F-22 Raptor
F-22 Raptor | |
---|---|
Տեսակ | կործանիչ |
Ենթատեսակ | fifth-generation jet fighter? |
Օգտագործվում է ինչպես | air superiority fighter? |
Թռիչքի երկարություն | կմ |
Ստեղծող | ![]() |
Արտադրող | Lockheed Martin |
Առաջին թռիչք | 1997 |
Շահագործման սկիզբ | դեկտեմբերի 15, 2005 |
Շահագործողներ | ԱՄՆ ռազմաօդային ուժեր |
Արտադրման թվականներ | 2003-մինչ օրս |
Միավոր արտադրված | 195 |
Միավորի արժեք | 220 մլն $[1] |
![]() |
F-22 Raptor, ամերիկյան արտադրության հինգերորդ սերնդի բազմաֆունկցիոնալ կործանիչ։
Ընդհանուր բնութագիր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]F-22 կործանիչը ստեղծվել է կործանիչների կատարելացման ATF (Advanced Tactical Fighter) ծրագրի շրջանակներում։ F-22-ը հինգերորդ սերնդի կործանիչն է աշխարհում և մինչև օրս միակ խմբաքանակով արտադրվածը։ F-22 կործանիչները համալրված են նոր, երկու տուրբոռեակտիվ երկկոնտուրային շարժիչներով, որոնք ունեն թվային կառավարում և ամենահզորն են իրենց տեսակի մեջ։
Տեխնիկական տվյալներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Aircraft_Combat_Archer_%282565196807%29.jpg/300px-Aircraft_Combat_Archer_%282565196807%29.jpg)
Չնայած նրան որ F-22 կործանիչների արտադրությունը սկսվել է 2003 թվականին, սակայն մինչև հիմա ոչ մի մարտավարատեխնիկական փոփոխությունների չի ենթարկվել։ Այս կործանիչների երկարությունը կազմում է 18.92 մ, թևերի բացվածքը շուրջ 13.56 մ, իսկ բարձրությունը ավելի քան 5.9 մ։ Այս կործանիչների մարտական քաշը կազմում է 11000 կգ (11 տ),իսկ մարտական բեռնվածքով մարտական քաշը 28000 կգ (28 տ)։ Այս կործանիչների հիմնական առավելություններից է նաև նրա թռիչքի առավելագույն բարձրությունը, որը կազմում է շուրջ 19800 մ։
Հիմնական առանձնահատկություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Այս կործանիչի հիմնական հատկանիշներն են` գերձայնային, հիմնական (կրեյսերական) արագություն, քիչ նկատելիություն` հակառակորդի ՌՏԿ-ների տեսադաշտում, հիանալի մանևրելու ունակություն (այդ թվում` նաև գերձայնային արագության պայմաններում), բարձր արդյունավետությունը` օդային մարտի բոլոր տեսակներում, առանձնակի հնարավորություններ` ոչ մոտակա օդային մարտում։ F-22 կործանիչները փայլուն են գործում նաև խմբային գործողությունների ժամանակ։ F-22 կործանիչների նոր ռադիոլոկացիոն համակարգը ընդունակ է ոչ միայն տեղեկություն տալ օդաչուին` օդում հայտնաբերված ինքնաթիռի մասին, այլև նշել նրանում գտնվող թերություններն ու վառելիքի եղած պաշարը և այլ տվյալներ, ինչը բացառիկ է և շատ կարևոր օդաչուի համար `օդային մարտը կազմակերպելու գործում։
Օդային մարտերում արձանագրած հաջողություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Lockheed_Martin_F-22A_Raptor_JSOH.jpg/300px-Lockheed_Martin_F-22A_Raptor_JSOH.jpg)
F-22 կործանիչները համարվում են բոլոր ժամանակների ամենաահեղ, ամենաթանկ կործանիչներն աշխարհում։ Այս կործանիչները բոլոր համեմատություններից դուրս են։ Ահա այս բոլոր հատկանիշների շնորհիվ` F-22 Raptor կործանիչները լավագույն տասնյակում գրավում է առաջին հորիզոնականը։ Հետաքրքիր է այն փաստը, որ սպառազինությունում գտնվող միակ, լիարժեք, հինգերորդ սերնդի կործանիչը նախորդ սերնդի` ամերիկյան F-15E, F-16, F-18 կործանիչների հետ ուսումնական օդային մարտերում արձանագրել է հաղթանակներ` 144:0 փոխհարաբերությամբ։ Օդային մարտերն ընթացել են մեկը չորսի հարաբերությամբ` հօգուտ վերջիններիս, իսկ հաղթանակները հիմնականում արձանագրվել են հեռակա մարտերում։ Խառը մարտակարգով օդային մարտերում F-22 կործանիչներ հաղթել են 241:2 փոխհարաբերությամբ։ Երկու պարտությունները կրել են F-22 կործանիչների կողմից ղեկավարվող F-15E կործանիչները, որոնց օդաչուները համեմատաբար անփորձ են եղել։
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Աղբյուրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- F-22 Raptor(անգլ.)
- Ֆ-22