Ajax Amsterdam
![]() |
Þessi grein þarfnast hreingerningar svo hún hæfi betur sem grein hér á Wikipediu. Aðalvandamál þessarar greinar: þarf að uppfæra |
Amsterdamsche Football Club Ajax | |||
Fullt nafn | Amsterdamsche Football Club Ajax | ||
Stytt nafn | Ajax | ||
---|---|---|---|
Stofnað | 1900 | ||
Leikvöllur | Amsterdam ArenA | ||
Stærð | 54.990 þúsund | ||
Knattspyrnustjóri | Francesco Farioli ![]() | ||
Deild | Eredivisie | ||
2023/24 | 5. sæti | ||
|
Ajax Amsterdam (fullt nafn: Amsterdamsche Football Club Ajax, eða AFC Ajax) er hollenskt knattspyrnulið frá Amsterdam. Félagið hefur oftar orðið hollenskur meistari en nokkurt annað félag og er sigursælasta knattspyrnulið Hollands, ásamt PSV Eindhoven og Feyenoord Rotterdam. Liðið er auk þess eitt þriggja liða sem unnið hefur öll þrjú stórmót Evrópu (ásamt Juventus, FC Barcelona og Bayern München).
Saga
[breyta | breyta frumkóða]Upphaf
[breyta | breyta frumkóða]Félagið var fyrst stofnað af stúdentum við framhaldsskólann Hogere Burgerschool 1883 og hlaut það heitið Union. 1894 var heitinu breytt í Foot-Ball Club Ajax og var það nefnt eftir grísku hetjunni Ajax. Eftir mikið ósætti í stjórninni var félagið hins vegar lagt niður. Það var endurstofnað 18. mars 1900. Fyrstu árin voru mögur, en félagið komst í efstu deild 1911. Fram að þessu höfðu leikmenn notað treyjur félagsins Sparta frá Rotterdam. En í efstu deild urðu þeir að leika í nýjum treyjum. Ákveðið var að nota rauð/hvítar treyjur og hvítar buxur (eins og enn er gert í dag). Eftir þrjú ár í efstu deild féll Ajax um deild, en náðu að komst í efstu deild strax ári síðar 1915. Það leikár urðu þeir í fyrsta sinn hollenskir meistarar. Leikárið var hins vegar dæmt ógilt sökum heimstyrjaldarinnar fyrri. Því varð Ajax ekki opinberlega hollenskur meistari fyrr en 1918. Á næsta leikári setti félagið met er það sigraði deildina án þess að tapa leik, afrek sem hélst í hollensku deildinni í 76 ár.
Gullaldarárin
[breyta | breyta frumkóða]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Ajax1937.png/220px-Ajax1937.png)
Eftir þetta gekk félaginu heldur brösuglega næstu 10 árin. 1928 voru Ólympíuleikarnir haldnir í Amsterdam. Eftir leikana fékk Ajax afnotarétt á leikvanginum til stórleika. Að öðru jöfnuðu lék félagið á De Meer Stadion rétt utan borgar. Á fjórða áratugnum varð Ajax að einu sigursælasta liði Hollands. Hollenski meistaratitillinn vannst fimm sinnum fram að heimstyrjöldinni síðari. Margir kölluðu þessi ár gullaldarár Ajax og vísuðu þar með til gullaldarára Hollendinga á 17. öld. Stríðið breytti ýmsu. Miklar tilfærslur leikmanna og stjórnarmanna hafði sín áhrif. Ajax varð bikarmeistari 1943 og meistari 1947, en að öðru leyti var árangur lítill næstu árin.
Eredevisie
[breyta | breyta frumkóða]1955 var fyrsta atvinnumannadeildin formlega stofnuð, Eredevisie. Strax fyrsta leikárið lenti Ajax í öðru sæti með jafnmörg stig og meistararnir. Þeir urðu hins vegar meistarar 1957 og fjórum sinnum í viðbót næsta áratuginn. 1964 gekk til liðs við félagið 17 ára unglingur að nafni Johan Cruyff. Með tilkomu hans sem miðjumanns og þjálfarans Rinus Michels varð félagið mjög sigursælt. Michels réði til sín marga þekkta leikmenn og umbreytti liðinu. Ajax varð hollenskur meistari í þrjú ár í röð, 1966-68 og aftur 1970.
