Փահլավիներ
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Mohammad_Pahlavi_Coronation.jpg/198px-Mohammad_Pahlavi_Coronation.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/IranP108-100Rials.jpg/198px-IranP108-100Rials.jpg)
Փահլավիների հարստություն (պարս.՝ دودمان پهلوی), շահերի հարստություն Իրանում 1925-1979 թվականներին։
Ներկայացուցիչներն են Ռեզա-Շահ Փահլավին (1925-1941) և Մոհամմադ Ռեզա Փահլավին (1941-1979)[1]։ Փահլավիների տիրակալության ժամանակ Իրանի պաշտոնական անվանումն էր Իրանի Շահանշահի Պետություն (պարս.՝ دولت شاهنشاهی ایرا , Դովլաթ Շահանշահի-յե Իրան), կամ Իրանի կայսերական պետություն։ 1979 թվականին Իրանի իսլամական հեղափոխությունը տապալեց Փահլավիների հարստությունը։
Հարստության սկիզբ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1921 թվականին Ռեզա խանը, օգտվելով քաղաքական խառը իրավիճակից, արևմտյան երկրների հովանավորությամբ[2] և Իրանի կոզակների բրիգադի միջոցով[3] գրավեց Թեհրանը։ Սուլթան Ահմադ Շահը ստիպված նրան զինվորական նահանգապետ և նախարար նշանակեց։ 1923 թվականին նա վարչապետ դարձավ։ Օգտագործելով իր դիրքն ու հեղինակությունը Ռեզա խանը նախապատրաստեց և պետական հեղաշրջում իրագործեց 1925 թվականին վերջ դրվեց Ղաջարական հարստության գահակալությանը։ 1925 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Իրանի ծերակույտի հիմնադիր հավաքը Սուլթան Ահմադ Շահին գահընկեց հայտարարեց, իսկ 1925 թվականի դեկտեմբերի 12 Ռեզա խանը իրեն հռչակեց թագավոր և հիմնադրեց Փահլավի արքայատոհմը[4]։ Որպես անուն նա օգտագործեց Կարին Փահլավիների հարստության անունը, թեև նրանց հետ ոչ մի կապ չուներ։
Անուն | դիմանակար | ազգակցական կապ | կյանքի տարիներ | գահակալության սկիզբ | գահակալության վերջ |
---|---|---|---|---|---|
Գահակալություն | |||||
Ռեզա-Շահ Փահլավի | ![]() |
մարտի 16, 1878 - հուլիսի 2, 1944 | դեկտեմբերի 15, 1925 | սեպտեմբերի 16, 1941 | |
Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի | ![]() |
Ռեզա-Շահ Փահլավիի
որդին |
հոկտեմբերի 26, 1919 - հուլիսի 27, 1980 | սեպտեմբերի 16, 1941 | փետրվարի 11, 1979 |
Վտարանդիություն | |||||
Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի | ![]() |
Ռեզա-Շահ Փահլավիի որդին | հոկտեմբերի 26, 1919 - | փետրվարի 11, 1979 | հուլիսի 27, 1980
(մահ) |
Ֆարահ Փահլավի (ռեգենտ թագուհի) | ![]() |
Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի
կինը |
հոկտեմբերի 14, 1938 | հուլիսի 27, 1980 | հուլիսի 27, 1981 |
Ռեզա Փահլավի | ![]() |
Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի
որդին |
հոկտեմբերի 31, 1960 | հուլիսի 27, 1981 | վտարանդի գահակալ |
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Հայկական Սովետական Հանրագիտարան
- ↑ Իրանի Իսլամական Հանրապետության Սահմանադրություն, Նախաբան, ISBN 978-964-439-427-0
- ↑ П. Н. Стрелянов (Калабухов) Казаки в Персии. 1909—1918 гг. — М.: ЗАО Центрполиграф, 2007. — 442 с.. ISBN 978-5-9524-3057-0 (ռուս.)
- ↑ Կրուգոսվետ. «Ռեզա Շահ Փահլավի». (ռուս.)
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Փահլավիներ» հոդվածին։ |
|