geslacht: Actaea
- Soort: Christoffelkruid (Actaea spicata)
- Geslacht: Adonis
- Soort: Zomeradonis (Adonis aestivalis)
- Geslacht: Akelei (Aquilegia)
- Soort: Wilde akelei (Aquilegia vulgaris)
- Geslacht: Anemoon (Anemone)
- Soort: Bosanemoon (Anemone nemerosa)
- Geslacht: Boterbloem (Ranunculus)
- Akkerboterbloem (Ranunculus arvensis)
- Blaartrekkende boterbloem (Ranunculus sceleratus)
- Bosboterbloem (Ranunculus polyanthemos subsp. nemorosus)
- Egelboterbloem (Ranunculus flammula)
- Fijne waterranonkel (Ranunculus aquatilis)
- Gewoon speenkruid (Ranunculus ficaria subsp. bulbilifer)
- Knolboterbloem (Ranunculus bulbosus)
- Kruipende boterbloem (Ranunculus repens)
- Scherpe boterbloem (Ranunculus acris)
- Geslacht: Clematis (Clematis)
- Soort: Bosrank (Clematis vitalba)
- Geslacht: Dotterbloem Caltha
- Soort: Dotterbloem (Caltha palustris)
- Geslacht: Monnikskap (Aconitum)
- Geslacht: Nieskruid (Helleborus)
- Soort: Kerstroos (Helleborus niger)
- Soort: Lenteroos (Helleborus orientalis)
- Soort: Stinkend nieskruid (Helleborus foetidus)
- Geslacht: Nigelle (Nigella)
- Geslacht: Ruit (Thalictrum)
- Soort: Akeleiruit (Thalictrum aquilegifolium)
In Nederland komen ook nog de volgende geslachten voor:
- Geslacht: Eranthis
- Geslacht: Myosurus
- Geslacht: Pulsatilla
- Geslacht: Ridderspoor (Consolida)
Overige geslachten buiten Nederland:
- Anemoclema
- Anemonella
- Anemonopsis
- Asteropyrum
- Barneoudia
- Beesia
- Calathodes
- Callianthemum
- Ceratocephala
- Cimicifuga
- Coptis
- Delphinium
- Dichocarpum
- Enemion
- Glaucidium
- Halerpestes
- Hamadryas
- Hepatica
- Hydrastis
- Isopyrum
- Knowltonia
- Laccopetalum
- Leptopyrum
- Metanemone
- Miyakea
- Naravelia
- Oreithales
- Oxygraphis
- Paraquilegia
- Paroxygraphis
- Psychrophila
- Semiaquilegia
- Souliea
- Trautvetteria
- Trollius
- Urophysa
- Xanthorhiza