sanî
Bilêvkirin
[biguhêre]Navdêr
[biguhêre]Zayenda mê ya binavkirî | ||
---|---|---|
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | sanî | sanî |
Îzafe | saniya | saniyên |
Çemandî | saniyê | saniyan |
Nîşandera çemandî | wê saniyê | wan saniyan |
Bangkirin | saniyê | saniyino |
Zayenda mê ya nebinavkirî | ||
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | saniyek | saniyin |
Îzafe | saniyeke | saniyine |
Çemandî | saniyekê | saniyinan |
sanî mê
- çirke, 1/60 deqe, her yek ji şêst beşên deqeyekê
- 60 sanî anku deqeyek
- Her saetek 60 deqe ye û her deqeyek jî 60 sanî ye.
- demeke pir kurt lê nediyar:
- Ka saniyekê bisekine!
Herwiha
[biguhêre]Bi alfabeyên din
[biguhêre]Etîmolojî
[biguhêre]Herwiha saniye ji erebî ثَانِيَة (ṯāniya) ku hem wateya sanî û hem jî maneya duyem (forma mê) dide. Bo binavkirina sanî wek duyem bidin ber îngilîzî second ji latînî secunda ku dîsa hem wateya sanî û hem jî maneya duyem dide. Heman peyv ketiye piraniya zimanên din jî yên misilmanan (li beş wergerê binêrin.)
Werger
[biguhêre]çirke, 1/60 deqe
- Abxazî: асекунда (āseḳ°ndā)
- Afrîkansî: sekonde → af
- Albanî: imtë m, sekondë → sq m
- Almanî: Sekunde → de m
- Amharî: ሴኮንድ (sekond)
- Aramiya nû ya asûrî: ܪܦܵܦܵܐ n (rpapa)
- Asamî: ছেকেণ্ড (sekendo)
- Astûrî: segundu → ast n
- Avarî: секунда (sekunda)
- Azerî: saniyə
- Baskî: segundo → eu
- Başkîrî: секунд (sekund)
- Belarusî: секу́нда m (sjekúnda), сэку́нда m (sekúnda)
- Bengalî: সেকেন্ড → bn (śekenḍ)
- Bretonî: eilenn → br m
- Bulgarî: секу́нда m (sekúnda)
- Burmayî: စက္ကန့် → my (cakkan.)
- Çekî: sekunda → cs m, vteřina → cs m
- Çînî:
- Danmarkî: sekund → da nt
- Elmanîşî: Sekunde m
- Endonezyayî: detik → id, sekon → id
- Erebî: ثَانِيَة → ar m (ṯāniya)
- Ermenî: վայրկյան → hy (vayrkyan), երկվայրկյան → hy (erkvayrkyan)
- Esperantoyî: sekundo → eo
- Estonî: sekund → et, sekk
- Farisî: ثانیه → fa (sâniye)
- Ferî: sekund
- Fînî: sekunti → fi
- Fransî: seconde → fr m
- Frîsî: sekonde g
- Gaelîka skotî: diog n
- Galîsî: segundo → gl n
- Gujaratî: સેકન્ડ (sekanḍ)
- Gurcî: წამი → ka (c̣ami)
- Guwaranî: aravo'ive
- Haîtî: segonn
- Hindî: सैकण्ड n (saikaṇḍ), सैकंड n (saikaṇḍ), सेकंड → hi n (sekaṇḍ), सानिया → hi n (sāniyā)
- Holendî: seconde → nl n
- Îbranî: שְׁנִיָּה → he m (sh'niyá)
- Îlokanoyî: kanito
- Îngilîzî: second → en
- Îngûşî: секунд (sekund)
- Îrlendî: soicind → ga m
- Îtalî: secondo → it n
- Îzlendî: sekúnda → is m
- Japonî: 秒 → ja (びょう, byō)
- Kalmîkî: мисхл (misxl)
- Kannadayî: ಸೆಕೆಂಡು → kn (sekeṇḍu)
- Katalanî: segon → ca n
- Kirgizî: секунда → ky (sekunda)
- Kîngalî: තත්පරය → si (tatparaya)
- Koreyî: 초 → ko (cho)
- Latînî: secunda → la m
- Latviyayî: sekunde → lv m
- Lawsî: ວິນາທີ → lo (wi nā thī)
- Lazî: სანიჲე (saniye)
- Lîtwanî: sekundė → lt m
- Makedonî: секу́нда → mk m (sekúnda)
- Malayalamî: സെക്കന്റ് (sekkanṟŭ)
- Malezî: saat → ms, detik → ms
- Maltayî: sekonda → mt m
- Maorî: hēkena
- Maratî: सेकंद (sekanda)
- Mecarî: másodperc → hu
- Megrelî: მერქა (merka)
- Mongolî:
- Navajoyî: áłtsʼíísígo, tsį́įłgo yilkiłígíí
- Normandî: s'gonde m
- Norwecî:
- Oksîtanî: segonda → oc m
- Oygurî: سېكۇنت (sëkunt)
- Ozbekî: soniya → uz, sekund → uz
- Peştûyî: ثانيه → ps m (sānya)
- Plodîşî: Zekund m
- Polonî: sekunda → pl m
- Portugalî: segundo → pt n
- Puncabî: ਸਕਿੰਟ (sakiṇṭ), ਸੈਕੰਡ → pa (saikaṇḍ)
- Qazaxî: секунд (sekund)