Á toppnum í Evrópu
[breyta | breyta frumkóða]Áttundi áratugurinn var ævintýri líkastur. Ajax varð fimm sinnum hollenskur meistari og fjórum sinnum bikarmeistari. Félagið hafði á liðnum árum tekið þátt í Evrópukeppni meistaraliða með misgóðum árangri. 1970 breyttist það er félagið varð í sinn fyrsta Evrópumeistari eftir 2-0 sigur á Panathinaikos Aþenu. 1971 sigraði Ajax í sömu keppni eftir 2-0 sigur á Inter Milan. Strax árið eftir sigraði Ajax keppnina í þriðja sinn í röð eftir 1-0 sigur á Juventus. Þar með var Ajax annað liðið í Evrópu sem sigraði keppnina þrisvar í röð, en áður hafði Real Madrid afrekað það (reyndar fimm sinnum í röð). Bayern München er eina liðið sem sigrað hefur keppnina þrisvar í röð eftir það. Á sömu þremur árum varð Ajax auk þess tvisvar hollenskur meistari og tvisvar bikarmeistari. Þessu til viðbótar sigraði Ajax Super Cup keppnina í Evrópu 1972 og 1973. 1972 var Ajax einnig heimsbikarmeistari eftir sigur á Indenpendiente frá Argentínu. Með þessum sigrum hafði félagið rækilega stemplað sig inn sem eitt allra besta knattspyrnufélag Evrópu þess tíma.
Ajax í dag
[breyta | breyta frumkóða]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Frank_de_Boer_%28cropped%29.jpg/170px-Frank_de_Boer_%28cropped%29.jpg)
Níundi áratugurinn einkenndist af fjölda bikurum í Hollandi, en aðeins einum á alþjóðavettvangi. Liðið varð fjórum sinnum hollenskur meistari og þrefaldur bikarmeistari. Eini titillinn sem vannst í Evrópu var sigur í Evrópukeppni bikarhafa 1987 er liðið sigraði Lokomotive Leipzig frá Austur-Þýskalandi 1-0. Á þessum tíma spiluðu margir þekktir knattspyrnumenn með félaginu, eins og Ronald Koeman, Frank de Boer, Gerald Vanenburg, Marco van Basten og Dennis Bergkamp. Á tíunda áratugnum hélt sigurganga Ajax áfram. Liðið varð fimm sinnum hollenskur meistari og þrefaldur bikarmeistari. 1995 var auk þess eitt allra gjöfulasta ár félagsins. Þá sigraði það í Meistaradeild Evrópu eftir 1-0 sigur á AC Milan, í Super Cup í Evrópu eftir sigur á Real Saragossa og í heimsbikarkeppninni eftir sigur á Grêmio Porto Alegre frá Brasilíu. Með hollenska meistaratitlinum skilaði árið 1995 því fjórum stórum bikurum í safnið. Ajax er eitt af fjórum liðum sem þar með hefur unnið öll þrjú stórmót í knattspyrnu í Evrópu. Á þessum tíma léku þekktir knattspyrnumenn eins og Marc Overmars, Edgar Davids, Michael Laudrup, Patrick Kluivert, Jari Litmanen, Clarence Seedorf og markmaðurinn Edwin van der Sar með félaginu. Árið 1996 fékk Ajax nýjan og glæsilegan leikvang, er Amsterdam ArenA var fullbúinn fyrir félagið. Leikvangurinn kostaði 96 milljónir evra og tekur tæplega 53 þús manns í sæti. Á fyrstu árum 21. aldar hélt félagið áfram sigurgöngu sinni. Fram að 2011 varð Ajax þrefaldur hollenskur meistari og fjórfaldur bikarmeistari. Hins vegar hefur enginn alþjóðlegur titill unnist síðan sögufræga árið 1995. Af nýjum þekktum leikmönnum má nefna Wesley Snijder, Rafael van der Vaart, Zlatan Ibrahimović, Frenkie de Jong, Matthijs De Ligt, Hakim Ziyech og Donny Van de Beek. Kolbeinn Sigþórsson lék með liðinu 2011-2015.
Rígar
[breyta | breyta frumkóða]Rígurinn við Feyenoord
[breyta | breyta frumkóða]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/UEFA_Euroleague_FC_Salzburg_vs._AFC_Ajax_Amsterdam_29.jpg/220px-UEFA_Euroleague_FC_Salzburg_vs._AFC_Ajax_Amsterdam_29.jpg)
Einn stærsti rígurinn sem Ajax á við annað lið er við Feyenoord frá Rotterdam. Leikur liðanna er kallaður De Klassieker. Liðin koma frá tveimur stærstu borgum Hollands og metingur á milli borganna brýst út þegar þau spila. Rígurinn byggir fyrst og fremst á því að liðin standa fyrir mismunandi landshluta, borgir og menningu. Amsterdam er borg viðskipta og menningar auk þess sem fjöldi ferðamanna kemur til Amsterdam til að dást að því sem borgin hefur uppá að bjóða. Rotterdam er aftur á móti ein af stærstu hafnarborgum Evrópu og þar er mikill iðnaður. Fólk frá Rotterdam lítur því gjarnan á íbúa Amsterdam sem hrokafulla, veiklynda og lata, en lítur á sjálft sig sem harðduglegt verkafólk. [heimild vantar]
Reglulega hefur komið til mikilla slagsmála milli stuðningsmanna liðanna og fólk hefur látið lífið. Árið 1997 fór fram æfingarleikur milli Ajax og Feyenoord þar sem einn stuðningsmaður Ajax var drepinn. Síðan árið 2009 hefur stuðningsmönnum Ajax verið bannað að mæta á heimaleiki Feyenoord af ótta við uppþot og oft hefur Ajax bannað stuðningsmönnum Feyenoord að koma á Johann Cruyff Arena.[1]
Jong Ajax
[breyta | breyta frumkóða]Jong Ajax (U21) liðið leikur í Jupiler-deildinni, Meistaradeildinni í 2. deild. Leikvangur er De Toekomst, ein þekktasta æfingastöð í heimi. Hún vann titilinn Meistari 2. deildar 2017/18.
