Kopor
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Copper.jpg/220px-Copper.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Tinned_Copper_Wire_anaglyph.jpg/220px-Tinned_Copper_Wire_anaglyph.jpg)
Kopor je chemiski element ze symbolom Cu a rjadowej ličbu 29. Wone słuša k přechodnym metalam a steji w periodowym systemje w štwórtej periodźe a prěnjej pódlanskej skupinje (skupinje 11), tak mjenowanej koporowej skupinje. Elementowy symbol Cu je wotwodźeny wot łaćonskeho słowa cuprum za „kopor“. Tute mjeno so na kupu Cypernsku poćahuje, hdźež wudobywachu w starowěku kopor. Slěbro je jedyn z drohometalow.
Kopor je poměrnje mjechki a derje formujomny ćežkometal, a k tomu wuběrny powod miliny a ćopłoty, čehoždla hodźi so derje wužiwać za kable. Nimo toho słuša k wonym kowam, z kotrychž so pjenjezy produkuja.
Čłowjek wužiwaše kopor hižo před 10.000 lětami nimo slěbra, złota a cyna jako jedyn z prěnich kowow. Doba jeho rozšěrjeneho wužiwanja mjenuje so tohodla tež koporowa doba (5. do 3. lěttysac do Chrystusa).
Najwažniše kopor produkowace kraje běchu w lěće 2013 Chilska (5700 kilotonow), China (1650 kt), Peru (1300 kt), Zjednoćene staty (1200 kt) a Awstralska (990 kt).[1] W Europje su najwuznamne kraje Pólska, Portugalska a Šwedska.
Žórła
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- ↑ Mineral Commodity Summaries. United States Geological Survey, februara 2014, wotwołany dnja 3. awgusta 2014 (Pdf, 32,77 kB, jendźelšćina).
Wotkaz
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/12px-Commons-logo.svg.png)