- Romancî: secunda m
- Romanyayî: secundă → ro m
- Rusî: секу́нда → ru m (sekúnda)
- Rusînî: секу́нда m (sekúnda)
- Sebwanoyî: gutling, segundo
- Silesî: sekůnda m
- Sindhî: سيڪنڊُ → sd n (sekondo)
- Sirboxirwatî:
- Skotî: seicont
- Slovakî: sekunda m
- Slovenî: sekunda → sl m
- Somalî: ilbiriqsi
- Sotoyiya bakur: motsotswana
- Spanî: segundo → es n
- Sundanî: ᮓᮨᮒᮤᮊ᮪ (detik)
- Swahîlî: sekunde → sw
- Swêdî: sekund → sv g
- Tacikî: сония → tg (soniya)
- Tagalogî: segundo → tl, saglit → tl, sandali → tl
- Tamîlî: நொடி → ta (noṭi), விநாடி → ta (vināṭi), வினாடி → ta (viṉāṭi)
- Tayî: วินาที → th
- Telûgûyî: సెకండు (sekaṇḍu), సెకను (sekanu)
- Teteriya krîmî: saniye
- Teterî: секунд (sekund)
- Tigrînî: ካልኢት (kalʾit)
- Tirkî: saniye → tr
- Tirkmenî: sekunt
- Tîbetî: སྐར་ཆ (skar cha)
- Tuvanî: секунда (sekunda)
- Urdûyî: ثانیہ n (sāniyā), سیکنڈ n (saikanḍ)
- Ûkraynî: секу́нда m (sekúnda)
- Viyetnamî: giây → vi
- Volapûkî: sekun → vo
- Weylsî: amrantiad n, eiliad → cy
- Wolofî: saa → wo
- Ximêrî: វិនាទី (viniətii)
- Yakutî: сөкүүндэ (söküünde)
- Yidîşî: סעקונדע → yi m (sekunde)
- Yûnanî: δευτερόλεπτο → el nt (defterólepto)
- Zhuangî: miux, myauj
- Ev qismê Wergerê ji agahiyên naveroka vê guhertoya gotara wekhev a li ser Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
- Almanî: Sekunde → de m, Augenblick → de n, Moment → de n
- Astûrî: segundu → ast n
- Belarusî: секу́нда m (sjekúnda), сэку́нда m (sekúnda), міг n (mih), імгне́нне nt (imhnjénnje), мо́мант n (mómant)
- Bulgarî: секу́нда m (sekúnda), миг → bg n (mig), моме́нт → bg n (momént)
- Çekî: okamžik → cs n, chvilka → cs m, vteřina → cs m, sekunda → cs m
- Danmarkî: sekund → da nt, øjeblik → da nt
- Ermenî: վայրկյան → hy (vayrkyan), պահ → hy (pah)
- Esperantoyî: sekundo → eo
- Fînî: hetki → fi, sekunti → fi
- Fransî: seconde → fr m, instant → fr n
- Frîsî: sekonde g efkes nt
- Gaelîka skotî: diog n
- Hindî: क्षण → hi n (kṣaṇ)
- Holendî: seconde → nl n, moment → nl n, ogenblik → nl nt
- Îbranî: שְׁנִיָּה → he m (sh'niyá)
- Îngilîzî: second → en
- Îtalî: secondo → it n, attimo → it n, momento → it n
- Katalanî: segon → ca n, moment → ca n, instant → ca n
- Latînî: momentum
- Makedonî: секу́нда → mk m (sekúnda), моме́нт n (momént), миг n (mig)
- Maltayî: sekonda → mt m, dalwaqt
- Mecarî: másodperc → hu, pillanat → hu
- Normandî: s'gonde m
- Norwecî:
- Polonî: sekunda → pl m, chwila → pl m, moment → pl n
- Portugalî: instante → pt n, momento → pt n, segundo → pt n
- Rusî: секу́нда → ru m (sekúnda), моме́нт → ru n (momént), миг → ru n (mig)
- Slovenî: sekunda → sl m
- Spanî: momento → es n
- Swahîlî: sekunde → sw
- Swêdî: ögonblick → sv nt, sekund → sv g
- Tayî: วินาที → th
- Telûgûyî: క్షణం → te (kṣaṇaṃ)
- Ûkraynî: секу́нда m (sekúnda), моме́нт → uk n (momént), мить → uk m (mytʹ)
- Ev qismê Wergerê ji agahiyên naveroka vê guhertoya gotara wekhev a li ser Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
Hejmar
[biguhêre]sanî
- (nadir) duyem, ya/yê du:
- Nisfê ewwel dayî çavê heybetê,
Nisfê sanî dayî çavê şefqetê — (Mela Hisênê Bateyî)
- Nisfê ewwel dayî çavê heybetê,
Bikaranîn
[biguhêre]- Tenë di klasîkan de, berovajî peyva têkildar ewil (yekem) ya ji erebî ku bi berfirehî di kurdî de tê bikaranîn.
Etîmolojî
[biguhêre]Ji erebî ثَانٍ (ṯānin) / ثاني. Ji heman rehî herwiha sanî (saniye, 1/60 deqe - li jortir binêrin.)