408-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիա
408-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիա | |
---|---|
Ընդհանուր տեղեկություն | |
Տեսակ | ռազմական կազմավորում և հրաձգային դիվիզիա |
Զորքերի տեսակ | բանակ և հետևազոր |
Երկիր | ![]() |
Ստեղծվեց | օգոստոսի 14, 1941 |
Ճակատամարտեր | Տուապսե գործողություն |
Լուծարվեց | նոյեմբերի 11, 1942 |
408-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիա, ԽՍՀՄ ռազմական ստորաբաժանում, որը մասնակցել է Հայրենական Մեծ պատերազմին։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%80_408-%D0%B9_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%B8_%D0%9F._%D0%9D._%D0%9A%D0%B8%D1%86%D1%83%D0%BA._%D0%AE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F.jpg/220px-%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%80_408-%D0%B9_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%B8_%D0%9F._%D0%9D._%D0%9A%D0%B8%D1%86%D1%83%D0%BA._%D0%AE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F.jpg)
Կազմավորվել է 1941 թվականի օգոստոսին՝ Երևանում։ Հրամանատար՝ գնդապետ Պ. Ն. Կիցուկ։ 1942 թվականի մարտին վերակազմվեց հայկականի։ Հրատարակում էր «Հանուն հայրենիքի» հայերեն թերթը։ 1942 թվականի մարտ-սեպտեմբերին գտնվում էր խորհրդա-թուրքական սահմանում։ 1942 թվականի սեպտեմբերի 15-ին 408-րդ դիվիզիան ժամանեց Նովոռոսիյսկի պաշտպանական շրջանը և 47-րդ բանակի կազմում դիրքեր գրավեց Ցեմեսյան ու Ռիբացկի ծովախորշերում, Կաբարդինկա տեղամասում։ Ծովից Գելենջիկը գրավելու անհաջող փորձերից հետո թշնամին գրոհեց Աբինսկի բնակավայրի կողմից՝ անտառների և լեռների միջով։ Կանգնեցնելով թշնամու գրոհը՝ սեպտեմբերի 25-ին դիվիզիան անցավ հակահարձակման և ազատագրեց Երիվանսկի, Չումատովո և այլ բնակավայրեր։ Հատկապես աչքի ընկավ 672-րդ գունդը (հրամանատար՝ մայոր Տ. Սայադյան)։ 1942 թվականի հոկտեմբերին փոխադրվեց Տուապսե և մարտերի մեջ մտավ Պշիշ գետի հովտում՝ Ալթուբինալ, Պերեվալնի, Պելիկո և Դոյտխ բնակավայրերի շրջանում։ Հոկտեմբերի 14-ին թշնամին ճեղքեց խորհրդային զորքերի պաշտպանությունը, 408-րդ դիվիզիան կտրվեց թիկունքից, բայց հոկտեմբերի 21-ին կանգնեցրեց թշնամու կատաղի գրոհը։ Հատկապես աչքի ընկավ 963-րդ հրետանային գնդի հաուբիցային դիվիզիոնը, որը տասնօրյա կատաղի մարտերով ճեղքեց հակառակորդի օղակը և դուրս եկավ շրջափակումից։ Դիվիզիոնի 15 մարտիկներ պարգևատրվեցին շքանշաններով ու մեդալներով։ 18-րդ բանակի հրամանատարության որոշմամբ 1942 թվականի հոկտեմբերի 25-ին 408-րդ դիվիզիան դուրս բերվեց առաջավոր գծից, իսկ նոյեմբերին վերակազմվեց 7֊րդ հետևակային բրիգադի։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 6, էջ 174)։ ![]() |