Titlar
[breyta | breyta frumkóða]Innlendir
[breyta | breyta frumkóða]- Hollenskur meistari (36): 1918, 1919, 1931, 1932, 1934, 1937, 1939, 1947, 1957, 1960, 1966, 1967, 1968, 1970, 1972, 1973, 1977, 1979, 1980, 1982, 1983, 1985, 1990, 1994, 1995, 1996, 1998, 2002, 2004, 2011, 2012, 2013, 2014, 2019, 2021, 2022
- Hollenskur bikarmeistari (20): 1917, 1943, 1961, 1967, 1970, 1971, 1972, 1979, 1983, 1986, 1987, 1993, 1998, 1999, 2002, 2006, 2007, 2010, 2019, 2021
- Hollenska Super Cup keppnin (9): 1993, 1994, 1995, 2002, 2005, 2006, 2007,2013,2019
Erlendir
[breyta | breyta frumkóða]- Evrópukeppni meistaraliða/Meistaradeild Evrópu (4): 1971, 1972, 1973, 1995
- Evrópukeppni bikarhafa (1): 1987
- Evrópukeppni félagsliða (1): 1992
- UEFA Super Cup (3): 1972, 1973, 1995
- Heimsbikarkeppnin (2): 1972, 1995
- Intertoto-keppnin (1): 1968
Markaskorarar
[breyta | breyta frumkóða]Eftirfarandi leikmenn hafa skorað flest mörk fyrir Ajax. Enginn þeirra leikur lengur fyrir liðið.
Tore | |||
---|---|---|---|
1 | ![]() |
1929-1942 | 273 |
2 | ![]() |
1964-1973, 1981-1983 |
205 |
3 | ![]() |
1956-1973 | 175 |
4 | ![]() |
1959-1963, 1965-1969 |
161 |
5 | ![]() |
1961-1974 | 146 |
6 | ![]() |
1923-1936 | 129 |
6 | ![]() |
1982-1987 | 129 |
8 | ![]() |
1946-1958 | 123 |
8 | ![]() |
1974-1978 | 123 |
10 | ![]() |
1986-1993 | 103 |
Þjálfarar
[breyta | breyta frumkóða]Þjálfarar Ajax frá byrjun:
Tímabil | Þjálfari |
---|---|
1962−1963 | ![]() |
1963−1964 | ![]() |
1964−1965 | ![]() |
1965−1971 | ![]() |
1971−1973 | ![]() |
1973−1974 | ![]() |
1974−1975 | ![]() |
1975−1976 | ![]() |
1976−1978 | ![]() |
1978−1979 | ![]() |
1979−1981 | ![]() |
1981−1982 | ![]() |
1982−1985 | ![]() |
1985−1988 | ![]() |
1988 | ![]() |
1988−1989 | ![]() |
Tímabil | Þjálfari |
---|---|
1989−1991 | ![]() |
1991−1997 | ![]() |
1997−1999 | ![]() |
1999−2000 | ![]() |
2000 | ![]() |
2000−2001 | ![]() |
2001−2005 | ![]() |
2005 | ![]() |
2005−2006 | ![]() |
2006−2007 | ![]() |
2007−2008 | ![]() |
2008−2009 | ![]() |
2009 | ![]() |
2009−2010 | ![]() |
2010-2016 | ![]() |
2016-2017 | ![]() |
2017-2022 | ![]() |
Heimildaskrá
[breyta | breyta frumkóða]Ajax fans not welcome at cup semifinal against Feyenoord in Rotterdam. NL Times 5. mars 2023. Sótt 20. nóvember 2023.
- ↑ „Ajax fans not welcome at cup semifinal against Feyenoord in Rotterdam | NL Times“. nltimes.nl (enska). Sótt 20. nóvember 2023.