Էլեկտրոնային աղյուսակ
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/OnlyOffice_spreadsheet_editor.png/220px-OnlyOffice_spreadsheet_editor.png)
Էլեկտրոնային աղյուսակ[1] (անգլ.՝ spreadsheet), համակարգչային ծրագիր, որը թույլ է տալիս երկչափ զանգվածների տեսքով ներկայացված տվյալներով կատարել հաշվարկներ, որոնք նմանեցվում են թղթային աղյուսակներին[2]։
Էլեկտրոնային աղյուսակները հարմար գործիք են հաշվարկներն ավտոմատացնելու համար։ Բազմաթիվ հաշվարկներ, մասնավորապես հաշվապահական հաշվառման ոլորտում, իրականացվում են աղյուսակային տեսքով․ հաշվապահական հաշվեկշիռները, ծախսերի նախահաշիվները, հաշվեցուցակները և այլն։ Բացի այդ, մի շարք թվային մեթոդներով մաթեմատիկական խնդիրներ հարմար է լուծել աղյուսակային տեսքով։ Աղյուսակներում մաթեմատիկական բանաձևերի օգտագործումը թույլ է տալիս ներկայացնել որոշակի իրական համակարգի տարբեր պարամետրերի միջև փոխադարձ կապը։ Հաշվարկային շատ խնդիրների լուծումները, որոնք նախկինում հնարավոր է եղել իրականացնել միայն ծրագրավորման միջոցով, այժմ հնարավոր է դարձել իրականացնել էլեկտրոնային աղյուսակներում մաթեմատիկական մոդելավորման միջոցով։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Առաջին անգամ էլեկտրոնային աղյուսակների գաղափարը ձևակերպել է ավստրիական ծագմամբ ամերիկացի գիտնական Ռիչարդ Մատեսիչը (գերմ.՝ Richard Mattesich), ով 1961 թվականին հրատարարակել է «Budgeting Models and System Simulation»[3] վերնագրով հետազոտությունը։ Կոնցեպցիան լրացվել է 1970 թվականին Ռենե Փարդոյի (անգլ.՝ Rene Pardo) և Ռեմի Լանդաուի (անգլ.՝ Remy Landau) կողմից, ովքեր դիմել էին արտոնագիր ստանալու համար։ Արտոնագրային վարչությունը մերժել է դիմումը, սակայն հեղինակները որոշումը ստացել են դատարանի միջոցով[4]։
Ընդհանուր առմամբ էլեկտրոնային աղյուսակների, որպես ծրագրային ապահովման առանձին դասի հիմնադիր համարվում է Դանիել Բրիկլինը, ով 1979 թվականին Ռոբերտ Ֆրենկստոնի հետ համատեղ մշակել է «VisiCalc» ծրագրիրը։ Էլեկտրոնային աղյուսակները Apple II-ի համար դարձել էին շատ հանրաճանաչ, որոնք անհատական համակարգիչը խաղալիքից վերածել էին հիմնական բիզնես գործիքի։
Հետագայում այս դասի բազմաթիվ ապրանքներ հայտնվեցին շուկայում․ SuperCalc, Microsoft MultiPlan, Quattro Pro, Lotus 1-2-3, Microsoft Excel, OpenOffice.org Calc, AppleWorks-ի աղյուսակները և gnumeric, մինիմալիստական Spread32։
Գոյություն ունեն էլեկտրոնային աղյուսակներ սմարթֆոնների, գրպանի անհատական համակարգիչների՝ մասնավորապես SpreadCE-ի համար։
Ծրագրերի ցուցակ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Անվանում | Օպերացիոն համակարգեր | Նշումներ | ||
---|---|---|---|---|
UNIX | Mac OS X | Microsoft Windows | ||
Gnumeric | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Ներառված է GNOME Office փաթեթում |
KSpread | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Ներառված է KOffice-ի կազմում |
Lotus 1-2-3 | Կաղապար:Ոչ | Կաղապար:Ոչ | Կաղապար:Այո | Առաջին անգամ թողարկվել է 1983 թվականի հունվարի 26-ին |
Microsoft Excel | Կաղապար:Ոչ | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Առաջին անգամ թողարկվել է 1985 թվականին |
Numbers | Կաղապար:Ոչ | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Ոչ | Ներառված է iWork-ի կազմում |
LibreOffice Calc | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Ներառված է LibreOffice-ի կազմում |
OpenOffice Calc | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Ներառված է OpenOffice.org-ի կազմում |
Google փաստաթղթեր | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Հասանելի է բրաուզերային տարբերակը և բջջային հավելվածը |
Ռուսական МойОфис | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Կաղապար:Այո | Հասանելի է բրաուզերային տարբերակը և բջջային հավելվածը |
Բացի այդ, ժամանակին բավականին հայտնի ծրագրեր էին.
- Quattro Pro,
- SuperCalc,
- VisiCalc։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Распространён также термин «табличный процессор», однако в БРЭ (см. Проект:Словники), Общероссийском классификаторе продукции (см. код 50 2400), в образовательном стандарте «Информационные системы и технологии» (код 230400, см. стр. 23 Արխիվացված 2013-11-10 Wayback Machine) зафиксировано название «электронная таблица».
- ↑ Encyclopædia Britannica. «Spreadsheet» (անգլերեն). Encyclopædia Britannica Online. Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 25-ին. Վերցված է 2011 թ․ մարտի 15-ին.
- ↑ Колесников, Е. А. Эволюция электронных таблиц, 2008.
- ↑ «Process and apparatus for converting a source program into an object program» (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 3-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Колесников, Е. А. Эволюция электронных таблиц, 2008. (1.7 МБ)
- VisiCalc — первые в мире электронные таблицы Արխիվացված 2009-05-12 Wayback Machine
- A Spreadsheet Programming article on DevX
- comp.apps.spreadsheets FAQ by Russell Schulz
- Extending the Concept of Spreadsheet by Jocelyn Paine
- Էլեկտրոնային աղյուսակ հոդվածը Curlie-ում (ըստ DMOZ-ի)
- Spreadsheet – Its First Computerization (1961–1964) by Richard Mattessich
- CICS history and introduction of IBM 3270 by Bob Yelavich
- Autoplan & Autotab article Արխիվացված 2019-12-07 Wayback Machine by Creative Karma
- Spreadsheets in Science